Osiedle ZWM (Opole)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Osiedle im. ZWM – potoczna nazwa opolskiego osiedla mieszkaniowego wybudowanego na przełomie lat 70. i 80. XX wieku na gruntach dawnej wsi Gosławice. ZetWueM jest zwyczajową nazwą osiedla, pochodzącą od dawnego patrona Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej, która zarządza osiedlem. Jest ona również używana na niektórych planach miasta. Na planie internetowym, dostępnym na stronie miasta Opola występuje już nowa nazwa[1].

Zmiana nazwy osiedla[edytuj | edytuj kod]

Opole nie jest podzielone na dzielnice i osiedla, a w użyciu spotyka się zwyczajowe nazwy poszczególnych części miasta. Nie istnieją ustalone granice dzielnic ani osiedli, w związku z czym drogowskazy kierujące do poszczególnych osiedli i dzielnic są czysto orientacyjne i umowne.

Początkowo tak osiedle jak i wszystkie znajdujące się w jego obrębie ulice nosiły nazwy związane z historią i działalnością Związku Walki Młodych. Wszystkie one zmieniły swoje nazwy za sprawą uchwały Rady Miasta Opola z 12 marca 1991 r. I tak obecna ulica Kazimierza Sosnkowskiego, która otacza osiedle z trzech stron, nosiła nazwę ZWM. Patronem obecnej ulicy Stefana "Grota" Roweckiego był zaś Janek Krasicki. Pozostałe ulice nosiły nazwy odpowiednio: obecna ul. Jana Bytnara "Rudego", wtedy ul. Mirosława Krajewskiego, obecna ul. Jana Stanisława Jankowskiego wtedy ul. Aleksandra Kowalskiego, obecna ul. Kazimierza Pużaka wtedy ul. Związku Młodzieży Polskiej, obecna ul. Stanisława Mikołajczyka wtedy ul. Zrzeszenia Studentów Polskich, obecna ul. majora Hubala wtedy ul. Franciszka Zubrzyckiego, obecna ul. Leopolda Okulickiego wtedy ul. Czwartaków.[2] Jednakże nie dokonano wówczas zmiany nazwy samego osiedla, gdyż oficjalnie nie posiadało ono żadnej nazwy, zaś ZetWueMem nazywano je zwyczajowo, ze względu na to, iż Związek nieustannie patronował spółdzielni zarządzającej osiedlem.

Pierwsza propozycja zmiany nazwy osiedla pojawiła się w 60-lecie wybuchu powstania warszawskiego. Wówczas, podczas uroczystości rocznicowych opolscy kombatanci zwrócili uwagę przedstawicielom władz miejskich na fakt, iż osiedle, którego ulicom patronują osoby będące ofiarami systemu stalinowskiego (August Emil Fieldorf, Kazimierz Pużak) nosi nazwę organizacji, która ów system wspierała – sytuacja ta została określona przez prof. A. Paczkowskiego mianem "schizofrenii", choć zauważył on, iż Związku Walki Młodych "nie należy ściśle wiązać ze zbrodniami powojennego aparatu przemocy"[3]. 28 sierpnia 2004 r. kombatanci z opolskiego koła Światowego Związku Żołnierzy AK, w ciągu jednego dnia, zebrali 112 podpisów (na około 20 tys mieszkańców Osiedla) popierających przemianowanie osiedla im. ZWM na im. AK [4]. W kwietniu 2005 r., po śmierci Jana Pawła II, z inicjatywy ówczesnego proboszcza parafii Przemienienia Pańskiego – ks. Antoniego Grycana, grupa mieszkańców osiedla rozpoczęła zbiórkę podpisów na liście poparcia dla idei nadania osiedlu imienia Jana Pawła II – inicjatywa ta nie przetrwała jednak próby czasu. W sierpniu 2005 r. ukonstytuował się Społeczny Komitet na Rzecz Zmiany Nazwy spółdzielni im. ZWM na AK, który rozpoczął akcję edukacyjną na terenie osiedla (m.in. umieszczanie na klatkach schodowych not biograficznych patronów ulic, prelekcje dot. ZWM i AK w opolskich szkołach).

