Operator relacji
Operator relacji w programowaniu – operator dostępny w określonym języku programowania (a także w innych językach komputerowych), który działając na podanych argumentach, w wyniku zwraca wartość logiczną, określającą spełnienie bądź nie spełnienie reprezentowanej przez ten operator relacji zachodzącej między zapodanymi argumentami. Wynikiem działania operatora relacji jest więc wartość reprezentująca zgodnie z zasadami obowiązującymi w składni danego języka programowania jedną z wartości logicznych: prawdę (true) lub fałsz (false).
Spis treści |
Relacje w językach programowania [edytuj]
W językach programowania dostępne są operatory relacji, które badają następujące relacje:
- równości
- nierówności
- negacji równości
- nierówności ostrych
- mniejsze
- większe
- nierówności nieostrych
- mniejsze lub równe
- większe lub równe
- przynależności (zawierania)
- równoważności.
Oprócz wyżej wymienionych występują także bardziej złożone konstrukcje umożliwiające między innymi porównanie z wzorcem i inne.
Zapis operatorów relacji [edytuj]
Jak wyżej zaznaczono sposób zapisu w kodzie źródłowym operatorów relacji zależny jest od przyjętej w składni danego języka sposobu reprezentacji znakowej operatorów, przy czym stosowane są zasadniczo dwa rozwiązania:
- zapis za pomocą symboli składających się ze znaku lub znaków innych niż litery, np.
<,<=, itp. takie rozwiązanie dostępne jest m. in. w języku C[1][2][3], C++[3], Pascal[4], Visual Basic[5][6] i innych; taki zapis zbliżony jest do notacji matematycznej (w dostosowaniu do dostępnego w systemie komputerowym i na klawiaturze zestawu znaków), - zapis za pomocą skrótów pochodzących od nazw relacji w języku angielskim, np.
GE– greater equal,GT– greater then,NE– not equal, itp., takie rozwiązanie wywodzi się i dostępne jest m. in. w języku Fortran; stosowano je także później w niektórych językach, np. ABAP[7].
Priorytet i stosowanie [edytuj]
Operatory relacji stosowane są w kodzie źródłowym na takich samych zasadach jak pozostałe operatory, tj. w wyrażeniach, które mogą być używane np. w przypisaniu, wywołaniu podprogramu jako argument, czy też w konstrukcjach warunkowych określających realizację algorytmu według wybranej ścieżki przebiegu sterowania na podstawie wybranych kryteriów badania. W różnych językach mają różny, określony priorytet w hierarchii wszystkich dostępnych w języku operatorów, decydujący o kolejności wykonywana działań. W wielu językach priorytet ten jest niższy niż operatorów arytmetycznych dzięki czemu zgodnie z oczekiwaniami, najpierw dokonane zostanie wyliczenie rezultatu wyrażeń arytmetycznych stanowiących argumenty dla operatora relacji, a dopiero w następnej kolejności badanie relacji między wyznaczonymi wartościami. Bardziej zróżnicowane natomiast podejście można spotkać w aspekcie priorytetów operatorów relacji w porównaniu do operatorów logicznych), które stosowane są między innymi do budowy złożonych warunków opartych na kilku kryteriach decyzyjnych. W tym przypadki, jeżeli priorytet operatorów relacji jest niższy niż operatorów logicznych, to zdefiniowane przez nie działania wykonane zostaną po operacjach logicznych. Taka kolejność wykonywania dziań w większości typowych przypadków będzie niezgodna z intencją programisty, co wymusza konieczność stosowania nawiasów, tj. umieszczania wyrażeń relacji w nawiasach, a kolejne warunki ujęte w nawiasy pozostają połączone operatorami logicznymi. Tak jest np. w Pascalu[4]i innych. W tych językach, w których operatory relacji mają wyższy priorytet niż operatory logiczne budowa warunków złożonych nie wymusza stosowania nawiasów, np. C[1][2][3], C++[3] i inne.
| Pascal[4] | C[1][2][3], C++[3] |
|---|---|
if (a<b) and <c>d) then begin { instrukcje } end; |
if(a<b && c>d) { /* instrukcje */ } |
Operatory relacji w językach komputerowych [edytuj]
Poniższe zestawienie zawiera dostępne operatory relacji w wybranych językach komputerowych.
