Operacja Goodwood

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Operacja Goodwood
II wojna światowa, Operacja Overlord
Tanksgoodwood.jpg
Czołgi Sherman czekają na rozpoczęcie akcji, 18 lipca 1944
Czas 1820 lipca 1944
Miejsce Dolna Normandia
Terytorium Francja
Przyczyna potrzeba uczynienia znaczących postępów w Normandii i szybszego wyjścia z krainy żywopłotów
Wynik pyrrusowe, taktyczne zwycięstwo aliantów
Strony konfliktu
 III Rzesza  Wielka Brytania
Dowódcy
III Rzesza Günther von Kluge
III Rzesza Heinrich Eberbach
III Rzesza Josef Dietrich
III Rzesza Hans von Obstfelder
Wielka Brytania Bernard L. Montgomery
Wielka Brytania Miles Dempsey
Wielka Brytania John Crocker
Wielka Brytania Richard O'Connor
Straty
2000 - 2500 pojmanych
75 - 100 czołgów zniszczonych
4000 żołnierzy
253 - 400 czołgów zniszczonych

Operacja Goodwoodbrytyjska operacja wojskowa, przeprowadzona w północnej Francji na froncie zachodnim, w dniach 18-20 lipca 1944.

Przed operacją[edytuj | edytuj kod]

W lipcu 1944 alianci utknęli w Normandii. Żołnierze amerykańscy, nie wyszkoleni do walk wśród kilkumetrowych żywopłotów, czynili bardzo małe postępy, około kilometra w ciągu jednego dnia. Armia Brytyjska, lepiej wyszkolona, lecz używająca przestarzałej taktyki i źle dowodzona przez marszałka Montgomery'ego, dopiero 8 lipca zdobyła Caen. SHAEF zaczęło zastanawiać się nad dymisją Montgomery'ego, lecz wtedy wyszedł on z planem o kryptonimie Goodwood. Jego założenia były bardzo ambitne, więc budził nadzieję na wyjście z krainy żywopłotów. Zakładał zużycie wielu środków bojowych, bo aż 7 tys. t bomb i angażował duże siły, co miało umożliwić przebycie Brytyjczykom w ciągu jednego dnia aż 40 km. Dowództwo zaakceptowało ryzykowny plan, który miał zostać zrealizowany 18 lipca.

Przebieg bitwy[edytuj | edytuj kod]

Czołg Sherman przekracza Most Euston jadąc na front, 18 lipca

Pierwszą fazą operacji było intensywne bombardowanie. Do tamtej pory w II wojnie światowej jednorazowo nie wykorzystano tylu środków bojowych[1]

Bombardowanie okazało się bardzo nieskuteczne. Bombardierzy zrzucali bomby w przypadkowe miejsca. Na początku, gdy Niemcy zostali częściowo zaskoczeni, ponieśli pewne straty w piechocie, ale już po chwili żołnierze skryli się w bunkrach i okopach, gdzie byli do końca ataku praktycznie niedostępni dla wrogich bomb. Artyleria została ustawiona w miejscach trudno dostępnych i świetnie zamaskowana. Największe straty poniosły niemieckie siły pancerne. Ogółem bombardowanie miało moc porównywalną do wybuchu bomby atomowej w Hiroszimie, jednak świetnie przygotowane niemieckie pozycje w Normandii uczyniły ich straty minimalnymi.

Niemiecki pułkownik Hans von Luck znajdował się niemal w samym środku terenu operacji, gdy Brytyjczycy ruszyli do ataku. Dowodził on 125 Pułkiem Grenadierów Pancernych z 21 Dywizji Pancernej. Wszystkie jego czołgi przetrwały nalot dzięki naturalnemu maskowaniu, jakim była półmetrowej wysokości pszenica. Pośrodku tegoż pola uprawnego znajdowało się wzgórze, na którym rosły jabłonie. Pomiędzy nimi von Luck ustawił cztery armaty przeciwlotnicze 88 mm. Gdy rozpoczął się lądowy etap operacji, ujrzał wrogie czołgi z nieliczną piechotą na pancerzach. Gdy pojazdy znalazły się w zasięgu jego armat, kazał otworzyć ogień. Pierwsze trafione zostały czołgi, które jechały na przedzie. Eksplodowały zabijając żołnierzy, jacy wsiedli na pancerz. Reszta została unieruchomiona i zapanował chaos. Działa von Lucka metodycznie eliminowały wroga, który był pozbawiony pola manewru. Skromna brytyjska piechota w sile zaledwie drużyny przedarła się przez wraki i ruszyła do szturmu. Wtedy von Luck posłał własne czołgi, który zajęły się niedobitkami. Zniszczył wtedy 40 brytyjskich czołgów bez strat własnych. Za to dokonanie został nagrodzony Krzyżem Rycerskim

W innych miejscach postępy brytyjskie były podobne. Kanadyjski oficer, którego nazwiska nie udało się ustalić, dokładnie opisał w swoim pamiętniku niemiecką taktykę, jakiej musiał się przeciwstawić:

Nieprzyjaciel wymyślił znakomitą taktykę obronną, a wykonywali ją z żelazną konsekwencja najlepsi żołnierze Europy. Nie próbowali się utrzymać za wszelką cenę, kiedy wróg atakował, starali się wytrwać jak najdłużej w swoich świetnie zamaskowanych rowach strzeleckich, a następnie wycofywali się na przygotowane trochę dalej pozycje. Na opuszczone przed chwilą stanowiska natychmiast naprowadzano ogień ustawionych już odpowiednio moździerzy i dział – nawet jeżeli zostali tam jeszcze jacyś swoi. Ostrzał był skoordynowany z kontratakiem piechoty, w celu odzyskania utraconego terenu. Znakomita taktyka.

Przez ten i trzy następne dni Brytyjczycy mozolnie poruszali się do przodu mierząc się z opisaną taktyką. Ich jedyną szansą były ryzykowne szturmy małych grupek żołnierzy. Alianci obrzucali granatami niemieckie okopy i szturmowali je najszybciej jak się dało, żeby minąć je, zanim spadną na nich pociski moździerzowe. Potem podchodzili do stanowiska tak blisko, że moździerz nie mógł strzelać i tam odpierali atak, a potem eliminowali załogę moździerza.

21 lipca Montgomery odwołał akcję. Mówił, że jest zadowolony z wyników, ale nikt go nie popierał. Eisenhower twierdził, że 11 km w 4 dni to niewiele ponad normę, a starty są zbyt wysokie – 401 czołgów i 2600 żołnierzy. Tedder na zebraniu SHAEF krzycząc głośno domagał się dymisji Montgomerego, zwłaszcza po dowiedzeniu się o zamachu na Hitlera. Skwitował tymi słowami:

Niepowodzenie Tego Pana pozbawiło nas okazji wykorzystania chaosu u Niemców po zamachu na Hitlera. A V2 dalej spadają na Londyn, musimy dotrzeć do Pas-de-Calais.

Pomimo że marszałek Montgomery był jedynym winnym niezadowalających wyników operacji, nie został zdymisjonowany, bo cieszył się poparciem społeczeństwa i premiera Churchilla, a także był szanowany przez żołnierzy dzięki jego osiągnięciom w Afryce Północnej. Operacja Goodwood była jednym z najbardziej kosztownych brytyjskich zwycięstw II wojny światowej.

Przypisy

  1. Operację Goodwood pobiła dopiero operacja Cobra, plan autorstwa Omara Bradleya, w którym w jednym ataku zużyto 16 tys. t bomb, czyli najwięcej w historii wojen.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]