Oscar dla najlepszego aktora pierwszoplanowego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czwórka nagrodzonych aktorów podczas 83. ceremonii wręczenia Oscarów, od lewej: Christian Bale, Natalie Portman, Melissa Leo oraz Colin Firth z Oscarami za role pierwszo i drugoplanowe. 27 lutego 2011

Oscar dla najlepszego aktora pierwszoplanowego (The Academy Award for Best Actor) – nagroda przyznawana aktorom, pracującym w przemyśle filmowym, przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej; nominacje są przyznawane przez aktorów i aktorki – członków Akademii. Zwycięzcy są wybierani przez wszystkich jej członków.

Ranking[edytuj | edytuj kod]

Ranking Najlepszy aktor pierwszoplanowy Najlepszy aktor drugoplanowy
Aktor z największą liczbą nagród Daniel Day-Lewis 3 Walter Brennan 3
Aktor z największą liczbą nominacji Spencer Tracy i Laurence Olivier 9 Walter Brennan, Claude Rains,

Arthur Kennedy i Jack Nicholson

4
Aktor z największą liczbą nominacji
(bez zdobytej nagrody)
Peter O'Toole 8 Claude Rains i Arthur Kennedy 4
Najstarszy laureat Henry Fonda 76 Christopher Plummer 83
Najstarszy nominowany Richard Farnsworth 79 Christopher Plummer 83
Najmłodszy laureat Adrien Brody 29 Timothy Hutton 20
Najmłodszy nominowany Jackie Cooper 9 Justin Henry 8

Z wyjątkiem dwóch wypadków, nagroda przyznawana jest za występ w jednym filmie. W 1929 i 1930 roku, aktorzy zostali nominowani za ich pracę w ponad jednym filmie.

Najliczniej nagrodzonym aktorem dotychczas jest Daniel Day-Lewis, który otrzymał 3 statuetki (1989, 2007 i 2012).

Natomiast ośmiu mężczyzn wygrało Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego dwukrotnie; w kolejności chronologicznej, byli to:

Spencer Tracy i Tom Hanks byli jedynymi zwycięzcami, którzy otrzymywali swoje nagrody dwa lata z rzędu.

Aktorzy, którzy otrzymali największą liczbę nominacji w tej kategorii to:

Nicholson wygrał swoje statuetki w rekordowym odstępie czasowym – 22 latach. Warto dodać, że Nicholson oprócz 8 nominacji do Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego, otrzymał także 4 nominacje do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego co czyni go najczęściej nominowanym aktorem w historii Akademii. Do O’Toole’a należy rekord w czasie, który minął od przyznania pierwszej i ostatniej nominacji – 44 lata, jego rekordem jest również liczba nominacji (8) bez wygrania statuetki.

Sześciu aktorów wygrało dwie nagrody; dla najlepszego aktora pierwszoplanowego oraz dla najlepszego aktora drugoplanowego, byli to:

W historii tej kategorii był tylko jeden „remis”. W 1932 roku, Fredric March prześcignął Wallace’a Beery’ego jednym głosem, jednak tego samego dnia Akademia zdecydowała, że obydwaj zdobędą nagrodę. Obecnie podwójne statuetki przyznawane są w wyjątkowych sytuacjach; taka nie zdarzyła się nigdy więcej w kategorii Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego, ale miała miejsce w kategorii Oscar dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej w 1968 roku.

Najmłodszym aktorem, który otrzymał statuetkę był Adrien Brody, który w wieku 29 lat wygrał rolą w „Pianiście” (2002). Najstarszym natomiast był Henry Fonda, który w wieku 76 lat otrzymał nagrodę za rolę w filmie „On Golden Pond” (1981). Najmłodszym nominowanym w tej kategorii aktorem był Jackie Cooper, który mając 9 lat został nominowany za grę w filmie „Skippy” (1930/31). Najstarszym nominowanym aktorem był Richard Farnsworth, który w wieku 79 lat, otrzymał nominację za występ w filmie „Prosta historia” (1999).

Peter Finch i Heath Ledger jako jedyni otrzymali pośmiertnie statuetkę; poza nimi James Dean, Spencer Tracy i Massimo Troisi byli jedynymi nie żyjącymi aktorami nominowanymi do Oscara.

Dwóch zwycięzców odmówiło przyjęcia nagrody, byli to: George C. Scott za rolę w filmie „Patton” w 1970 (Scott odmówił również przyjęcia nominacji dla najlepszego drugoplanowego aktora, za rolę w filmie „Bilardzista” w 1961 roku.) oraz Marlon Brando, kiedy wygrał swojego drugiego Oscara za Ojca chrzestnego w 1972 roku.

Laureaci i nominowani[edytuj | edytuj kod]

1920-1929[1][edytuj | edytuj kod]

1930-1939[edytuj | edytuj kod]

1940-1949[edytuj | edytuj kod]

1950-1959[edytuj | edytuj kod]

1960-1969[edytuj | edytuj kod]

1970-1979[edytuj | edytuj kod]

1980-1989[edytuj | edytuj kod]

1990-1999[edytuj | edytuj kod]

2000-2009[edytuj | edytuj kod]

2010-2019[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Od roku 1929 do roku 1932 Oscarami nagradzano tytuły, które miały premierę w okresie między 1 sierpnia a 31 lipca roku następnego (Na przykład Oscary1927/28 były rozdane w 1929 roku filmom, które miały premierę między 1 sierpnia 1927 a 31 lipca 1928 roku). Od roku 1930 do roku 1932 Oscary przyznawano w tym samym roku, w którym kończył się okres premier (Z tym, że w kwietniu 1930 przyznano Oscary za okres 1 sierpnia 1928 – 31 lipca 1929 roku, ale już w listopadzie 1930 roku przyznano Oscary za okres 1 sierpnia 1929 – 31 lipca 1930 i tak co listopad do listopada 1932). W 1932 roku wprowadzono nowy okres, tj. między 1 stycznia a 31 grudnia, jednakże decyzja ta spowodowała,że Oscarami 1932/33 były w 1934 roku nagradzane filmy, które miały premierę w okresie między 1 sierpnia 1932 a 31 grudnia 1933 roku. Od 1935 roku Oscary są przyznawane filmom, które miały premierę w roku poprzedzającym rozdanie Oscarów (np. w roku 2001 przyznawano Oscary za rok 2000).