Osie (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Osie
gmina wiejska
Herb
Herb gminy
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat świecki
Wójt Michał Joachim Grabski
Powierzchnia 209,61 km²
Liczba sołectw 11
Ludność (2011)
 • liczba ludności
 • gęstość

5415[1]
25,4 osób/km²
Strefa numeracyjna 52
Tablice rejestracyjne CSW
Plan gminy
Osie (gmina) location map.png
TERYT 0414072
Urząd gminy
86-150 Osie
ul. Dworcowa 6 
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa gminy
Biuletyn Informacji Publicznej gminy

Osiegmina wiejska w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie bydgoskim. Siedzibą gminy jest Osie.

Gmina jest położona w dwóch mezoregionach: część północna w Borach Tucholskich, a południowa na Wysoczyźnie Świeckiej.

Na jej obszarze zlokalizowany jest fragment Leśnego Kompleksu Promocyjnego Bory Tucholskie oraz część tranzytowa Rezerwatu biosfery Bory Tucholski. Przez jej teren przepływa Wda, Prusina, Ryszka i Sobińska Struga oraz są położone zbiorniki wodne: Zbiornik Żur, Jezioro Mukrz, Jezioro Wierzchy, Jezioro Ciche, Jezioro Czerno, Jezioro Miedzno, Jezioro Martwe i Jezioro Piaseczno[2].

Według danych z 31 grudnia 2007[3] gminę zamieszkiwało 5314 osób.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2005[4] gmina Osie ma obszar 209,61 km², w tym:

  • użytki rolne: 21%
  • użytki leśne: 69%

Gmina stanowi 14,23% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 31 grudnia 2007[3]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 5314 100 2678 50,4 2636 49,6
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
25,4 12,8 12,6

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Parki Krajobrazowe[edytuj | edytuj kod]

Gmina leży na terenie Wdeckiego Parku Krajobrazowego.

Rezerwaty przyrody[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy znajduje się aż 6 rezerwatów przyrody:

Pomniki przyrody[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy znajduje się 68 pomników przyrody ożywionej i 4 nieożywionej.

 Osobny artykuł: Pomniki przyrody w gminie Osie.

Obszary NATURA 2000[edytuj | edytuj kod]

W poszczególnych częściach gminy zlokalizowane są obszary Natura 2000:

Obszar Chronionego Krajobrazu[edytuj | edytuj kod]

Zachodnia część gminy jest położona w obrębie Śliwickiego Obszaru Chronionego Krajobrazu[6].

Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe[edytuj | edytuj kod]

  • Dolina rzeki Sobińska Struga o powierzchni 335,47 ha. utworzony w celu zachowania ekosystemów z wieloma gatunkami roślin chronionych i rzadkich oraz zachowania wybitnych walorów krajobrazowych. Zbiorowiska leśne sąsiadujące z rzeką to przede wszystkim olsy i grądy z obszarami źródliskowymi na zboczach. Do najcenniejszych obszarów należą tereny sąsiadujące z jeziorem Miedzno ze zbiorowiskami turzycowymi i łozowiskami
  • Dolina rzeki Ryszki o powierzchni 358,41 ha. Przedmiotem ochrony jest dolina rzeki Ryszki, mocno wcięta w równinę sandrową Borów Tucholskich, zróżnicowana pod względem florystyczno – fitosocjologicznym. Na jego terenieznajdują się użytkowane łąki z licznymi zbiorowiskami turzyc.
  • Rzeka Prusina o powierzchni 234 ha. Ochroną została objęta dolina rzeki Prusiny na odcinku Tleń – Szarłata. Występuje tu wiele rzadkich gatunków roślin charakterystycznych dla siedlisk grądowych[7].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Przez obszar gminy znajdują się następujące szlaki piesze[8]:

  • szlak turystyczny niebieski Szlak harcerzy Światowida - długość 10,6 km

Przebieg stacja PKP Łążek - most na Wdzie w Starej Rzece

  • szlak turystyczny czarny ścieżynka Zagłoby - długość 19 km

Przebieg: stanica wodna PTTK w Tleniu - Tleń - leśniczówka Czrna Woda - jez. Piaseczno - most na Wdzie w Starej Rzece - Radańska - stacja PKP Osie

  • szlak turystyczny czerwony im. Zagłoby-Zyglera - długość 15,5 km

Przebieg: stanica wodna PTTK w Tleniu - Tleń - wiadukt kolejowy przy szosie Tleń-Osie - Grzybek - Skrzyniska - szkoła w Wierzchach

