Opłata interchange

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Opłata interchange — należność pobierana przez bank wydający kartę (emitent) od agenta rozliczeniowego przy każdej transakcji dokonanej przy użyciu karty płatniczej.

Poniższy schemat przedstawia przebieg przykładowej transakcji dokonanej za pomocą karty płatniczej:

Posiadacz karty - konsument, dokonując płatności za pomocą karty płatniczej u akceptanta, dokonuje obciążenia swojego rachunku bankowego (w przypadku kart debetowych) lub zaciąga kredyt u emitenta (w przypadku kart kredytowych). Emitent przekazuje agentowi rozliczeniowemu kwotę płatności, przy czym pomniejsza ją o opłatę interchange. Z kolei agent rozliczeniowy przelewa akceptantowi kwotę transakcji pomniejszoną o opłatę akceptanta, która składa się z opłaty interchange, opłaty assessment (przekazywanej do organizacji płatniczej) i marży agenta rozliczeniowego. Całość opłaty, o którą pomniejsza się kwotę transakcji przelewaną akceptantowi określa się jako Merchant Service Charge.[1] Z formalnego punktu widzenia opłatę interchange płaci agent rozliczeniowy, to jednak z ekonomicznego punktu widzenia płaci ją akceptant w ramach opłaty akceptanta a następnie konsument w postaci ceny towaru.

Opłata interchange w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Sposób ustalania opłat interchange, został zakwestionowany przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów badający ją na wniosek Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji. Postępowanie UOKiK wykazało, że wysokość opłaty nie opiera się na rzeczywistych kosztach ponoszonych przez banki na rozwój i funkcjonowanie systemu płatności, lecz jest przez nie odgórnie ustalona w celu utrzymania wysokich zysków z każdej transakcji kartami VISA i MasterCard - jest więc, nielegalną w świetle prawa, zmową cenową[2]. Mając na celu uregulowanie rynku opłat za transakcje dokonywane kartami płatniczymi, Prezes Urzędu nakazał natychmiastowe zaniechanie kwestionowanej praktyki nie tylko przez strony postępowania, ale wszystkie banki, zarówno w ramach systemu VISA, jak i MasterCard. W ocenie UOKiK bezgotówkowe płatności powinny być rozliczane według wartości nominalnej, bez potrącania opłaty interchange. Łączne kary nałożone na banki które zawarły niedozwolone porozumienie wyniosły ponad 164 mln zł.

Banki oraz organizacje Visa i MasterCard, odwołały się od decyzji Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W listopadzie 2008 r. SOKiK uchylił decyzję UOKiK, zarzucając Urzędowi m.in. błędne ustalenie rynku, na którym mogło dojść do złamania prawa. Urząd nie zgodził się z wyrokiem SOKiK i odwołał się do Sądu Apelacyjnego. 22 kwietnia 2010 r. Sąd Apelacyjny uchylił decyzję sądu pierwszej instancji i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia.[3].

Obecnie trwają też prace specjalnego Zespołu Roboczego ds. Opłaty Interchange przy Radzie ds. Systemu Płatniczego, organie opiniodawczo-doradczym przy Zarządzie Narodowego Banku Polskiego zmierzające do wypracowania rozwiązania, które zadowoli wszystkie strony reprezentowane w Zespole Roboczym i które przyczyni się do szybszego rozwoju płatności bezgotówkowych w Polsce[4].

Opłata za transakcje kartą w Polsce wynosi ok. 1,5 procent wartości transakcji i należy do najwyższych w Europie.[5]

Dla płatności dokonywanych kartami Visa w Polsce, zgodnie z harmonogramem przewidzianym w programie redukcji opłat kartowych wypracowanym pod auspicjami Narodowego Banku Polskiego w 2012 r, od początku stycznia 2014 r. maksymalna stawka interchange dla kart debetowych klientów indywidualnych wyniesie 1%. Stawka ta będzie stopniowo obniżana do 0,7% w 2017 r. Natomiast dla kart kredytowych wydawanych klientom indywidualnym stawka maksymalna wyniesie 1,11% od początku stycznia 2014 r. i będzie redukowana do 0,84% w 2017 r.[6]

Wg zmienionej ustawy dotyczącej usług płatniczych od 1 stycznia 2014 organizacje płatnicze mają pół roku na obniżenie stawek interchange do maksymalnie 0,5% wartości transakcji. Limit 0,5% nie dotyczy nowej organizacji kartowej w okresie pierwszych 3 lat działania (pod warunkiem, że nowa organizacja nie jest w grupie z inną, dłużej działającą). Według nowego prawa organizacje kartowe muszą publikować na swoich stronach www informacje o stawkach opłat stanowiących ich przychody[7].

Zmowa bankowa[edytuj | edytuj kod]

W 2013 Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów(sprawa ponownie była rozpatrywana w wyniku wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie) potwierdził decyzję UOKiK, z 2006 r. Stawki opłat interchange w Polsce, pobierane od transakcji bezgotówkowych dokonywanych kartami płatniczymi Visa i MasterCard, były ustalane w ramach niezgodnych z prawem porozumień dwudziestu banków. Nałożone na banki kary finansowe, wyniosły ~ 44,5 mln zł.[8]

Przypisy