Orle Gniazda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ruiny zamku Ogrodzieniec w Podzamczu
Zamek Bobolice
Ruiny zamku w Mirowie
Ruiny zamku w Mirowie
Zamek Pieskowa Skała
Ruiny zamku w Rabsztynie

Orle Gniazda – system średniowiecznych zamków, niegdyś strzegących granicy Królestwa Polskiego. Większość z zamków na tym obszarze została wybudowana na trudno dostępnych wapiennych skałach (na podobieństwo orlich gniazd) Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, prawdopodobnie z polecenia króla Kazimierza Wielkiego w celu ochrony Krakowa na wypadek najazdów wojsk czeskich Jana Luksemburskiego od strony Górnego Śląska, które nastąpiły w 1327 i w 1345 roku.

Zamki królewskie[edytuj | edytuj kod]

Zamkami królewskimi znajdującymi się na tym terenie były:

Zamki prywatne[edytuj | edytuj kod]

Powyższe zamki były wsparte przez zamki prywatne:

Strażnice[edytuj | edytuj kod]

Ponadto istniały liczne strażnice w takich miejscowościach jak:

Szlak turystyczny[edytuj | edytuj kod]

Większość zamków łączy szlak turystyczny czerwony czerwony znakowany szlak turystyczny, tzw. Szlak Orlich Gniazd liczący ok. 163 km długości. W powszechnej świadomości turystów Szlak Orlich Gniazd łączy wszystkie zamki i strażnice na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej.

Wytyczenie tego szlaku, wiodącego przez najwyższe wzniesienia Jury, zaproponował w 1927 r. w czasopiśmie Ziemia Stanisław Leszczycki. W 1930 r. wyznaczono szlak koloru czerwonego biegnący z Krakowa łukiem w jego północno-zachodnich okolicach, poprzez Płaskowyż Ojcowski i Garb Tęczyński, a następnie powracający do Krakowa. Szlak ten obfitował w wiele walorów krajobrazowych i krajoznawczych. Ponieważ jednak w zasadzie nie był przez nikogo konserwowany i odnawiany, po pewnym czasie znaki przestały być widoczne i szlak zaniknął.

Projekt nowego szlaku ogłosił w 1948 r. znany turysta i krajoznawca Kazimierz Sosnowski. Wyznaczenie szlaku nastąpiło dwa lata później, tj. w 1950 r., dzięki funduszom pozyskanym z Ministerstwa Komunikacji. Następnie trasa szlaku była wielokrotnie zmieniana i korygowana, aby poprowadzić turystów przez najatrakcyjniejsze krajobrazowo tereny Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Szlak ten łączy Częstochowę z Krakowem poprzez większość jurajskich zamków, od których wziął swą nazwę. Dawniej bowiem niedostępność warownych jurajskich zamków porównywana była z orlimi gniazdami.

Na trasie tego szlaku znajdują się ruiny zamków: Olsztyn, Ostrężnik, Mirów, Bobolice, Morsko, Ogrodzieniec, Smoleń, Bydlin, Rabsztyn i Ojców oraz odbudowany zamek w Pieskowej Skale. Napotkamy na nim także pałace w Złotym Potoku i Pilicy.

Szlak przebiega również przez szereg rezerwatów przyrody. Pierwszymi ciekawymi miejscami są olsztyńskie rezerwaty: Zielona Góra i Sokole Góry. Dalej szlak biegnie przez Rezerwat Parkowe, rezerwaty Ostrężnik, Góra Zborów i Smoleń oraz Ojcowski Park Narodowy.

Szlak zaczyna się w centrum Częstochowy obok kościoła św. Zygmunta, a kończy w pobliżu Wawelu w Krakowie. Prawie cały szlak wiedzie bardzo urozmaiconym, skalistym terenem z wieloma osobliwościami przyrodniczymi i historycznymi. Po drodze napotykamy również wiele zabytkowych kościołów, m.in. w następujących miejscowościach:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]