Osa

Osa
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi Arthropoda
Podtyp	sześcionogie Hexapoda
Gromada	owady Insecta
Podgromada	owady uskrzydlone Pterygota
Nadrząd	Endopterygota
Rząd	błonkoskrzydłe Hymenoptera
Podrząd	trzonkówki Apocrita, (stylikoodwłokowe)
Nadrodzina	Vespoidea
Rodzina	osowate
Podrodzina	Vespinae
Rodzaj	Vespula
Nazwa systematyczna
Vespula
Systematyka w Wikispecies
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Osa (Vespula) – rodzaj owadów charakteryzujący się kontrastowym ubarwieniem, zazwyczaj żółto-czarnym, oraz posiadaniem żądła stanowiącego naturalną broń w razie zagrożenia, a także ułatwiającego uśmiercenie ofiary. Osy osiągają do 25 mm długości ciała.

Żyją w gromadach, zakładając gniazda przeważnie kulistego kształtu, z szarej masy przypominającej papier, uzyskiwanej w wyniku przeżuwania drewna, mieszanego następnie ze śliną. Wewnątrz gniazda znajduje się plaster zawierający złożone przez królową jaja, otoczony licznymi powłokami masy papierowej zapewniającymi ochronę przed zimnem rozwijającym się jajom, a następnie larwom.

Stała temperatura oraz wilgotność potrzebna do rozwoju larw utrzymywana jest we wnętrzu gniazda dzięki izolacyjnemu działaniu jego ścian. Również otwór wejściowy jest niewielki, umożliwiający wejście lub wyjście jednemu owadowi. Osy zakładają gniazda w miejscach zacisznych – pod okapami dachów, na strychach, w rozpadlinach, a nawet w ziemi, skąd robotnice usuwają nawet niewielkie kamyki, aby umożliwić rozbudowę gniazda.

Gniazdo os

Jad os nie jest groźny dla człowieka, choć użądlenia są bolesne. Aby wywołać śmierć dorosłego człowieka potrzeba kilkuset użądleń. Wyjątkiem są osoby uczulone, u których jad może wywołać wstrząs anafilaktyczny. Niebezpieczne są użądlenia w jamie nosowo-gardłowej oraz w układzie oddechowym, ze względu na możliwy obrzęk.

Osy są wszystkożerne, bywają szkodnikami owoców, atakują również inne owady. Są roznosicielami niektórych chorób zakaźnych. Do przedstawicieli rodzaju Vespula należą m.in. osa pospolita (Vespula vulgaris) i osa rudawa (Vespula rufa).

Lista gatunków

• Vespula acadica (Sladen, 1918)
• Vespula arisana (Sonan, 1929)
• Vespula atropilosa (Sladen, 1918)
• Vespula austriaca (Panzer, 1799)
• Vespula consobrina (Saussure, 1854)
• Vespula flaviceps (Smith, 1870)
• Vespula flavopilosa Jakobson, 1978
• Vespula germanica (Fabricius, 1793)
• Vespula inexspectata Eck, 1991
• Vespula ingrica Birula, 1931
• Vespula kingdonwardi Archer, 1981
• Vespula koreensis (Rad., 1887)
• Vespula maculifrons (Buysson, 1905)
• Vespula nursei Archer, 1981
• Vespula orbata (Buysson 1902)
• Vespula pensylvanica (Saussure, 1857)
• Vespula rufa (Linnaeus, 1758)
• Vespula rufosignata Eck, 1998
• Vespula shidai Ish.,Yam.,Wagn., 1980
• Vespula squamosa (Drury, 1770)
• Vespula structor (Smith, 1870)
• Vespula sulphurea (Saussure, 1854)
• Vespula vidua (Saussure, 1854)
• Vespula vulgaris (Linnaeus, 1758)
• Vespula yichunensis Lee, 1986

• 

  Osa

• 

  

  Osa jedząca muchę (film)

Zobacz też

• Osa dachowa
• Osa leśna
• Osa pospolita
• Osa rudawa
• Szerszeń
• Przeziernikowate (motyle bardzo zbliżone wyglądem do os)