Orkla
Orkla – nazwa norweskiego holdingu – koncernu przemysłowego, działającego głównie w Skandynawii, przede wszystkim w zakresie dóbr konsumpcyjnych, chemikaliów, a także na rynku finansowym (do lata roku 2006 także na medialnym). Dochody grupy Orkla wyniosły w 2004 roku 32 miliardy koron norweskich (~4 mld EUR), a średnia stopa zwrotu za ostatnie 10 lat wynosi około 10,7%.
Nazwa koncernu wywodzi się od rzeki Orkla w środkowej Norwegii (okręg Sør-Trøndelag ze stolicą w Trondheim), nad którą w miejscowości Løkken Verk od połowy XVII wieku wydobywano piryty i rudy miedzi, i gdzie w XVIII, XIX i jeszcze w XX wieku rozwijano przemysł wydobywczy w ramach firmy, która dała początek obecnemu koncernowi. Ostatnią kopalnię w Løkken Verk zamknięto 10 lipca 1987.
Spis treści |
[edytuj] Orkla w Polsce
W Polsce Orkla znana jest przede wszystkim ze swej działalności na rynku prasowym. Jedna z jej spółek-córek, Orkla Media, już w roku 1990 zawarła we Wrocławiu umowę z dolnośląskim zarządem regionu NSZZ "Solidarność", na mocy której utworzono tam w lipcu spółkę z o.o. Norpol-Press, której zadaniem było wydawanie gazety codziennej. Orkla wprowadziła do spółki aport w postaci używanej offsetowej maszyny drukarskiej (dotychczas pracującej dla dziennika Moss Avis w mieście Moss), "Solidarność" sfinansowała budowę drukarni i redakcji. Wydawany przez spółkę od września 1990 roku "Dziennik Dolnośląski"[1] nie utrzymał się jednak na rynku i w następnym roku został zawieszony, a Orkla po dalszych paru latach odsprzedała swoje udziały w spółce prywatnym inwestorom. Równocześnie od początku 1991 Orkla kupowała udziały w różnych gazetach regionalnych – najpierw we wrocławskich ("Słowo Polskie" i "Wieczór Wrocławia"), później w innych miastach (np. "Gazeta Lubuska" w Zielonej Górze, "Gazeta Pomorska" w Bydgoszczy, "Nowa Trybuna Opolska", "Rzeczpospolita" i inne). W większości z tych gazet Orkla doprowadziła do wybudowania i uruchomienia lokalnych drukarni, nierzadko w oparciu o sprowadzone z Norwegii używane maszyny (np. dla "Dziennika Dolnośląskiego" – z miasta Moss, dla "Słowa Polskiego" – z Drammen). Inwestycje w Polsce Orkla prowadziła w ramach różnych organizacji gospodarczych (Orkla Media, Orkla Media Newspapers, Orkla Media Poland, Orkla Press Polska itp.), wielokrotnie zmieniając również taktykę przejmowania udziałów (z mniejszościowych w początkowych latach, do przejmowania aż do 100% udziałów później). Najgłośniejszą inwestycją stało się wykupienie 51% udziałów spółki Presspublica wydającej wpływowy dziennik "Rzeczpospolita". Niektóre z przedsięwzięć Orkli w Polsce odbywały się na granicy prawa, lub nawet być może z naruszeniem niektórych zasad i przepisów, stąd kilka sporów sądowych, w które firma była uwikłana[2]
W 1997 roku swą polską siedzibę przeniosła z Wrocławia do Warszawy, wkrótce potem sprzedała niektóre zakupione tytuły (m.in. "Słowo Polskie", "Wieczór Wrocławia", "Filipinkę"). Podobnie stało się ze znanym tygodnikiem krakowskim "Przekrój". W późniejszym czasie spółka swoje zainteresowania skierowała na wschód, gdzie w Kownie na Litwie stała się właścicielem 100% w dzienniku "Kauno diena" a we Lwowie 50% w ukraińskiej gazecie "Wysokyj Zamok".
Latem 2006 Orkla Media została odkupiona od Orkli przez Mecom Group, a wraz z nią – Presspublica. Orkla w Polsce zmieniła pod koniec 2006 roku nazwę na Media Regionalne.
[edytuj] Tytuły prasowe należące do lipca 2006 do Grupy Orkla
[edytuj] w Polsce
[edytuj] na Litwie i Ukrainie
- Kauno diena
- Wysokij Zamok
- Industrialnoje Zaporoże
[edytuj] w Norwegii
|
[edytuj] Źródła
- Adam Szynol, Fifteen Years of Passauer Neue Presse (Polskapresse) and Orkla Media on the Polish Regional Press Market
- Mecom przejmuje Grupę Orkla (ang.)
- Orkla Press Polska
- najważniejsze wydarzenia w historii firmy Orkla (ang.)
- Maciej Wełyczko, "Najazd wikingów. Jak Norwegowie podarli polskie gazety.", tygodnik "Nie" nr 31/2004, str. 5
- Polakk krever Orkla-millioner (norw.), 7.01.2004
- Må punge ut etter Orkla-dom (norw.), 27.11.2006
Przypisy
- ↑ Pierwszym redaktorem naczelnym był Włodzimierz Suleja, ostatnim – Ryszard Czarnecki.
- ↑ M.in. w listopadzie 2006 zapadł przed sądem w Oslo w Norwegii wyrok w procesie wytoczonym Orkli pięć lat wcześniej, nakazujący wypłacenie na rzecz Jerzego Hankiewicza, pod koniec lat 90. prezesa spółki wydającej "Słowo Polskie", kwoty 3,3 mln złotych z odsetkami; kwota ta była pozostałością ceny sprzedaży całości udziałów w "Słowie Polskim" koncernowi Orkla, wynikającą z dążenia obu stron do zmniejszenia podatków płaconych w Polsce – [1]; latem 2007 sąd drugiej instancji jednak uznał, że racja leżała po stronie Orkli i nakazała Hankiewiczowi zwrot wcześniej otrzymanej przezeń sumy 0,9 mln zł. Inny długi proces sądowy – zakończony sukcesem Orkli – dotyczył sprawy przejmowania przez koncern udziałów w Presspublice, spółce wydającej "Rzeczpospolitą".