W październiku 2005 r. do mieszkańców trafiła ankieta odnośnie nadania nowej nazwy spółdzielni. Można było podać swoją propozycję lub wybrać spośród Armii Krajowej, Jana Pawła II lub Związku Walki Młodych[5]. Spośród 8260 rozesłanych ankiet, do zarządu wróciło 2452 – mniej niż 30%. Wśród nich 75% [6]. opowiedziało się za pozostawieniem dotychczasowej nazwy. Wyniki ankiety nie zostały jednak wzięte pod uwagę przez władze spółdzielni z powodu niższej niż 50% frekwencji[7]. 2 czerwca 2006 r., pod naciskiem kombatantów, społecznego komitetu oraz części opolskich parlamentarzystów [4], Walne Zgromadzenie Członków wykreśliło z nazwy spółdzielni patrona [8]- Związek Walki Młodych. Jednym z elementów presji na władze spółdzielni był przedstawiony w dniu głosowania Walnego Zgromadzenia Członków list poparcia dla akcji przemianowania spółdzielni na "im. Armii Krajowej" - został on podpisany m. in. przez: prezydenta Opola Ryszarda Zembaczyńskiego, senatorów: Ryszarda Ciecierskiego, Piotra Wacha, prof. Stefana Niesiołowskiego, posłów: Danutę Jazłowiecką, Marka Kawę, Leszka Korzeniowskiego, wiceprezydenta Opola Arkadiusza Karbowiaka, rektora Politechniki Opolskiej prof. Jana Skubisa, historyka Uniwersytetu Opolskiego, prof. Krzysztofa Tarkę, założyciela opolskiego KIK prof. Antoniego Guzika, piosenkarza Pawła Kukiza[9] oraz redaktora naczelnego NTO Jerzego Paciorkowskiego[10].

W efekcie wykreślenia z nazwy spółdzielni członu "ZWM" zmieniono napisy informujące znajdujące się wewnątrz budynków, usunięto napisy lub zmieniono klosze na lampach oświetlających wejścia, zmieniono logo Spółdzielni.

W maju 2008 r. opolski ratusz nadał osiedlu imię [4] Armii Krajowej, jednak decyzja nie została podjęta przez Radę Miasta a Prezydenta. Wykorzystano lukę prawną [4] implikowaną brakiem oficjalnego podziału na dzielnice i osiedla. Obszar, który zajmuje osiedle, nie miał do tej pory oficjalnej nazwy. Zgodnie z oficjalnym stanowiskiem opolskiego ratusza, jego przedstawiciele dwukrotnie zwracali się do władz spółdzielni w sprawie opinii na temat proponowanej nowej nazwy osiedla – za każdym razem formułowano odpowiedź "że to nie do spółdzielni należy nazywanie osiedli w mieście".[11]Na tabliczce informacyjnej przy wjeździe na osiedle ulicą Grota-Roweckiego pojawiła się informacja o osiedlu im. Armii Krajowej. 15 lipca 2008 zawieszono nowe tablice informacyjne na wszystkich głównych wjazdach na osiedle.

Fakt, że miasto wciąż nie jest oficjalnie podzielone na dzielnice, uniemożliwia dokładne określenie zasięgu obowiązywania nowej nazwy.

Obecność w popkulturze[edytuj | edytuj kod]

Osiedle stało się znane w całej Polsce za sprawą komiksu "Wilq" autorstwa Tomasza i Bartosza Minkiewiczów. Tytułowy bohater jest mieszkańcem Osiedla ZWM.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Opole 2.0
  2. Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XII/67/91 Rady Miasta Opola
  3. Kto patronem ulicy, a kto dzielnicy, wywiad z prof. A. Paczkowskim, Nowa Trybuna Opolska, Opole, 25-26 lutego 2006.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Anna Grudzka: Osiedle Armii Krajowej zamiast ZWM-u, Nowa Trubuna Opolska. 29 maja 2008. [dostęp 31.01.2009].
  5. Ankieta w sprawie zmiany nazwy Spółdzielni Mieszkaniowej im. ZWM dla Członków Spółdzielni, zamieszkałych na Osiedlu nr 1, Materiały dotyczące zmiany nazwy opolskiego Osiedla im. ZWM na im. AK. [dostęp 05.02.2009]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-14)].
  6. Miej świadomość, Serwis Miejskiej Telewizji Opole. [dostęp 31.01.2009].
  7. Konsultacja w sprawie nazwy spółdzielni, Nasze Osiedlowe Sprawy. Gazeta Spółdzielni Mieszkaniowej im. ZWM w Opolu dla wszystkich członków SM im. ZWM, nr 3(39), październik-listopad 2005.
  8. Bogdan Boheński: Patrona wybiorą mieszkańcy, Nowa Trybuna Opolska. 13-14 maja 2006. [dostęp 31.01.2009].
  9. Mariusz Lodziński: Walczą z nazwą ZWM, Gazeta Wyborcza, Opole. 2 czerwca 2006. [dostęp 01.03.2009].
  10. Artur Janowski, Dziś Armia Krajowa zmierzy się z ZWM, Nowa Trybuna Opolska, 02 czerwca 2006.
  11. Mariusz Lodziński: ZWM się okopuje przed AK, Gazeta Wyborcza, Opole. 10 czerwca 2008. [dostęp 31.01.2009].