Osowa Góra (osiedle w Bydgoszczy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb Bydgoszczy Osowa Góra
osiedle Bydgoszczy
Osowa Góra 3.jpg
Dolna część Osowej Góry
Miasto Bydgoszcz
Status osiedle
W granicach Bydgoszczy 1959
Przewodnicząca Rady Osiedla Radosław Ginther[1]
Powierzchnia 4.80 km²
Wysokość 55-80 m n.p.m.
Ludność (2012)
 • liczba ludności
 • gęstość

14.030[2]
2923 os./km²
Strefa numeracyjna 0-52
Kod pocztowy 85-435
Tablice rejestracyjne CB
Położenie na planie Bydgoszczy
Położenie na planie Bydgoszczy
brak współrzędnych
Strona internetowa
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Widok osiedla (w oddali) z wieży ciśnień na os. Szwederowo
Osiedle mieszkaniowe
Osiedle na górnym tarasie wybudowane w latach 80. XX w.
Basen "Sardynka"
Przystanek kolejowy Bydgoszcz Osowa Góra
Domy wielorodzinne na dolnym tarasie
Śluza Osowa Góra na Kanale Bydgoskim
Potok Flis na Osowej Górze
Dzielnica składowo-przemysłowa
Uliczka osiedlowa
Torfowisko – użytek ekologiczny na Osowej Górze
Lasy oddzielające Osową Górę od Czyżkówka
Bocznica kolejowa wiodąca do dawnego Luftamunitionsanstalt 1/II Bromberg

Osowa Góra (niem. Ossowaberg) – jednostka urbanistyczna (osiedle) miasta Bydgoszczy, w jego zachodniej części, nad Kanałem Bydgoskim.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Osowa Góra usytuowana jest na zachodnich rubieżach Bydgoszczy. Sąsiaduje z osiedlem Flisy, Prądy, Miedzyń oraz przez las z Czyżkówkiem. Południową granicą jest Kanał Bydgoski. W jego pobliżu, południowym obrzeżem osiedla przepływa także potok Flis.

Pod względem fizyczno-geograficznym osiedle przedzielone jest granicą makroregionów: Pojezierza Południowopomorskiego i Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej. Stanowi ją Zbocze Kruszyńskie o wysokości względnej 25 m. Część północna Osowej Góry (tzw górny taras, wys. 80 m n.p.m) należy do mezoregionu Dolina Brdy i mikroregionów: Dolina Sandrowa Brdy i Zbocze Kruszyńskie, zaś niższa część południowa (dolny taras, wys. 55 m n.p.m) do mezoregionu Kotlina Toruńska i mikroregionów: Miasto Bydgoszcz i Dolina Kanału Bydgoskiego (zachodnie rubieże w pobliżu obwodnicy Bydgoszczy – drogi krajowej nr 10)[3].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Osiedle Osowa Góra jest najdalej na zachód wysuniętą dzielnicą Bydgoszczy, oddzieloną od strony centrum miasta pasem lasu sosnowego. Pod względem fizjograficznym położone jest na dwóch poziomach oddzielonych Zboczem Kruszyńskim. Część północna to taras górny otoczony lasem i w całości przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową. Mieszczą się tu oczka wodne, utworzone w zagłębieniach wytopiskowych, które zaadaptowano w parku osiedlowym[4]. Taras dolny w części między Zboczem, a ul. Grunwaldzką oraz na wschód od ul. Podmiejskiej również zajmuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i wielorodzinna. Dzielnica składowo-przemysłowa Osowej Góry znajduje się na dolnym tarasie między ul. Grunwaldzką, a Kanałem Bydgoskim oraz ul. Podmiejską na wschodzie, a ul. Miedzianą na zachodzie. Zachodnie rubieże Osowej Góry, które przecina droga krajowa nr 10 zajmują natomiast łąki i torfowiska towarzyszące Kanałowi Bydgoskiemu. Jest to obszar chroniony Natura 2000.

Przez osiedle przebiegają drogi krajowe: nr 10, nr 80, droga powiatowa do Wojnowa oraz linia kolejowa nr 18 Bydgoszcz-Piła z przystankiem kolejowym Bydgoszcz Osowa Góra.

