Order Świętego Aleksandra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Order Świętego Aleksandra
Орден Св. Александръ
Awers
Awers kollany orderu
Awers
Awers wersja z mieczami
Baretka
Baretka
Ustanowiono 25 grudnia 1881
Kruszec złoto, srebro
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Order Świętego Aleksandra (buł. Орден Св. Александръ ) – jedno z odznaczeń państwowych Księstwa i Królestwa Bułgarii, ustanowione w 1881.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Order Świętego Aleksandra został ustanowiony 25 grudnia 1881 przez księcia Bułgarii Aleksandra I ku czci bohatera narodowego Rusi, ks. Aleksandra Newskiego[1]. Książę Aleksander wybrał na patrona odznaczenia nie tylko swego imiennika, ale także był to gest wdzięczności w stosunku do cara Aleksandra II za pomoc Rosji w wyzwoleniu Bułgarii spod jarzma tureckiego. Na rewersie orderu widnieje zresztą data zawarcia Traktatu w San Stefano (19 lutego 1878), który doprowadził do powstania quasi niepodległego Księstwa Bułgarii. Order dzieli się na Krzyż Wielki i sześć pozostałych klas. Order został zniesiony przez komunistów po upadku monarchii w 1946, jednak na emigracji nadal nadawał go król Symeon II. Obecnie order jest nadawany przez króla Bułgarów Symeona II, który jest jego wielkim mistrzem[2]. W Republice Bułgarii order nie został odnowiony.

Zasady nadawania[edytuj | edytuj kod]

Order Świętego Aleksandra jest przyznawany za wybitne zasługi dla narodu bułgarskiego i dla monarchii, oraz za oddanie w służbie dla kraju. Wersja orderu z mieczami (i gwiazda orderu z mieczami) jest przyznawana za akty bohaterstwa podczas wojny, a wersja z mieczami ponad odznaką orderu (i ponad gwiazdą orderu) za akty bohaterstwa w czasach pokoju.

Opis odznaki[edytuj | edytuj kod]

Istnieją dwie odmiany odznaki Orderu Świętego Aleksandra. Odznaką typu I jest pozłacany srebrny krzyż Leopolda emaliowany na biało. Pośrodku krzyża widnieje okrągły medalion z imieniem Aleksandra Newskiego zapisanym cyrylicą na czerwonej emalii oraz z napisem w języku bułgarskim: СЪ НАМИ БОГЪ (Bóg z nami) i wieńcem laurowym na białej emalii. Nad odznaką znajduje się złota korona heraldyczna monarchii bułgarskiej[3]. Na rewersie widnieje data: 19 ФЕВРАЛЪ 1878 (19 lutego 1878).

Odznaką typu II jest pozłacany srebrny krzyż Leopolda emaliowany na zielono. Pośrodku krzyża widnieje okrągły medalion z lwem, godłem Bułgarii, na czerwonej emalii oraz napisem w języku bułgarskim: СЪ НАМИ БОГЪ (Bóg z nami) i wieńcem laurowym na białej emalii. Nad odznaką znajduje się złota korona heraldyczna monarchii bułgarskiej[3]. W 1891 nowy władca Bułgarii, ksiażę Ferdynand I wprowadził pewne zmiany do wyglądu orderu, zmieniając m. in. kształt korony. Cztery najwyższe klasy orderu mogły też być ozdobione brylantami, jako wyraz szczególnego uznania panującego monarchy wobec odznaczonego. Istnieje wiele drobnych różnic w wyglądzie poszczególnych egzemplarzy orderu w zależności od czasu i miejsca powstania danego egzemplarza i zmian kosmetycznych wprowadzanych przez kolejnych monarchów.

Gwiazda orderu przysługuje odznaczonym Krzyżem Wielkim oraz orderem I i II klasy. Występuje w dwóch odmianach. Typ I to ośmioramienna srebrna gwiazda z medalionem z białej emalii. Pośrodku medalionu znajduje się mniejszy z czerwonej emalii z imieniem Aleksandra Newskiego zapisanym cyrylicą oraz z napisem w języku bułgarskim: СЪ НАМИ БОГЪ (Bóg z nami) i wieńcem laurowym umieszczonymi na otoczce z białej emalii. Może być także wysadzana brylantami. Gwiazda typu II posiada pośrodku czerwony medalion z godłem Bułgarii otoczonym wąskim białym paskiem oraz złotym napisem w języku bułgarskim: СЪ НАМИ БОГЪ (Bóg z nami) i wieńcem laurowym umieszczonymi na szerszej otoczce z zielonej emalii. Wstążka orderu ma kolor karmazynowy.

Odznaczeni[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Orderem Świętego Aleksandra.

Przypisy

  1. Dimitri Romanoff, The Orders, Medals and History of the Kingdom of Bulgaria, s. 71
  2. Portal króla Symeona II (dostęp 20 lipca 2010)
  3. 3,0 3,1 Robert Werlich: Orders and Decorations of All Nations: Ancient and Modern, Civil and Military, str. 75.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dimitri Romanoff, The Orders, Medals and History of the Kingdom of Bulgaria, Balkan Heritage, Rungsted Kyst 1982, ISBN 87-981267-0-9
  • Robert Werlich, Orders and Decorations of All Nations: Ancient and Modern, Civil and Military, Waszyngton 1965

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]