Operacja Ten-gō

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Operacja Ten-Go)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Operacja Ten-gō
II wojna światowa, wojna na Pacyfiku
Battleship Yamato under air attack April 1945.jpg
"Yamato" bombardowany przez amerykańskie samoloty
Czas 7 kwietnia 1945
Miejsce wody pomiędzy Okinawą a Kiusiu
Terytorium północno-zachodni Pacyfik
Przyczyna próba wsparcia wojsk japońskich na Okinawie
Wynik zwycięstwo Stanów Zjednoczonych
koniec "ery pancerników"
Strony konfliktu
 Japonia  Stany Zjednoczone
Dowódcy
Japonia Sei'ichi Itō
Japonia Kōsaku Aruga
Japonia Keizō Komura
Stany Zjednoczone Marc A. Mitscher
Stany Zjednoczone Morton Deyo
Siły
1 pancernik
1 lekki krążownik
8 niszczycieli
8 lotniskowców
6 pancerników
350 samolotów<1 okręt podwodny
Straty
1 pancernik zatopiony
1 lekki krążownik zatopiony
4 niszczyciele zatopione
2 niszczyciele uszkodzone
3742 zabitych
10 samolotów zniszczonych
12 zabitych
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Operacja Ten-gō (jap. 天号作戦 Ten-gō Sakusen; "Operacja Niebiosa"?) – ogólna nazwa planowanych, czterech operacji morskich floty japońskiej w końcowej fazie II wojny światowej. Do skutku doszła tylko pierwsza z nich o nazwie "Ten-ichi-gō Sakusen" ("Operacja Niebiosa Nr 1") skierowana przeciwko flocie amerykańskiej wspierającej działania desantowe podczas bitwy o Okinawę w kwietniu 1945 r.

Przed bitwą[edytuj | edytuj kod]

W kwietniu 1945 r. Okinawa stała się celem ostatniego, amerykańskiego desantu morskiego II wojny światowej. Japończycy nie mieli szans się obronić. Marsz amerykański, chociaż spowolniony zaciekłym oporem Azjatów, postępował.

W Tokio zapadła decyzja, aby na ratunek Okinawie wysłać morskie posiłki. Postawiono na pozostałości Drugiej Floty, która została w poprzednich bitwach zdziesiątkowana. W związku z czym przemianowano ją na Specjalny Zespół Uderzeniowy.

Okręty wypłynęły 6 kwietnia 1945 r. o godzinie 16.00. Celem zespołu było obezwładnienie amerykańskich okrętów, zniszczenie floty desantowej i zaopatrzenia oraz wsparcie artyleryjskie działań na lądzie. Ponadto, zaokrętowano oddziały piechoty, które po osadzeniu okrętów na plaży miały być wysadzone na brzeg dla zaatakowania amerykańskich oddziałów lądowych od tyłu. Dlatego jednostki zabrały zapas paliwa na rejs jedynie w jedną stronę. Dowództwo japońskie żywiło przekonanie, że grupa okrętów dysponuje wystarczającą siłą ognia artyleryjskiego i mobilnością aby obronić się przed atakami lotniczymi. Podobnie w przypadku konfrontacji z okrętami liniowymi przeciwnika działa artylerii głównej "Yamato" miały z bezpiecznie dużej odległości umożliwić ich zniszczenie[1].

Siły[edytuj | edytuj kod]

Japończycy[edytuj | edytuj kod]

Z bazy Tokuyama na wyspie Honsiu wyruszył zespół okrętów pod dowództwem wiceadmirała Seiichi Ito w składzie:

Amerykanie[edytuj | edytuj kod]

Corsairy w akcji, w dole "Yamato"

W skład będącej bezpośrednim przeciwnikiem amerykańskiej 58 grupy taktycznej (Task Force 58) dowodzonej przez admirała Mitschera wchodziły następujące lotniskowce:

Na wypadek niepowodzenia akcji lotniczej obronę miały przejąć pancerniki kontradmirała Deyo:

Bitwa[edytuj | edytuj kod]

Eksplozja "Yamato"

Dnia 6 kwietnia o godzinie 19.45 zespół japoński został wykryty przez okręt podwodny "Threadfin"[3].