Budownictwo jednorodzinne stanowi 80% zabudowy, zaś pozostałe 20% to budynki kilkurodzinne oraz bloki. Od lat 80. XX w. bydgoskie spółdzielnie: SIM oraz „Zrzeszeni” wzniosły na terenie osiedla kilka osiedli mieszkaniowych. Osiedle wyodrębniono uchwałą Nr XXIII/238/92 Rady Miejskiej Bydgoszczy z dnia 30 marca 1992 r. w sprawie utworzenia Osiedla Osowa Góra jako jednostki pomocniczej Gminy Miejskiej Bydgoszczy. Ciekawostką jest fakt, że dwie wewnętrzne ulice osiedlowe: Dolna Waleniowa i Atolowa, leżą poza granicami miasta Bydgoszczy na terenie gminy Sicienko[5].

Wśród infrastruktury osiedla znajdują się obiekty kulturalne (filia Biblioteki Miejskiej), Dom Pomocy Społecznej (ul. Mińska), basen Sardynka przy SP 64, boisko Orlik, dwa zespoły szkół, trzy przedszkola, dwa urzędy pocztowe, dwie przychodnie zdrowia, kilka dyskontów handlowych. Na zachodnich rubieżach osiedla, przy ul. Grunwaldzkiej 298 znajduje się Schronisko dla Zwierząt[5].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Teren przeznaczony pod zabudowę przemysłową na Osowej Górze liczy 110 ha. Na Osowej Górze znajduje się ponad 200 większych firm, z czego większość powstała po 1989 r. Największe z nich to: Spółdzielnia Mleczarska Mlekpol-Osowa, Jutrzenka, Canpack – zakład produkcji puszek napojowych, Centrostal, Kotłorembud, Betor, Pilkington – produkujący szkła wielowarstwowe, Bałtyk-Gaz, Drabex, Hanplast, Aspol, Serigraph, Belledruk, Orkla Press, Drukplast, Sevisco i wiele innych[5].

Ludność[edytuj | edytuj kod]

W 1970 r. Osową Górę zamieszkiwało 2,1 tys. osób, 20 lat później – 6,6 tys.[6]. W kolejnych latach liczba mieszkańców rosła: w 1998 r. wynosiła 11,4 tys. osób, w 2007 – 13,8 tys., a w 2010 r. Osową Górę zamieszkiwało 14,0 tys. osób[7].

Tereny chronione[edytuj | edytuj kod]

Zachodni skrawek Osowej Góry w pobliżu Kanału Bydgoskiego należy do obszarów Natura 2000 pod nazwą: Dolina Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego (Obszar specjalnej ochrony ptaków) oraz Dolina Noteci (Obszar mający znaczenie dla Wspólnoty)[8]. W północno-zachodniej części osiedla na górnym tarasie znajduje się naturalne torfowisko o powierzchni 3,5 ha, chronione od 1997 r. jako użytek ekologiczny[9]. Wzdłuż Kanału Bydgoskiego, przy śluzie Prądy znajdują się trzy pomnikowe wiązy szypułkowe o obwodach w pierśnicy ok. 350 cm[10]. Pozostałością parku folwarcznego jest natomiast pomnikowy dąb przy ul. Głębinowej o obwodzie w pierśnicy 522 cm[11].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prehistoria[edytuj | edytuj kod]

Ślady osadnictwa na terenie Osowej Góry pochodzą z okresu środkowej epoki kamiennej (6 tys. lat p.n.e.), wkrótce po ustąpieniu lodowca[6]. Głównym zajęciem tutejszej ludności było rybołówstwo oraz kopieniactwo. O rybołówstwie świadczą narzędzia kultury maglemoskiej m.in. z wykopalisk koło Lisiego Ogona, które znajdują się w zbiorach Muzeum Okregowego w Bydgoszczy. Obozowiska zakładano nad brzegami rzek, na terenach podmokłych, co odpowiada warunkom topograficznym Osowej Góry, w tej epoce położonej nad zalaną wodami Pra-Wisły Doliną Kanału Bydgoskiego. Obfitość ryb uzasadniała dominującą rolę rybołówstwa w zaopatrzeniu w żywność ówczesnej ludności, z przewagą nad rolnictwem i myślistwem. Łowiono na ogół z dłubanych czółen za pomocą ości i innych ostrych narzędzi. Najbardziej pospolitą rybą poławianą w wodach śródlądowych był szczupak[6]. W późniejszym okresie o wyżywieniu zaczęło decydować myślistwo, pasterstwo i rolnictwo.

