Operacja Tannenbaum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Unternehmen Tannenbaum
Operacja Jodła
Konflikt II wojna światowa
Miejsce konfliktu Europa
Strony konfliktu
 Szwajcaria  III Rzesza
 Włochy
Przyczyny operacji
planowane zajęcie Szwajcarii
Dowództwo operacji III Rzesza

Operacja Tannenbaum (pl. Jodła) – to niezrealizowany plan zbrojnej inwazji hitlerowskich Niemiec na Szwajcarię podczas II wojny światowej.

Niemcy zaliczali Szwajcarię do "wspólnoty germańskiej". Ofensywa była przygotowywana dwukrotnie: w latach 1939-1940 i w 1943 (pod roboczym kryptonimem Böhme)[1].

Plany operacji[edytuj | edytuj kod]

Plan opierał się na zastosowanym wcześniej w Austrii, Czechosłowacji i Polsce schemacie dywersyjno-propagandowym, posługującym się lokalną ludnością sprzyjającą III Rzeszy. Miały zostać zaktywizowane miejscowe bojówki niemieckie, które miały przeprowadzić zamach na władzę, a następnie zwrócić się o pomoc do Wehrmachtu. Kraj miał uzyskać statut na wpół autonomicznej jednostki administracyjnej. Ważnym czynnikiem ekonomicznym była chęć przejęcia pochodzących niemal z całego świata aktywów bankowych. W następnym etapie planowania udział w ataku miały wziąć również Włochy[1].

Szwajcarzy, świadomi zagrożenia 29 sierpnia 1939 podjęli decyzję o zwiększeniu wojsk ochrony pogranicza do 100 tys. żołnierzy, a 1 września przeprowadzili powszechną mobilizację. Dodatkowo nie powiodła się niemiecka próba wewnętrznego, etnicznego rozbicia Szwajcarii. Niemieckiemu atakowi miała zapewnić wsparcie niemiecka propaganda. Nieudany zamach bombowy na Adolfa Hitlera z 8 listopada 1939 miał ślad prowadzący właśnie do Szwajcarii[1].

III Rzesza zaczęła planować inwazję już 22 czerwca 1940 roku, w dniu upadku Francji. 6 września 1940 r. plan został przedstawiony Grupie Armii C przez 12 Armię.

Operacja Tannenbaum była trzecią główną operacją, zaplanowaną w najdrobniejszych szczegółach przez niemiecki sztab generalny po upadku Francji. Pomimo tego z przyczyn do dziś niewyjaśnionych Adolf Hitler nigdy nie krył braku zainteresowania całą akcją. Przypuszcza się, iż głównymi powodami braku rozpoczęcia inwazji była postawa szwajcarskiego generała Henriego Guisana, a także przeszkody naturalne w postaci górzystego terenu Szwajcarii. 27 marca 1943 Hitler ostatecznie odwołał wszystkie przygotowania[1].

Oto kilka możliwych przyczyn dla których III Rzesza nigdy nie zrealizowała swojego planu zajęcia Szwajcarii:

  • Szwajcaria nie była postrzegana w Niemczech jako zagrożenie;
  • główne związki taktyczne Wehrmachtu zostały umiejscowione na północy Francji ze względu na możliwe rozpoczęcie inwazji na Wielką Brytanię w ramach operacji „Lew Morski”; później główne siły Wehrmachtu zostały zaangażowane podczas operacji „Barbarossa”;
  • najlepszy okres na zaatakowanie Szwajcarii przypadał pomiędzy upadkiem Francji a październikiem/listopadem 1940 roku. Po tym czasie pogoda nie sprzyjałaby atakującym przez „korytarz Szwajcarski”, jednocześnie ograniczając pełne wykorzystanie taktyki Blitzkriegu;
  • sojusznicze Włochy były uzależnione od niemieckiego węgla transportowanego przez Szwajcarię, co automatycznie podczas rozpoczęcia operacji Tannenbaum odczułyby w postaci zatrzymanych dostaw;
  • Szwajcarskie banki były jedynymi na świecie, gdzie III Rzesza mogła „bezpiecznie” i „legalnie” trzymać wszelkie swoje „skarby”, bez obawy ich utraty;
  • trudny, górski teren - łatwy do obrony, ponadto zabezpieczony bardzo dobrymi umocnieniami (Reduta Centralna)[1];
  • zwartość moralna i antynazistowska szwajcarskiego społeczeństwa[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Igor Witkowski Nieznane operacje służb specjalnych III Rzeszy, wydanie 2007, str. 184-193