Ordynacja preferencyjna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przykładowa karta do głosowania w systemach ordynacji preferencyjnej (np. metodą Schulze'a): wyborca głosuje preferencyjnie, oznaczając wybranych kandydatów numerami: '1' obok najbardziej preferowanego kandydata, '2' obok następnego w kolejności preferencji, itd. Nieoznaczeni kandydaci stają się domyślnie uszeregowani według jednakowej, niższej preferencji od kogokolwiek oznaczonego. Istnieją ordynacje preferencyjne gdzie wymaga się od wyborcy zaznaczenia wszystkich kandydatów.

Ordynacja preferencyjna – proporcjonalny system wyborczy, w którym głos wyborcy oddawany jest z użyciem skali rangowej, a więc 'ważnościowego' uszeregowania obserwacji (czyli w tym przypadku kandydatów) według preferencji głosującego.

Przykładowo, jeden prosty formularz polega na oddawaniu głosu przez zaznaczenie preferencji numerami na kompletnym spisie wszystkich kandydatów biorących udział w wyborach na dane stanowisko lub stanowiska.

Wyborca szereguje zgłoszonych kandydatów według preferencji, np. oznaczając niektórych z nich, lub ich wszystkich, numerami: zaznaczając '1' obok najbardziej preferowanego kandydata, '2' obok następnego w kolejności preferencji, itd. Głosy przydzielane są poszczególnym kandydatom w proporcji do preferencji wyborców. Opisany powyżej sposób oddawania głosu preferencyjnego jest stosowany w jednomandatowych wyborach proporcjonalnego wyboru (Australia), lub wyborach wielomandatowych (np. w Irlandii), przeprowadzanych zgodnie z systemem Brytyjskiej Reprezentacji Proporcjonalnej. Pomimo, że są to bardzo różne ordynacje wyborcze, to przeprowadzanie samego głosowanie uszeregowaniem listy numerkami jest w nich bardzo podobne. Dowolne, zupełnie inne metody oddawania głosu w proporcjonalnej ordynacji preferencyjnej są możliwe, np w wyniku aukcji. Sama forma oddawania głosu raczej nie określa specyfiki zastosowanej ordynacji preferencyjnej. Kto zostanie wybranym przy zastosowaniu tejże ordynacji zależy od jej matematycznych właściwości i stopnia proporcjonalności jej szczegółowych zasad.

Wyborcza ordynacja proporcjonalnego głosu alternatywnego[edytuj | edytuj kod]

To jednomandatowy system wyborów parlamentarnych z proporcjonalnym wyborem przedstawiciela okręgu, wykorzystujący ordynację preferencyjną. Jest to szczególny rodzaj jednomandatowej ordynacji stosowanej w Australii, a także w wyborach prezydenckich w Irlandii. Ordynacja ta może być scharakteryzowana jako jednomandatowy system głosu przechodniego. Jest zatem pochodną Brytyjskiej Reprezentacji Proporcjonalnej. W systemie tym wyborca posługuje się skalą rangową. Dysponuje głosem rangowym, a zatem głosuje szeregując kandydatów na karcie według własnych preferencji (przeważnie numerycznie - 1, 2, 3, itp.). Następuje pierwsze przeliczenie głosów po którym odpada kandydat z najmniejszym poparciem, a jego głosy rozdziela się proporcjonalnie do preferencji wyborców (jego głosy trafiają do kandydata który otrzymał na tych kartach preferencję nr 2; następnie 3 itd.). Liczenie głosów jest powtarzane, aż w końcu wyłoniony zostaje najbardziej preferowany przez wszystkich głosujących obywateli zwycięzca. W tym jednomandatowym systemie proporcjonalny wybór następuje w jednej turze głosowania (ale kilku turach liczenia głosów) i lepiej oddawane są preferencje wyborcze obywateli niż w metodach większościowych (jak np. w odmianie westminsterskiej 'pierwszy na mecie' gdzie brakuje proporcjonalnego odzwierciedlenia opinii obywateli lub w jednomandatowym systemie francuskim gdzie zanika chęć udziału w wyborach wśród tych głosujących których kandydat nie przeszedł do kolejnej tury). Z drugiej strony jest to jednak system bardziej skomplikowany i mniej transparentny niż system 'pierwszy na mecie'. Tym niemniej wspierany jest przez wielu prominentnych polityków amerykańskich jak Howard Dean czy Ralph Nader jako alternatywę dla obecnie funkcjonującego systemu wyborczego w Stanach Zjednoczonych i w Wielkiej Brytanii (proponowany obecnie przez Partię Liberalną). Specyfika procedury wyborczej w tym systemie faworyzuje polityków umiarkowanych, eliminując znanych kandydatów radykalnych, którzy przy dużym poparciu społecznym mają równocześnie wysoki poziom nieufności wśród pozostałych grup wyborców.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]