| język komputerowy | równości | nierówności | przynależność | inne | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| negacja równości | nierówności ostre | nierówności nieostre | ||||||
| mniejszy | większy | mniejszy lub równy | większy lub równy | |||||
| ABAP[7] | =lub EQ |
<>lub NE |
<lub LT |
>lub GT |
<=lub LE |
>=lub GE |
IN |
CO, CN, CA, NA, CS, NS, CP, NP[a]
|
| Ada[8] | = |
/= |
< |
> |
<= |
>= |
 |
|
| C[1][2][3], C++[3] | == |
!= |
< |
> |
<= |
>= |
|
|
| Pascal[4] | = |
<> |
< |
> |
<= |
>= |
in |
|
| REXX[9][10] | = |
\= lub ^= (¬=)<>, >< |
< |
> |
<= oraz \> (¬>)[c] |
>= oraz \< (¬<)[d] |
|
==, <<, >>, <<=, >>=\^=, \== (¬==), \<< (¬<<)\>> (¬>>)[e] |
| VHDL[11] | = |
\= |
< |
> |
<= |
>= |
|
|
| Visual Basic [5][6], VBA[12] | = |
<> |
< |
> |
<= |
>= |
|
Like, Is, IsNot |
Uwagi
- ↑ W języku ABAP operatory te dotyczą badania relacji związanych z łańcuchami znaków.
- ↑ W języku ABAP operatory te dotyczą badania relacji związanych z łańcuchami bitów.
- ↑ W języku REXX występuje operator "mniejszy lub równy" oraz "nie większy niż" (sprawdzany jest praktycznie ten sam warunek, ale wymagane jest podanie argumentów w odwrotnej kolejności ).
- ↑ W języku REXX występuje operator "większy lub równy" oraz "nie mniejszy niż" (sprawdzany jest praktycznie ten sam warunek, ale wymagane jest podanie argumentów w odwrotnej kolejności).
- ↑ W języku REXX operatory te dotyczą badania relacji związanych z łańcuchami znaków.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Jan Bielecki: Turbo C z grafiką na IBM PC. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1990, seria: Mikrokomputery. ISBN 83-204-1101-7. (pol.)
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Jan Bielecki: Encyklopedia języka C dla IBM PC. T. I: Opis języka. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1989. ISBN 83-206-0919-4. (pol.)
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Jan Bielecki: Od C do C++, programowanie obiektowe w języku C. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1990. ISBN 83-204-1332-X. (pol.)
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Andrzej Marciniak: Borland Pascal 7.0. Poznań: Nakom, 1994, seria: Biblioteka Użytkownika Mikrokomputerów. ISSN 0867-6011. ISBN 83-85060-53-7. (pol.)
- ↑ 5,0 5,1 Comparison Operators (Visual Basic) (ang.). msdn.microsoft.com. [dostęp 2011-09-08].
- ↑ 6,0 6,1 Comparison Operators in Visual Basic (ang.). msdn.microsoft.com. [dostęp 2011-09-08].
- ↑ 7,0 7,1 Comparisons for Operands of Arbitrary Data Types (ang.). W: ABAP Programming (BC-ABA) [on-line]. help.sap.com – SAP Library. [dostęp 2011-09-08].
- ↑ Michał Morawski, Antoni M. Zajączkowski: Wstęp do programowania w języku Ada’95. Wyd. drugie. Łódź: 2004. [dostęp 2011-01-29]. (pol.)
- ↑ The REXX language (ang.). killbox.pl. [dostęp 2011-09-08].
- ↑ Open Object Rexx™: Reference (ang.). www.oorexx.org. [dostęp 2011-09-08].
- ↑ Wyrażenia (pol.). W: Prezentacja języka VHDL [on-line]. home.elka.pw.edu.pl. [dostęp 2011-09-12].
- ↑ John Walkenbach: Excel 2003 PL. Programowanie w VBA.. HELION, 2004. ISBN 837361-504-0. (pol.)
Bibligrafia [edytuj]
- John E. Nicholls: Struktura języków programowania. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1980, seria: Informatyka. ISBN 83-204-0246-8. (pol.)
- Michael Marcotty, Henry Ledgord, tłumaczenie: Krystyna Jerzykiewicz: W kręgu języków programowania. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1980, seria: Biblioteka Inżynierii Oprogramowania. ISBN 83-204-1342-7. (pol.)