Okres przedrozbiorowy[edytuj | edytuj kod]

Najstarsze informacje historyczne, uzyskane dzięki badaniom archeologicznym dotyczą grodziska Pawłówek, położonego w sąsiedztwie Osowej Góry. Drewniano-ziemny gród i zespół osad został zniszczony i opuszczony podczas wojen polsko-pomorskich prowadzonych przez Bolesława Krzywoustego. Uznaje się, że Pawłówek obok Bydgoszczy i Wyszogrodu zaliczał się do głównych grodów warownych na terenie międzyrzecza Brdy i Wisły, strzegących strategicznych przepraw na pograniczu kujawsko-pomorskim. Porzucono go najpóźniej na początku XIII w., skupiając wysiłek na utrzymywaniu dwóch pozostałych grodów (zniszczonych w wyniku wojen dwa wieki później)[12].

W okresie staropolskim północna część Osowej Góry znajdowała się w obrębie posiadłości cystersów koronowskich, z tym że blisko przebiegała granica z terytorium starościńskim Bydgoszczy (Łochowo) i szlacheckim (Pawłówek, Osówiec). Pozostałości ciągu wałów i znaków granicznych[a] wytyczonych w XV-XVI wieku pozostały do dnia dzisiejszego pod nazwą Wałów Kujawskich[12]. W rejonie ul. Kruszyńskiej, gdzie zbiegały się posiadłości trzech właścicieli, w 1712 r. wójt bydgoski założył wieś Działy (niem. Dzialy)[13]. Na jednej włóce i 13 morgach mieszkał tu Michał Zelino[14]. Po wojnie północnej osada została zupełnie opuszczona[15], lecz w 1752 r. wójt wydał ponownie kontrakt osadniczy. Mieszkał tu Jerzy Tern, który obowiązany był płacić podatki: czynsz, hibernę, pogłówne i gajowe w łącznej wysokości 152 złotych[16]. W 1765 roku był tu folwark należący do starostwa bydgoskiego, odnotowany jeszcze na mapie z 1857 roku[15].

Budowa Kanału Bydgoskiego[edytuj | edytuj kod]

W latach 1773-1774 wybudowano Kanał Bydgoski, który oddzielił Miedzyń i Prądy na południu, od Czyżkówka i części wsi Działy na północy. W północnych Działach pozostały 34 domy, w których mieszkało 221 osób[11].

Budowniczy Kanału Franz von Brenkenhoff zdecydował o budowie w jego pobliżu osiedla dla robotników, którzy mieli stanowić zalążek osadnictwa niemieckiego na tych terenach. Powstały trzy kolonie drewnianych baraków, murowanych i szachulcowych domów, w których pod koniec XIX w. mieszkało ok. 700 osób. Były to: kolonia A (na wschód od śluzy Prądy), kolonia B (domy szachulcowe wzdłuż strumienia Flis) i kolonia C (u wylotu ul. Czaplej)[11].

W pobliżu istniały drewniane dwie śluzy, o różnicy poziomów wody 3 m: VII „Prądy” i VIII „Osowa Góra”. Z czasem wody Kanału zarybiono i zbudowano dwa mosty: Fang Brücke w pobliżu skrzyżowania dzisiejszych ulic: Mińskiej i Kruszyńskiej oraz Most Owczy koło ósmej śluzy. W 1827 r. wybudowano szosę do Nakła (ul. Grunwaldzką), a w 1851 r. linię kolejową do Piły (Pruską Kolej Wschodnią Berlin-Królewiec)[11].

Okres zaboru[edytuj | edytuj kod]

W XIX wieku na dolnym tarasie Osowej Góry[17] istniał dwór ziemiański Hoheneiche (pol. Wysokie Dęby). Zabudowania tego majątku zbudowane były w stylu dworku szlacheckiego, a należące do niego ziemie leżały na południe od szosy Bydgoszcz – Nakło.

