Order Domu Panującego (Zjednoczone Królestwo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Order Domu Panującego
Royal Family Order
Awers
Awers orderu z czasów Jerzego IV
Ustanowiono ok. 1825

Order Domu Panującego (ang. Royal Family Order) – odznaczenie, nadawane przez monarchę brytyjskiego żeńskim członkom domu królewskiego.

Królowa Elżbieta II z orderem rodzinnym ojca, Jerzego VI i dziadka, Jerzego V

Historia i insygnia[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenie zostało ustanowione około 1825 przez króla Jerzego IV i jest nie tyle orderem, co osobistym dowodem przychylności panującego. Nie posiada statutów. Oznaką jest zawsze kunsztownie malowana na kości słoniowej miniatura portretowa z wyobrażeniem panującego – jeśli jest nim mężczyzna, przedstawia go się w uniformie wojskowym, jeśli kobieta, ubrana jest w suknię balową. Miniatura jest oprawiona w drogocenną ramkę wysadzaną brylantami, ozdobioną koroną królewską (istnieją także egzemplarze bez korony).

Odznaczenie jest na ogół jednoklasowe, jedynym wyjątkiem było panowanie królowej Wiktorii, kiedy Family Order (zwany wówczas Royal Order of Victoria and Albert) posiadał trzy klasy i nie był miniaturą portretową, lecz kameą z profilami królowej i księcia-małżonka Alberta, i nadawany był także damom nie należącym do rodziny królewskiej.

Zależnie od panującego zmieniała się także wstążeczka (order noszony jest na damskiej kokardzie nad lewą piersią, ok. 7 cm poniżej obojczyka) – za Jerzego IV używano wstążeczki w barwach Orderu Podwiązki, za Wiktorii barwy niebieskiej z wąskimi czerwono-biało-czerwonymi bordiurami, za Edwarda VII barwy ciemnoniebieskiej z żółtymi bordiurami, za Jerzego V barwy jasnoniebieskiej bez bordiur, za Jerzego VI barwy różowej i na koniec obecnie barwy żółtej. Obecny order królowej Elżbiety II przedstawia monarchinię w sukni balowej z Orderem Podwiązki. Ostatnio (2007) otrzymała go Camilla, księżna Kornwalii.

Baretki Orderu Domu Panującego
United-kingdom327.gif
ODP Jerzego IV
Royal Order of Victoria and Albert - ribbon bar.gif
Order Wiktorii i Alberta
Ord.fam.EdwardVII.JPG
ODP Edwarda VII
GBR Family Order George V BAR.png
ODP Jerzego V
GBR Family Order George VI BAR.png
ODP Jerzego VI
GBR Family Order Elizabeth II BAR.png
ODP Elżbiety II

Podobne odznaczenie istnieje również w Danii, Norwegii i Szwecji. Zwyczaj przyjął się w XIX wieku.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Václav Měřička, Orden und Auszeichungen, Praha 1969