  • szlak turystyczny żółty szlak Piętaszków - długość - 4,2 km

Przebieg: wokół jeziora Mukrz

  • szlak turystyczny zielony szlak łącznikowy - długość - 4 km

Przebieg: rynek w Osiu - szlak Zagłoby-Zyglera

  • szlak turystyczny czerwony Stu z nieba - długość - 58 km (z czego 19,5 na terenie gminy)

Przebieg: Warlubie - jez. Miedzno - leśnictwo Orli Dwór - rez. "Brzęki" - brukowana droga Osie-Skórcz - most na Wdzie w Starej Rzece - Sarnia Góra - Zazrdość - Śliwice - Szlachta

  • szlak turystyczny niebieski szlak Klubu Turystów "Wszędołazy" - długość 28 km (8 km na terenie gminy)

Przebieg: stanica wodna PTTK w Tleniu - Wierzchy - Wylewy - leśnictwo Smolarnia - Zdroje - Zielonka - Wierzchucin Stary - Cekcyn

  • szlak turystyczny zielony Cisów staropolskich' - długość 26,5 km (12 km na terenie gminy)

Przebieg: stacja PKP Tleń - most na Prusinie - ośrodek Geovita - Wierzchy - Wylewy - Zgorzały Most - Homer - rez. Cisy Staropolskie - Błądzim

  • szlak turystyczny niebieski Partyzantów AK - długość 103 km

Przebieg: Czersk Świecki - Błędno - Śliwice - Szlachta.

Oprósz szlaków pieszych wyznaczono 7 tras do nordic walking.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Wykaz zarejestrowanych zabytków nieruchomych na terenie gminy[9]:

  • zespół kościelny parafii pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża w Osiu, obejmujący: kościół z 1901 roku; cmentarz przykościelny; plebanię z końca XIX w.; organistówkę z 1894, przy ul. Kościelnej 4, nr A/184/1-3 z 22.06.2004 roku
  • szkoła i budynek gospodarczy murowano-drewniany z 1914 roku w Starej Rzece, nr A/1393/1-2 z 27.10.2008 roku
  • brukowany trakt leśny Tleń-Osie („Trakt Napoleoński”) z 1807 roku w Tleniu, nr 27/A z 20.02.1969 roku.

Kolej[edytuj | edytuj kod]

Przez gminę przebiega niezelektryfikowana linia kolejowa nr 215 Laskowice Pomorskie-Bąk ze stacjami w Osiu, Tleniu, Łążku i Kwiatkach.

Drogi dojazdowe[edytuj | edytuj kod]

Drogi dojazdowe[4] do gminy:

Cmentrze ewangelickie[edytuj | edytuj kod]

Na obszarze gminy funkcjonowały cmentarze ewangelickie w następujących miejscowościach[10]:

trzy w Brzezinach, Grabowa Buchta, Osie, Stara Rzeka, Szarlata, Tleń, Wierzchy, Zgorzały Most, Żur. Ponadto w Osiu był zlokalizowany nieistniejący kościół ewangelicki.

Sołectwa[edytuj | edytuj kod]

Brzeziny, Jaszcz, Łążek, Miedzno, Osie, Pruskie, Radańska, Stara Rzeka, Tleń, Wałkowiska, Wierzchy.

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Cekcyn, Drzycim, Jeżewo, Lniano, Osiek, Śliwice, Warlubie

Przypisy

  1. bip.osie.pl. [dostęp 03-04-2012].
  2. Rastrowa Mapa Podziału Hydrograficznego Polski. [dostęp 03-04-2012].
  3. 3,0 3,1 Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: [web.archive.org/web/20120601000000/http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/PUBL_ludnosc_stan_struktura_31_12_2007.zip Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2007 r.)]. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2008. ISSN 1734-6118. (pol.)
  4. 4,0 4,1 Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  5. geoportal.rdos-bydgoszcz.pl. [dostęp 03-04-2012].
  6. mapa "Obszary chronione województwa kujawsko0pomorskiego", Wydawca: Wojewoda Kujawsko-Pomorski, ISBN 978-83-920944-3-2
  7. www.ugosieportal.wborachtucholskich.pl. [dostęp 03-04-2012].
  8. Centrum Informacji Turystycznej w Osiu. [dostęp 03-04-2012].
  9. Rejestr zabytków nieruchomych na terenie województwa kujawsko-pomorskiego stan na dzień 31 grudnia 2011 roku, s. 76. [dostęp 12-03-2012].
  10. lapidaria.wikidot.com. [dostęp 12-03-2012].