Natomiast powstały na górnym tarasie folwark, którego dziedzicami byli Ossowowie, został nazwany Ossowagóra (niem. Ossowerberg). Siedzibą majątku był dworek modrzewiowy zbudowany prawdopodobnie w 1780 roku[18]. Nazwa majątku Osowagóra utrwaliła się w okresie międzywojennym dla całego obszaru dzisiejszej dzielnicy, zarówno dolnego, jak i górnego tarasu. "Słownik geograficzny Królestwa Polskiego" dla roku 1884 podaje, że majątek Osowagóra miał 629 ha powierzchni (w tym 430 ha pola uprawne, 82 ha łąki i pastwiska, 96 ha lasy) i zamieszkiwania była przez 115 osób w 9 domostwach (96 ewangelików i 19 katolików). Na terenie majątku istniała cegielnia, chowano konie oraz bydło rasy holenderskiej[19].

Pod koniec XIX wieku na skutek bankructwa właścicieli majątku Hoheneiche, ziemie zostały podzielone na parcele i sprzedane. Wówczas to powstały dwa określenia: "Resztówka" na górnym tarasie oraz "Działy" między Kanałem Bydgoskim, a wzniesieniami na północy i "Abisynia" między dzisiejszą ulica Puszczykową, a lasem na wschodzie. Parcele zostały zakupione i zasiedlone przez Niemców wyznania ewangelickiego. W latach 1911-1912 przy ulicy Kruszyńskiej 52 ze składek ludności niemieckiej zbudowany został budynek szkolny, piętrowy, który spełniał trzy funkcje: szkoły (dwie sale na parterze), kaplicy ewangelickiej (trzecia sala na parterze z witrażami) oraz salki parafialnej i sali zebrań mieszkańców. Osowogórska parafia ewangelicka obejmowała sąsiednie wsie: Pawłówek, Osówiec i Prądy[5]. W pobliżu szkoły (około 300 m) wykupiono działkę, którą przeznaczono na cmentarz ewangelicki[20]. Oddanie tego budynku upamiętniono tablicą pamiątkową, którą umieszczono na frontonie budynku, a którą zdemontowano w 1945 roku.

Okres 1920-1959[edytuj | edytuj kod]

Gdy w 1920 roku wieś Osowagóra znalazła się w II Rzeczypospolitej, wielu Niemców wyjechało do Rzeszy, sprzedając swoje gospodarstwa Polakom. Do bardziej znanych właścicieli w tym okresie należeli m.in. Hieronim Dobrogowski i Cezary Gorzelewski[11]. W okresie międzywojennym w szkole na Osowej Górze pobierały naukę dzieci polskie i rodzin niemieckich, które przyjęły obywatelstwo polskie, a w kaplicy odbywały się nabożeństwa dla katolików (1923- 1928)[5].

W czasie II wojny światowej w lesie położonym na wschód od Osowej Góry Niemcy rozbudowali fabrykę amunicji z częściowo utajnionym programem produkcji. Wytwarzano tu m.in. elementy rakiet V-1[21]. W styczniu 1945 r. wysadziły ją w powietrze wycofujące się oddziały niemieckie, a następnie teren ten użytkowało Wojsko Polskie. W okresie okupacji hitlerowskiej, w latach 1939-1945, niektóre gospodarstwa Polaków zostały przejęte przez Niemców, a gospodarzy wywieziono do obozów koncentracyjnych lub do Generalnego Gubernatorstwa.

Po wyzwoleniu, w latach 1945-1947 wysiedlono Niemców, zaś majątki ziemiańskie rozparcelowano i przekazano polskim rolnikom, przybyłym głównie z Kresów Wschodnich[11]. Na niektórych działkach budowano sposobem gospodarczym domki jednorodzinne.

Osiedle Bydgoszczy[edytuj | edytuj kod]

7 grudnia 1959 r. 512 ha obszaru wsi Osowagóra włączono do Bydgoszczy, na cele mieszkaniowe i składowo-magazynowe[22]. Wśród wytyczonych ulic, jedną nazwano Osowagóra (dziś ul. Maksymiliana Kolbe) jako pamiątkę po nazewnictwie wioski[11].

W latach 60. na części dolnego tarasu rozpoczęto budowę dzielnicy składowo-przemysłowej, zgodnie z ówcześnie obowiązującą zasadą planistyczną translokowania zakładów przemysłowych z centrum Bydgoszczy do dzielnic peryferyjnych. W latach 1965-1969 przeprowadzono uzbrojenie terenu: doprowadzono magistralę wodociągową z ujęcia na Czyżkówku, realizowano sieć kanalizacyjną oraz system bocznic kolejowych. Pierwszymi zakładami zlokalizowanymi w strefie były przeniesione ze Śródmieścia: Centrostal i Zakłady Mleczarskie[23].

