Orzeł południowy
| Orzeł południowy | |
| Aquila fasciata[1] | |
| Vieillot, 1822 | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | szponiaste |
| Rodzina | jastrzębiowate |
| Podrodzina | orły |
| Rodzaj | Aquila |
| Gatunek | orzeł południowy |
| Synonimy | |
|
|
| Kategoria zagrożenia (CzKGZ)[2] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Orzeł południowy[3], orzełek południowy, orzełek Bonellego (Aquila fasciata[4]) – gatunek średniej wielkości ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae).
Spis treści |
[edytuj] Występowanie
Zamieszkuje ciepłe rejony Eurazji i Afryki - południową Europę (basen Morza Śródziemnego), Afrykę (na północ i południe od Sahary) i Azję, nieciągły zasięg od Półwyspu Arabskiego po jej południowo-wschodnią część, osiadły. Liczebność europejskich populacji jest niewielka i zamyka się rozmieszczeniem w większości na Półwyspie Iberyjskim.
[edytuj] Charakterystyka
To duży orzeł o silnej budowie. Występuje w dwóch formach barwnych (niezależnie od wieku lub płci) - podobny do jasnej formy orzełka włochatego, ale w porównaniu z nim jest nieco większy. Jedna forma ma biały spód ciała i ciemnobrązowe cętki na piersiach, u drugiej ich tam nie ma. Wierzch jest ciemny z białawymi plamami na górze i środku. Część brzuszna ma barwę białawą, również przednia część skrzydeł jest biała, a wewnętrzny ich fragment jest szeroki, czerniawy z ukośnym pasem. Natomiast tylna część skrzydeł jest szara i widać na niej delikatne rozmyte prążki. Ma małą głowę wyraźnie odcinającą się od reszty ciała, co sprawia wrażenie głębokich piersi. Młode ptaki mają rudobrązowy odcień o rudym spodzie i szarych lotkach - wewnętrzne dłoniowe są jaśniejsze. Przez środek ich skrzydła biegnie początkowo wąski, a potem, wraz z wiekiem, coraz bardziej szeroki pas. Niektóre z młodszych ptaków mogą być bielsze na spodzie i brakuje im ciemnego pasa oraz plam na nadgarstku. Prowadzi osiadły i skryty tryb życia, więc trudno go zauważyć.
[edytuj] Lot
Nad górskimi rejonami, które zasiedlają przez wiele lat, od jesieni wykonują widowiskowe loty. W locie dorosłe osobniki rozpoznaje się po białych barkówkach i ciemnym, szerokim pasie na skrzydłach. Prostokątny ogon jest dość duży. Jego wielkie skrzydła w pewnym stopniu przypominają skrzydła jastrzębia. Z przodu są zgięte, a w czasie szybowania widać ich tylny prosty brzeg. Niektórzy określają orzełka jako "orłojastrzębia" dopatrując się w nim cech wspólnych - siły orła przedniego i szybkości jastrzębia.
[edytuj] Wymiary ciała
- Długość ciała
- 650-720 mm
- Rozpiętość skrzydeł
- 165 cm
- Masa ciała
- ok. 2 kg
[edytuj] Biotop
-_juvenile_in_Kawal_WS,_AP_W_IMG_2158.jpg&filetimestamp=20090112144431)
Preferuje półpustynie i stepy, choć może gnieździć się również w wysokich górach i na bezleśnych płaskowyżach.
[edytuj] Gniazdo
Dana para ptaków ma wiele gniazd ukrytych w niszach skalnych. Budują je z gałązek na wyniosłych skałach. Terytoria orzełków południowych sięgają 10 000 ha.
[edytuj] Pożywienie
Nad Morzem Śródziemnym ich głównym pożywieniem są głównie kuropatwy czerwone i dzikie króliki. Mogą też chwytać kawki i gołębie. Polują na zwierzynę spadając z wielkiej wysokości lub z zasadzki. Gdy łapią ptaki ścigają je ze zręcznością wśród drzew.
Przypisy
- ↑ Aquila fasciata w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Aquila fasciatus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.) [dostęp 9 stycznia 2011]
- ↑ Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Accipitridae Vigors, 1824 - jastrzębiowate - Kites, Hawks and Eagles. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 8 maja 2010].
- ↑ Frank Gill, Minturn Wright, David Donsker: Family Accipitridae (ang.). IOC World Bird List: Version 2.7. [dostęp 9 stycznia 2011].
[edytuj] Bibliografia
- Pavel Vasak: Ptaki leśne. Warszawa: Delta, 1993. ISBN 83-85817-28-X.
- Klaus Richarz: Ptaki - Przewodnik. Warszawa: MUZA, 2009. ISBN 978-83-7495-018-3.
- Peter Hayman, Rob Hume: Rozpoznawanie ptaków. Warszawa: Muza SA, 2005, s. 59. ISBN 83-7319-639-0.
