Orkiestra dęta
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Orkiestra dęta – orkiestra składająca się głównie z instrumentów dętych. Partię smyczków z orkiestry symfonicznej przejmują w orkiestrze dętej klarnety.
Spis treści |
Obsada [edytuj]
W poszczególnych orkiestrach może się różnić, ale podstawowa obsada wygląda następująco:
Instrumenty dęte drewniane [edytuj]
- Flety (z fletem piccolo)
- Oboje (z rożkiem angielskim)
- Fagoty (z kontrafagotem) – rzadko
- Klarnety – standardowo in Bb (3 głosy), dodatkowo klarnet basowy, w opracowaniach z bogatszym składem dodaje się mały klarnet Es, a w opracowaniach amerykańskich także klarnet altowy Es
- Saksofony – standardowo altowe Es (2 głosy), tenorowy Bb (zwykle 1 głos, choć niekiedy także 2) i barytonowy Es, czasem też sopranowy Bb (za obój) i basowy Bb
Instrumenty dęte blaszane [edytuj]
- Trąbki – zwykle 2–3 głosy w stroju Bb, czasami w opracowaniach niemieckich lub holenderskich oraz starszych polskich instrumentuje się dodatkowo na 2 głosy kornetów lub na fleugelhorny (Skrzydłówka/Kornet)
- Rogi – zwykle pisze się partie na 2 rogi w stroju F, ale w opracowaniach starszych nawet na 4 głosy
- Sakshorny altowe – najczęściej w stroju Es, coraz rzadziej stosowane, zwykle zastępują rogi
- Sakshorny tenorowe, sakshorn barytonowy – w stroju B, zwykle instrumentuje się na 1-2 głosy tenorów i 1 głos barytonowy
- Eufonium – odmiana tenorowa tuby, często traktowana jako instrument solowy, zwykle dubluje partię fagotu, w opracowaniach amerykańskich parftie na eufonium pisze się w kluczu basowym, ale dostępne są także transponowane głosy w kluczy wiolinowym na strój Bb
- Puzony – tenorowe i basowe (zwykle instrumentuje się na 2–3 głosy)
- Tuby – zwykle dwa głosy (Tb. I i Tb. II – w oktawie)
Instrumenty perkusyjne [edytuj]
Inne instrumenty (opcjonalne) [edytuj]
- Lira marszowa – rodzaj dzwonków noszonych podczas marszu i uderzanych jedną pałeczką
Pozostałe instrumenty opcjonalne jedynie na koncertach, nie na przemarszach paradnych:
- zestaw perksusyjny i różnego rodzaju perkusja dodatkowa w tym np. dzwonki (bells), kotły (zwykle 2 środkowe), ksylofon, marimbę,wibrafon, krowie dzownki (cowbells), gongi i inne
- Fortepian lub keyboard
- Harfa – stosowana w naprawdę dużych składach orkiestr dętych symfonicznych (tzw. Symphonic Band)
- Wiolonczela – bardzo rzadko stosowana dla wzmocnienia partii fagotu, puzonu lub eufonium
- Kontrabas lub bas strunowy (np. gitara basowa)
Bibliografia [edytuj]
- Stefan Śledziński: Orkiestra dęta. Kraków: PWM, 1975, s. 196 (łącznie).
- Aleksander Bryk: Instrumentacja na orkiestrę dętą. Warszawa: Polski Związek Chórów i Orkiestr, 1974, s. 193 (łącznie).
- Mieczysław Drobner: Instrumentoznawstwo i akustyka. Kraków: PWM, 1997(1960), s. 271 (łącznie). ISBN 83-224-0469-7.