Zabudowa jednorodzinna osiedla datuje się od 1961 r., kiedy bydgoska Miejska Rada Narodowa wyznaczyła na tym terenie działki budowlane pod budownictwo indywidualne, finansowane ze środków własnych ludności. W ślad za tym szły również przedsięwzięcia dotyczące uzbrojenia terenów i budownictwa usługowego, lecz w ograniczonym zakresie, jako że główny front robót dotyczył osiedli budownictwa wielorodzinnego realizowanych na górnym i dolnym tarasie miasta, a następnie w dzielnicy Fordon[23]. Pod koniec lat 60. zniwelowano zabudowania folwarku na dolnym tarasie, a istniejący jeszcze wówczas stawek – zasypano. Jedyna pozostałość po dworku to dwa drzewa i kępa bzów. Na górnym tarasie wzniesiono natomiast pierwsze osiedle bloków przy ul. Wielorybiej.

W styczniu 1966 r. oddano do użytku szkołę (nr 40) przy ul. Kruszyńskiej 52. Otwarcia dokonał Józef Lewkowski – ówczesny sekretarz KM PZPR. Szkołę wzniesiono według projektu typowego autorstwa Józefa Pokrzywnickiego z adaptacją Jerzego Michałowskiego, z 10 izbami lekcyjnymi, zaś patronem ustanowiono Oskara Langego. Placówka należała do 11 oddanych w Bydgoszczy tzw. szkół tysiąclecia, budowanych na obchody Tysiąclecia Państwa Polskiego[24].

W 1976 r. na ogólnopolskiej konferencji pt. „Zagadnienia rozwoju komunikacji miejskiej na terenie miasta Bydgoszczy” powstały plany połączenia tramwajowego Osowej Góry z centrum miasta. Tory przewidywano wzdłuż ul. Grunwaldzkiej[25].

W latach 90. XX w. zakończono zabudowę dolnego tarasu, intensywnie postępowała wówczas zabudowa na tarasie górnym: zarówno domy jednorodzinne, jaki i bloki wielorodzinne[11]. Rozebrano wówczas dworek modrzewiowy folwarku na górnym tarasie.

Do przedsięwzięć ujętych w „Planie Rozwoju Bydgoszczy na lata 2009-2014”, a dotyczących Osowej Góry należy przebudowa ul. Grunwaldzkiej od Węzła Zachodniego do granic miasta[26].

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Od 1 maja 2009 na osiedle można dostać się dwoma dziennymi liniami komunikacji miejskiej (71 z Bartodziejów lub Dworca Głównego PKP i 77 z węzła Garbary)[27] oraz nocną linią 35N z Placu Kościeleckich. Obie linie dzienne włączone są do systemu przesiadkowego A+T (autobus + tramwaj)[28]. Do września 2008 PKS Bydgoszcz obsługiwał linię autobusową 301, którym w różnym okresie można było dojechać do Dworca PKS, osiedla Bartodzieje, Bydgoszcz Wschód i w ostatnim okresie ponownie na Bartodzieje.

W części przemysłowej osiedla jest usytuowany przystanek kolejowy Bydgoszcz Osowa Góra na trasie Bydgoszcz – Piła.

Przez Osową Górę przechodziła dawniej droga krajowa nr 10, która łączyła Warszawę i Szczecin. Jednak na początku XXI wieku "dziesiątkę" skierowano na obwodnicę, a ulicy Grunwaldzkiej nadano status drogi krajowej numer 80. Ulica Grunwaldzka jest jedną z dwóch ulic, którymi mieszkańcy osiedla mogą dotrzeć do centrum miasta. Jest to przyczyną licznych korków, które tworzą się na skrzyżowaniu ulic Grunwaldzkiej ze św. Maksymiliana Kolbego.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W części przemysłowej funkcjonuje Szkoła Podstawowa nr 40 im. Mariana Rejewskiego. W 1990 oddano do użytku Szkołę Podstawową nr 64, która powstała na górnym tarasie osiedla.

W wyniki reformy edukacyjnej w 1999 przy SP 40 powstało Gimnazjum nr 31, natomiast przy SP 64 Gimnazjum nr 32. Dnia 1 września 2011 roku do SP 40 i Gimnazjum nr 31 dołączyło XII Liceum Ogólnokształcące, które wcześniej mieściło się na ulicy Kijowskiej.