Rano 7 kwietnia 1945 r. z lotniskowców amerykańskiej 58. Grupy Taktycznej wysłano samoloty rozpoznawcze, mające za zadanie wykrycie japońskich jednostek. Udało się tego dokonać około godziny 10.00, w odległości około 450 km od Okinawy. Następnie dowódca 58. Grupy Taktycznej, wiceadmirał Mitscher, wysłał przeciwko zespołowi japońskiemu grupę samolotów bombowych i torpedowych pod eskortą myśliwców w łącznej liczbie 386 maszyn[4].

W początkowej fazie bitwy, pierwsza grupa samolotów, złożona z lekkich bombowców i myśliwców, stwierdziwszy brak osłony lotniczej zespołu japońskiego, rozpoczęła atak z użyciem bomb oraz pocisków rakietowych w celu osłabienia artylerii przeciwlotniczej wroga. Tuż za nimi na pole bitwy nadleciała druga grupa, złożona z samolotów torpedowych. Łączna liczba maszyn obu grup wynosiła około 200 samolotów. Samoloty torpedowe podzieliły się na mniejsze grupy, po około 20 maszyn, a do ataków przystępowały kluczami, po 3-5 samolotów. Pierwszy atak samolotów torpedowych, wspomaganych przez bombowce i myśliwce z pierwszej grupy, trwał łącznie przez około 60 minut. "Yamato", mimo ognia całej artylerii oraz prób uchylania się manewrami, został w tym czasie trafiony 2 bombami oraz 6 torpedami. Ciężko uszkodzony był także lekki krążownik "Yahagi", trafiony bombą i 3 torpedami. Spośród 8 niszczycieli, od bomb, torped i pocisków rakietowych, zatopione zostały "Hamakaze" i "Kasumi". Uszkodzony bombami i rakietami niszczyciel "Isokaze" zatopiła własna załoga, podobnie jak w przypadku niszczyciela "Asashimo". Bomby i pociski rakietowe uszkodziły także niszczyciel "Fuyutsuki". Okręty te nie mogły już swym ogniem osłaniać uszkodzonego "Yamato"[5].

Zespół japoński był już w tej fazie bitwy praktycznie rozbity - samoloty torpedowe z trzeciej grupy dokończyły tylko dzieła zniszczenia. W "Yamato" trafiły dalsze 2 bomby i 4 torpedy. Po wybuchu ostatniej okręt przechylił się i zatonął wraz z większością załogi, liczącej około 2500 osób (z czego uratowało się tylko 280 marynarzy)[6]. Zatonął także krążownik lekki "Yahagi". Z całego zespołu ocalały 4 niszczyciele, choć również z uszkodzeniami. Łącznie zginęło ponad 3700 Japończyków. Straty Amerykanów wyniosły natomiast zaledwie 10 samolotów (3 myśliwce, 3 bombowce i 4 samoloty torpedowe) oraz 12 lotników[7].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Próba dostarczenia posiłków Japończykom na Okinawie nie powiodła się. Wyspa została opanowana przez Amerykanów 23 czerwca.

"Operacja Ten-gō" zakończyła epokę użycia bojowego wielkich okrętów liniowych i była potwierdzeniem rosnącego znaczenia przewagi w powietrzu na współczesnym polu walki.

Przypisy

  1. B. Sloan 2007 ↓, s. 106..
  2. Największy okręt tej klasy na świecie; dowodził nim Kōsaku Aruga.
  3. B. Sloan 2007 ↓, s. 107..
  4. B. Sloan 2007 ↓, s. 108..
  5. B. Sloan 2007 ↓, s. 109..
  6. B. Sloan 2007 ↓, s. 110..
  7. B. Sloan 2007 ↓, s. 111..

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zbigniew Flisowski: Burza nad Pacyfikiem Tom 2. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1989. ISBN 83-210-0412-1.
  • Edmund Kosiarz: Wojna na morzach i oceanach 1939 - 1945. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1988. ISBN 83-215-3278-0.
  • Bill Sloan: The Ultimate Battle: Okinawa 1945. New York: Simon & Schuster, 2007. ISBN 978-0-7432-9246-7.