Oran

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Zobacz też: inne znaczenia.
Oran
Oran
Herb
Herb Oranu
Państwo  Algieria
Wilajet Oran
Burmistrz Buchatim Nur ad-Din
Powierzchnia 64 km²
Wysokość 0 m n.p.m. – 429,3 m n.p.m.
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

609 940
9530 os./km²
Położenie na mapie Algierii
Mapa lokalizacyjna Algierii
Oran
Oran
Ziemia 35°41′49″N 0°37′59″W/35,696944 -0,633056Na mapach: 35°41′49″N 0°37′59″W/35,696944 -0,633056
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Widok na port

Oran (arab. وهران, Wahrān) – miasto w północno-zachodniej Algierii, nad Morzem Śródziemnym, ośrodek administracyjny wilajetu Oran. W 2008 roku liczyło ok. 610 tys. mieszkańców[1]. Ważny port handlowy i pasażerski, ośrodek przemysłu rybnego, włókienniczego, chemicznego, cementowego i metalowego[2]. Ośrodek kulturalno-naukowy z muzeami, bibliotekami, uniwersytetem i politechniką[3]. Siedziba rzymskokatolickiej diecezji orańskiej. Miejsce akcji powieści Dżuma Alberta Camusa.

Oran dzieli się na dwie części: nabrzeże i położone wyżej tarasy z zabudową miejską. W zachodniej części tarasów zwanej La Blanca znajdują się najstarsze budynki w mieście, m.in. cytadela Santa Cruz z resztkami obwarowań hiszpańskich (wzniesiona przez Turków, przebudowana następnie przez Hiszpanów i Francuzów), dawna katedra św. Ludwika (wzniesiona w 1679 roku, przebudowana w 1838 roku), Wielki Meczet (wzniesiony przez Turków w 1796 roku), dawna rezydencja bejów i meczet Sidi al-Huwari (wzniesiony w 1799 roku). Wschodnia część tarasów zwana La Ville Nouvelle obejmuje nowsze budynki – zabudowania francuskie z XIX i XX wieku, budynki rządowe i biura, a także współczesne wysokie apartamentowce[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miasto zostało założone przez kupców arabskich z Al-Andalus w 903 roku jako baza dla handlu z Afryką Północną[3]. Po Umajjadach władzę nad miejscowością objęli Fatymidzi, a następnie Almorawidzi i Almohadzi[4]. Rozwijający się dzięki połączeniom morskim z Europą Oran stał się w 1437 roku portem rządzonego przez Abdalwadydów Królestwa Tilimsanu i głównym ośrodkiem w handlu z Sudanem. W 1492 i 1502 roku osiedlili się w mieście muzułmańscy uchodźcy religijni z Hiszpanii, którzy uciekli przed przymusową konwersją na chrześcijaństwo. W kolejnych latach miasto i port podupadły, stając się bazą piracką. W 1509 roku Oran został zdobyty przez Hiszpanów, którzy ufortyfikowali miasto. W 1708 roku Oran zajęli Turcy. Nękane atakami piratów z pobliskiego Al-Marsa al-Kabir miasto zostało w 1732 roku odbite przez Hiszpanów. W 1790 roku Oran został zniszczony przez trzęsienie ziemi i opuszczony przez Hiszpanów. W 1792 roku miasto ponownie zajęli Turcy, którzy osiedlili tu kolonistów żydowskich. W 1831 roku miasto zajęli Francuzi, którzy zmodernizowali i rozbudowali port, a także wznieśli nową dzielnicę – La Ville Nouvelle[3].

W czasie II wojny światowej Oran był jednym z głównych celów lądowań sił alianckich w Afryce Północnej. 8 listopada 1942 roku w miejscowym porcie przeprowadzono operację „Reservist”, która zakończyła się zajęciem miasta przez wojska USA 10 listopada[3]. Oran odznaczał się znacznym odsetkiem ludności europejskiej; większość (ok. 300 tys.[4]) Europejczyków opuściła jednak miasto po uzyskaniu niepodległości przez Algierię w 1962 roku. Od tego czasu Oran rozwinął się w znaczący ośrodek handlowy. W 1965 roku otwarto w mieście uniwersytet, a w 1975 roku – politechnikę[3]. Oran był jednym z miast, w których doszło w październiku 1988 roku do rozruchów przeciwko partyjnej dyktaturze Frontu Wyzwolenia Narodowego, krwawo stłumionych przez władze[4].

Przypisy

  1. (1998-2008)السكان المقيمين من الأسر العادية والجماعية حسب بلدية الإقامة والجنس ومعدل النمو السنوي / Population résidente des ménages ordinaires et collectifs (MOC) selon la commune de résidence et le sexe et le taux d’accroissement annuel moyen (1998-2008) (arab. • fr.). ONS: Office National des Statistiques. [dostęp 2014-05-27].
  2. Oran. Encyklopedia PWN. [dostęp 2014-05-27].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Oran (ang.). Encyclopedia Britannica. [dostęp 2014-05-27].
  4. 4,0 4,1 4,2 Phillip Chiviges Naylor: Historical Dictionary of Algeria. Lanham, Md.: Scarecrow Press, 2006, s. 370. ISBN 978-0-8108-5340-9.