Order Oranje-Nassau

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Order Oranje-Nassau
Awers
Awers Gwiazdy orderu II klasy
Awers
Awers Krzyża Oficerskiego
(wersja cywilna)
Awers
Awers Krzyża Kawalerskiego z Mieczami
(wersja wojskowa)
Baretka
Baretka
Ustanowiono 4 kwietnia 1892
Powyżej Order Lwa Niderlandzkiego
Poniżej Order Złotego Lwa Nassau
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Order Oranje-Nassau (nl.: De Orde van Oranje-Nassau) – odznaczenie Królestwa Niderlandów za zasługi cywilne i wojskowe, nadawane od 1892.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci ostatniego męskiego potomka dynastii orańskiej Wilhelma III, króla Niderlandów i wielkiego księcia Luksemburga, tron Niderlandów przeszedł na jego nieletnią córkę Wilhelminę, w której imieniu rządy sprawowała matka, królowa-wdowa Emma. Unia personalna między Holandią a Luksemburgiem została rozwiązana, gdyż konstytucja Wielkiego Księstwa nie dopuszczała wówczas następstwa tronu kobiet, i monarchia niderlandzka straciła prawo nadawania luksemburskiego orderu Dębowej Korony. Jako substytut regentka Emma ustanowiła 4 kwietnia 1892 w imieniu córki order Oranje-Nassau.

Order może być nadawany i Holendrom i cudzoziemcom za szczególne zasługi wobec głowy państwa lub społeczeństwa i posiada pięć klas według znanego schematu Legii Honorowej (od Wielkiego Krzyża do Krzyża Kawalerskiego) plus dodatkowo trzy tzw. Medale Honoru, Eremedaille (złoty, srebrny i brązowy). W 1994 medale zastąpiono VI. Klasą orderu, zwaną Lid (członek). W precedencji holenderskich odznaczeń znajduje się na 7. miejscu.

Insygnia[edytuj | edytuj kod]

Insygnia orderu to oznaka I–VI klasy i gwiazdy I i II klasy. Oznaką jest emaliowany na niebiesko krzyż maltański z białą bordiurą. Medalion środkowy awersu ukazuje lwa z godła państwowego Niderlandów, otoczonego napisem Je maintiendrai (fr. :Utrzymam (prawa i swobody ludności Niderlandów). Na medalionie rewersu oznaki widnieje ukoronowany monogram „W” (królowej Wilhelminy) otoczony napisem w języku niderlandzkim God zij met ons (Niech Bóg będzie z nami). Krzyż orderowy nadawany za zasługi cywilne ma między swymi ramionami zielony wieniec laurowy, a krzyż dla wojskowych dwa skrzyżowane miecze. Wszystkie oznaki oprócz V I VI klasy (srebrnych) są złocone.

Gwiazda I klasy jest srebrna, ośmiopromiennna i ukazuje w środku medalion awersu oznaki, gwiazda II klasy ma kształt rombu z takim samym medalionem. Przy dekoracjach wojskowych pod medalion podłożone są skrzyżowane złote miecze. Order nie posiada kollany. Zawieszką jest złota lub srebrna korona królewska. Order noszony jest na pomarańczowej wstążce z obustronnymi niebiesko-białymi bordiurami (barwy dynastii orańskiej).

Baretki Orderu Oranje-Nassau
NLD Order of Orange-Nassau - Knight Grand Cross BAR.png
I klasa
Ridder Grootkruis
Rycerz/Kawaler Krzyża Wielkiego
NLD Order of Orange-Nassau - Grand Officer BAR.png
II klasa
Grootofficier
Wielki Oficer
NLD Order of Orange-Nassau - Commander BAR.png
III klasa
Commandeur
Komandor
NLD Order of Orange-Nassau - Officer BAR.png
IV klasa
Officier
Oficer
Neth odrorangenassau rib.png
V klasa (do 1994)
Ridder
Rycerz/Kawaler
NLD Order of Orange-Nassau - Knight BAR.png
V klasa (od 1994)
Ridder
Rycerz/Kawaler
Neth odrorangenassau rib.png
VI klasa (od 1994)
Lid
Członek
NLD Eremedaille - Gold BAR.png
Złoty Medal Honoru
Gouden Eremedaille
(1892–1994)
NLD Eremedaille - Silver BAR.png
Srebrny Medal Honoru
Zilveren Eremedaille
(1892–1994)
NLD Eremedaille - Bronze BAR.png
Brązowy Medal Honoru
Bronzen Eremedaille
(1892–1994)

Odznaczeni[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Orderem Oranje-Nassau.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paul Hieronymussen, Orders, Medals and Decorations of Britain and Europe in Colour, London 1978
  • Orde van Oranje-Nassau (niderl.). onderscheidingen.nl. [dostęp 7 czerwca 2010].