Parafie katolickie[edytuj | edytuj kod]

Po 1945 roku cały obszar Osowej Góry należał do parafii św. Antoniego w Bydgoszczy-Czyżkówku.

Parafia św. Maksymiliana Kolbego[edytuj | edytuj kod]

Już w 1972 powstała kaplica pw. bł. Maksymiliana Kolbego na osiedlu. Jednak już w następnym roku została zamknięta przez władze komunistyczne (proboszcz za próby rozbudowy kaplicy został nawet skazany). Dopiero w 1981 parafia otrzymała pozwolenie na budowę kościoła i tego samego roku kard. Stefan Wyszyński erygował parafię. Konsekracji kościoła dokonał dziesięć lat później prymas kard. Józef Glemp.

Parafia Wniebowstąpienia Pańskiego[edytuj | edytuj kod]

Wychodząc naprzeciw rozrastającemu się osiedlu i rosnącej liczby mieszkańców w 1999 erygowano parafię pw. Wniebowstąpienia Pańskiego. Jednocześnie rozpoczęła się budowa kościoła.

Ludzie związani z Osową Górą[edytuj | edytuj kod]

Rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Osowej Góry znajduje się ok. 7 ha terenów zieleni urządzonej i 51 ha zieleni nieurządzonej[29]. Głównym obszarem rekreacyjnym są lasy o urozmaiconej rzeźbie terenu, otaczające osiedle z trzech stron. Rozwój terenów zieleni zawarty w planach urbanistycznych Bydgoszczy zmierza do powołania parku dzielnicowego dla Osowej Góry przy ul. Wielorybiej i Głębinowej wraz z terenem sportu przy ul. Sielawowej[29].

W 2011 r. na terenie osiedla znajdowały się następujące obiekty sportowe i rekreacyjne[29]:

  • zespół typu Orlik 2012 - ul. Sardynkowa 7
  • kort tenisowy – ul. Sardynkowa 7
  • basen „Sardynka” – ul. Sardynkowa 7
  • plac zabaw – ul. Sardynkowa 7

Osiedle posiada ścieżkę rowerową biegnącą wzdłuż ul. Rekinowej. Studium transportowe Bydgoszczy przewiduje realizację m.in. dróg rowerowych wzdłuż ulicy Grunwaldzkiej, Kolbego, Skośnej/Podmiejskiej, Kanału Bydgoskiego oraz przez las do Czyżkówka[29].

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Przez Osową Górę prowadzi szlak turystyczny szlak turystyczny żółty im. Leona Wyczółkowskiego do Pruszcza wzdłuż wschodniego brzegu Brdy[30].

Osowa Góra stanowi także teren wypadowy w okoliczne tereny wypoczynkowe. Spacerem ok. 2,5 km przez las można dojść do Brdy na osiedlu Czyżkówko, zaś w kierunku zachodnim atrakcyjnym utworem natury jest Zbocze Kruszyńskie. Osiedle od wschodu, zachodu i północy otaczają lasy o charakterze boru świeżego. Miejscami występuje las mieszany i siedliska grądowe. Szczególnie rozległy i urozmaicony teren leśny znajduje się na wschodzie, mieszcząc dawne niemieckie schrony oraz zamaskowane obiekty wojskowe. Przez las przebiega zbocze oddzielające Dolinę Sandrową Brdy od Terasy Bydgoskiej, z systemem dolinek denudacyjnych.

Rada Osiedla[edytuj | edytuj kod]

Jednostka urbanistyczna Osowa Góra posiada własną Radę Osiedla, której siedziba znajduje się przy ul. Dolnej Waleniowej 1b[1].

