Order Wojskowy św. Henryka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Order Wojskowy św. Henryka
Militär-Sankt-Heinrichs-Orden
Awers
Awers i rewers Krzyża Kawalerskiego
Baretka
Baretka
Ustanowiono 7 listopada 1736
Dewiza VIRTUTI IN BELLO
(Męstwu na Wojnie)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Królewski Saski Order Wojskowy św. Henryka (niem. Königlich Sächsischer Militär St.Heinrichsorden) był do roku 1918 najwyższym wojskowym odznaczeniem Królestwa Saksonii i istnieje do dziś jako zarejestrowany związek historyczny w RFN.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Order ustanowiony został 7 listopada 1736 na zamku Hubertusburg przez króla Polski i elektora Saksonii Augusta III w dzień jego 40. urodzin i ku czci cesarza św. Henryka II, ostatniego władcy Świętego Cesarstwa Rzymskiego z dynastii saskiej. Przeznaczony był wyłącznie dla oficerów za zasługi na polu walki lub za 50 lat wiernej służby. O pierwszych nadaniach nic nie wiadomo, nie było ich zapewne wiele, gdyż order popadł niejako w letarg aż do roku 1768, gdy został odnowiony przez następcę Augusta, regenta Ksawerego.

W dalszym ciągu było niewiele nadań, do roku 1829. 23 grudnia tego roku order został ponownie odnowiony przez króla Saksonii Antoniego, który nadał mu nowe statuty i zmienił wygląd insygniów. Order otrzymał cztery klasy:

  • Krzyż Wielki (Großkreuz) – tylko dla generałów lejtnantów za zasługi na polu walki;
  • Krzyż Komadorski I Klasy (Kommandeurkreuz I. Klasse, Komturkreuz I. Klasse) – dla co najmniej dowódców brygady w czasie wojny;
  • Krzyż Komadorski II Klasy (Kommandeurkreuz II. Klasse, Komturkreuz II. Klasse) – dla oficerów sztabowych;
  • Krzyż Kawalerski / Rycerski (Ritterkreuz) – spośród saskich poddanych mogło być ich tylko 36.

Ilość nie-saskich odznaczonych nie była ograniczona, ale order także im nadawano tylko za zasługi wojenne.

Insygnia[edytuj | edytuj kod]

Krzyż orderu (różnej wielkości w różnych klasach) to złoty krzyż maltański z białymi brzegami, z podobizną św. Henryka w medalionie środkowym awersu, otoczoną napisem Fridericus Augustus D.G. Rex Saxoniae instauravit, i z saskim Herbem Rucianym w medalionie rewersu otoczonym dewizą orderu VIRTUTI IN BELLO (Męstwu na Wojnie). Między ramionami krzyża znajdują się zielone wianki ruciane. Ośmiopromienna złota gwiazda I i II klasy nosi na sobie awers krzyża otoczony dewizą orderu. Order noszony był na niebieskiej wstędze z żółtymi paskami po bokach, przy I klasie z prawego ramienia na lewy bok. Odznaki wszystkich klas zawieszone były na złotej koronie królewskiej.

Z orderem związany był dwuklasowy (złoty i srebrny) Medal Zasług Wojskowych (Militärverdienstmedaille) dla podoficerów i żołnierzy, ustanowiony w roku 1793 przez elektora Fryderyka Augusta I i noszony na wstążce orderu św. Henryka.

Odznaczeni[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Orderem Wojskowym św. Henryka (Saksonia).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gustav Adolph Ackermann, Ordensbuch sämmtlicher in Europa blühender und erloschener Orden und Ehrenzeichen, Annaberg 1855