Orkiestra dęta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przemarsz orkiestry dętej z mażoretkami

Orkiestra dętaorkiestra składająca się głównie z instrumentów dętych. Partię smyczków z orkiestry symfonicznej przejmują w orkiestrze dętej klarnety oraz flety.

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Orkiestrę prowadzi tamburmajor

W poszczególnych orkiestrach może się różnić, ale podstawowa obsada wygląda następująco:

Instrumenty dęte drewniane[edytuj | edytuj kod]

  • Flety (z fletem piccolo) - zwykle 1 głos, ale czasami z podziałem na drugi głos
  • Oboje (z rożkiem angielskim) - zwykle jeden obój
  • Fagoty (bardzo rzadko z kontrafagotem) - zwykle 1 głos
  • Klarnety – standardowo in Bb (3 głosy), dodatkowo klarnet basowy, w opracowaniach z bogatszym składem dodaje się mały klarnet Es, a w opracowaniach amerykańskich także klarnet altowy Es
  • Saksofony – standardowo altowe Es (2 głosy), tenorowy Bb (zwykle 1 głos, choć niekiedy także 2) i barytonowy Es, czasem też sopranowy Bb (za obój) i basowy Bb

Instrumenty dęte blaszane[edytuj | edytuj kod]

  • Trąbki – zwykle 2–3 głosy w stroju Bb, czasami w opracowaniach niemieckich lub holenderskich oraz starszych polskich instrumentuje się dodatkowo na 2 głosy kornetów lub na flugelhorny (Skrzydłówka/Kornet)
  • Rogi – zwykle pisze się partie na 2 rogi w stroju F, ale w opracowaniach starszych nawet na 4 głosy
  • Sakshorny altowe – najczęściej w stroju Es, coraz rzadziej stosowane, zwykle zastępują rogi
  • Sakshorny tenorowe, sakshorn barytonowy – w stroju B, zwykle instrumentuje się na 1-2 głosy tenorów i 1 głos barytonowy
  • Eufonium – odmiana tenorowa tuby, często traktowana jako instrument solowy, zwykle dubluje partię fagotu, w opracowaniach amerykańskich parftie na eufonium pisze się w kluczu basowym, ale dostępne są także transponowane głosy w kluczy wiolinowym na strój Bb
  • Puzonytenorowe i basowe (zwykle instrumentuje się na 2–3 głosy)
  • Tuby – zwykle dwa głosy (Tb. I i Tb. II – w oktawie)

Instrumenty perkusyjne[edytuj | edytuj kod]

Inne instrumenty (opcjonalne)[edytuj | edytuj kod]

  • Lira marszowa – rodzaj dzwonków noszonych podczas marszu i uderzanych jedną pałeczką

Pozostałe instrumenty opcjonalne jedynie na koncertach, nie na przemarszach paradnych:

  • zestaw perksusyjny i różnego rodzaju perkusja dodatkowa w tym np. dzwonki (bells), kotły (zwykle 2 środkowe), ksylofon, marimbę,wibrafon, krowie dzownki (cowbells), gongi i inne
  • Fortepian lub keyboard
  • Harfa – stosowana w naprawdę dużych składach orkiestr dętych symfonicznych (tzw. Symphonic Band)
  • Wiolonczela – bardzo rzadko stosowana dla wzmocnienia partii fagotu, puzonu lub eufonium
  • Kontrabas lub bas strunowy (np. gitara basowa)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jarosław Wnorowski: Polskie standardy orkiestracji na orkiestrę dętą czytaj >>
  • Stefan Śledziński: Orkiestra dęta. Kraków: PWM, 1975, s. 196 (łącznie).
  • Aleksander Bryk: Instrumentacja na orkiestrę dętą. Warszawa: Polski Związek Chórów i Orkiestr, 1974, s. 193 (łącznie).
  • Mieczysław Drobner: Instrumentoznawstwo i akustyka. Kraków: PWM, 1997(1960), s. 271 (łącznie). ISBN 83-224-0469-7.