Ulice Osowej Góry[edytuj | edytuj kod]

Ulice na górnym tarasie Osowej Górze przyjęły za "patronów" ryby. I tak np. Wielorybia, Rekinowa, Sardynkowa, Piskorzowa, Skalarowa itp. Ulice na dolnym tarasie przyjęły imiona ptaków: Czapla, Dzięciołowa, Pelikanowa i metali : Ołowiana, Niklowa, Srebrna, Złota

  • Albatrosowa
  • Amurowa
  • Atolowa
  • Bażancia
  • Biedronkowa
  • Boleniowa
  • Borsucza
  • Certowa
  • Ciernikowa
  • Cietrzewia
  • Czapla
  • Czyżykowa
  • Delfinowa
  • Dolna Waleniowa
  • Dorszowa
  • Drozdów
  • Dzięciołowa
  • Gawronia
  • Gęsia
  • Głębinowa
  • Głuszcowa
  • Halibutowa
  • Homarowa
  • Ibisowa
  • Indycza
  • Jarząbkowa
  • Jazgarzowa
  • Jesiotrowa
  • Jeziorna
  • Kacza
  • Kanarkowa
  • Karasiowa
  • Karmazynowa
  • Karpia
  • Kawiorowa
  • Kiełbikowa
  • Kilowa
  • Kleniowa
  • Kobaltowa
  • Kogucia
  • Kolibrowa
  • Kormoranów
  • Kotwicowa
  • Krabowa
  • Krańcowa
  • Kraskowa
  • Krogulcza
  • Kruszyńska
  • Krylowa
  • Kukułcza
  • Kutrowa
  • Lagunowa
  • Leszczowa
  • Linowa
  • Lipieniowa
  • Łabędzia
  • Ławicka a)
  • Łososiowa
  • Łowiskowa
  • Makrelowa
  • Małżowa
  • Masztowa
  • Mewia
  • Mieczykowa
  • Miedziana
  • Miętusowa
  • Mińska
  • Morszczukowa
  • Motylowa
  • Mrotecka
  • Muszlowa
  • Niklowa
  • Oceaniczna
  • Okoniowa
  • Ołowiana
  • Ostrygowa
  • Papuzia
  • Pelikanowa
  • Perkozowa
  • Perlicza
  • Pingwinowa
  • Piskorzowa
  • Planktonowa
  • Platynowa
  • Płociowa
  • Podmiejska
  • Pokładowa
  • Przejście
  • Przepiórcza
  • Przewoźników
  • Przyczółek
  • Przystaniowa
  • Pstrągowa
  • Ptasia
  • Puszczykowa
  • Rekinowa b)
  • Rudzikowa
  • Sandaczowa
  • Sardynkowa
  • Sarnia
  • Sazanowa
  • Sępia
  • Sieciowa
  • Sielawowa
  • Skalarowa
  • Skośna
  • Skowronków
  • Słowicza
  • Sowia
  • Spiżowa
  • Spławikowa
  • Srebrna
  • Stalowa
  • Strusia
  • Sumowa
  • Szczupakowa
  • Szczygla
  • Szosa Obwodowa
  • Szpakowa
  • Sztormowa
  • Szuwarowa
  • Świętego Ojca Maksymiliana Kolbego
  • Tatarakowa
  • Tranowa
  • Trociowa
  • Trzcinowa
  • Tukanowa
  • Tuńczykowa
  • Uklejowa
  • Waleniowa
  • Wędkarska
  • Węgorzowa
  • Wielorybia
  • Wiewiórcza
  • Więcierzowa
  • Woziwody a)
  • Wronia
  • Wróblowa
  • Wyspowa
  • Zalew a)
  • Zatokowa
  • Ziębia
  • Zimorodkowa
  • Złota

a) istnieje tylko na mapach b) odcinek od ul. Przewoźników na południe istnieje tylko na mapach

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 http://www.bip.um.bydgoszcz.pl/rada_miasta/rady_osiedli/index.aspx
  2. Oficjalny Serwis Bydgoszczy – Liczba ludności w jednostkach urbanistycznych
  3. Środowisko przyrodnicze Bydgoszczy. Praca zbiorowa pod red. Józefa Banaszaka, Wydawnictwo Tanan. Bydgoszcz 1996
  4. Gorączko Marcin: Zbiorniki wodne na obszarze Bydgoszczy w ujęciu historycznym. [w:] Kronika Bydgoska XXV
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Wdowicki Maciej: Osowa Góra. [w:] Kalendarz Bydgoski 2005
  6. 6,0 6,1 6,2 Rogalski Bogumił: Charakterystyka i niektóre uwagi do miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Bydgoszczy. [w:] Kronika Bydgoska XVI
  7. Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Bydgoszczy na lata 2007-2015
  8. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Bydgoszczy. Miejska Pracownia Urbanistyczna w Bydgoszczy – załącznik nr 1 do uchwały nr L/756/09 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 15 lipca 2009 r.
  9. Program ochrony środowiska dla Miasta Bydgoszczy na lata 2005-2012
  10. Kaja Renata. Bydgoskie pomniki przyrody. Instytut Wydawniczy „Świadectwo”. Bydgoszcz 1995. ISBN 83-85860-32-0
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 11,6 11,7 Wdowicki Maciej: Osowa Góra. [w:] Kalendarz Bydgoski 2004
  12. 12,0 12,1 Łbik Lech. Zagadkowe wały i rowy i wały ziemne na bydgoskim Czyżkówku i Osowej Górze. Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. zeszyt 2, Bydgoszcz 1997
  13. Bartowski Krzysztof: Udział starostwa i wójtostwa bydgoskiego w kolonizacji holenderskiej. [w:] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. zeszyt 1
  14. Guldon Romana, Guldon Zenon: Inwentarz wójtostwa bydgoskiego z 1744 roku. [w:] Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Prace Wydziału Nauk Humanistycznych. Seria C. Nr 10. Prace Komisji Historii VII. Bydgoszcz 1970
  15. 15,0 15,1 Żmidziński Franciszek: Przemiany w gospodarce wiejskiej starostwa bydgoskiego w latach 1661-1772. [w:] Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Prace Wydziału Nauk Humanistycznych. Seria C. Nr 13. Prace Komisji Historii IX. Warszawa-Poznań 1973
  16. Kabaciński Ryszard: Inwentarze starostwa i wójtostwa bydgoskiego z lat 1753-1766 roku. [w:] Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Źródła do dziejów Bydgoszczy. Nr 9. Warszawa-Poznań 1977
  17. przy obecnej ulicy Kruszyńskiej między ulicami Kaczą i Puszczykową
  18. data wycięcia na jednej z belek w wielkiej sieni istniejącej jeszcze w latach 60., przed rozbiórką
  19. http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/649 dostęp 18-09-2014
  20. obecnie znajduje się tam tablica pamiątkowa z inskrypcją Miejsce byłego cmentarza ewangelickiego. Ku pamięci spoczywających. Mieszkańcy
  21. Express Bydgoski – Tajemnice naszych piwnic
  22. Licznerski Alfons: Rozwój terytorialny Bydgoszczy. [w:] Kronika Bydgoska II
  23. 23,0 23,1 Bałachowska Maria, Gołębiewski Janusz: Rozwój gospodarczy i przestrzenny Bydgoszcz w latach 1945-1970. [w:] Kronika Bydgoska IV
  24. Szmańda Edward: Szkoły tysiąclecia w Bydgoszczy. [w:] Kronika Bydgoska III
  25. Sitarek Stanisław, Walczak Dariusz: Bydgoskie tramwaje w latach 1888-2012. Eurosprinter 2012
  26. Plan Rozwoju Bydgoszczy na lata 2009-2015. Miejski Plan Operacyjny. Załącznik do Uchwały XLV/632/09 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 1 kwietnia 2009 roku
  27. Schemat komunikacji zbiorowej obsługującej Osową Górę http://web.archive.org/web/20111118052558/http://www.zdmikp.bydgoszcz.pl/ufiles/osowa_gora_broszura.png
  28. Schemat systemu przesiadkowego A+T http://www.zdmikp.bydgoszcz.pl/ufiles/aplust.pdf
  29. 29,0 29,1 29,2 29,3 Tereny wypoczynku i rekreacji w Bydgoszczy - diagnoza stanu istniejącego i kierunku rozwoju. Miejska Pracownia Urbanistyczna w Bydgoszczy. Załącznik do Uchwały nr XXXV/731/12 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 28 listopada 2012 roku
  30. Bykowski Włodzimierz: Weekend w drodzie - interaktywny przewodnik rowerowy okolic Bydgoszczy. Wydawnictwo Apeiron. Bydgoszcz 1999. ISBN 83-911441-0-0

Uwagi

  1. utwory te w postaci wałów i rowów ciągną się na terenie leśnym od zbiegu ul. Kruszyńskiej i Gęsiej aż do ul. Wyrzyskiej na Czyżkówku, a ich druga, mniej wyraźna linia – na północy od ul. Kolbego na Osowej Górze do zbiegu ul. Siedleckiej i Koronowskiej na Czyżkówku

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]