Ostatni Rzymianin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Ostatni Rzymianin – potoczny termin stosowany w publicystyce historycznej na określenie postaci, która uważana jest za ostatniego reprezentanta kultury antycznej i starorzymskich cnót w obliczu końca epoki i postępującej barbaryzacji. Określenie pochodzi z dzieła Kremucjusza Kordusa (zm. 25), rzymskiego historyka, który będąc piewcą systemu republikańskiego nazwał „ostatnimi Rzymianami” (ultimus Romanorum) Marka Brutusa i Kasjusza – zabójców Cezara[1].

„Ostatnim Rzymianinem” nazywano m.in.:

  • Aecjusza[2][3] (390–454) – rzymskiego wodza, który pokonując w 451 roku Hunów na Polach Katalaunijskich odniósł ostatnie wielkie zwycięstwo w dziejach rzymskiego oręża,
  • Majoriana[4] (420–461) – cesarza zachodniorzymskiego w latach 457–461, ostatniego władcę który próbował ratować potęgę Zachodu i przeciwstawić się zbrojnie barbarzyńcom,
  • Ambrosiusa Aurelianusa[5][6] (poł. V wieku) – dowódcę rzymskiego, który około 450 roku poderwał celtycką ludność Brytanii do walki przeciw saskim najeźdźcom,
  • Syagriusza[7][8] (430–486/487) – ostatniego rzymskiego namiestnika Galii, który zdołał utrzymać nad nią suwerenną władzę jeszcze kilka lat po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego,
  • Boecjusza[9][10] (480–524) – filozofa i teologa chrześcijańskiego, uważanego za ostatniego reprezentanta klasycznej filozofii,
  • Kasjodora[11] (483–583) – pisarza łacińskiego na dworze królów ostrogockich, dbającego o zachowanie antycznych tradycji literackich,
  • Justyniana I[12] (483–565) – cesarza bizantyjskiego w latach 527–565, który uczynił celem swojego panowania odzyskanie dawnych ziem Imperium Romanum,
  • Belizariusza[12] (505–565) – dowódcę bizantyjskiego, który odzyskał północną Afrykę z rąk Wandalów i rozgromił Ostrogotów w Italii,
  • Grzegorza Wielkiego[13] (540–604) – papieża w latach 590–604, reformatora Kościoła zachodniego.

Przypisy

  1. Christopher Burnand, Tacitus and the Principate: From Augustus to Domitian, Cambridge 2011, s. 108.
  2. Justine Davis Randers-Pehrson, Barbarians and Romans: The Birth Struggle of Europe, A.D. 400–700, Beckenham, Kent 1983, s. 131.
  3. Teodor Parnicki, Aecjusz, ostatni Rzymianin, Warszawa 1977.
  4. Clyde Pharr, The Theodosian Code and Novels and the Sirmondian Constitutions, Princeton, New Jersey 1952, s. 551.
  5. Michael E. Jones, The End of Roman Britain, New York 1998, s. 125.
  6. Jean Markale, King of the Celts: Arthurian Legends and the Celtic Tradition, Rochester, Vermont 1994, s. 111.
  7. Penny MacGeorge, Late Roman Warlords, Oxford 2002, s. 159.
  8. Jacques le Goff, Medieval Civilization 400–1500, Oxford 1990, s. 21.
  9. Johannes Hirschberger, A Short History of Western Philosophy, London 1976, s. 60.
  10. Władysław Tatarkiewicz, Historia estetyki, tom II, Warszawa 1985, s. 77.
  11. Hartmann Grisar, History of Rome and the Popes in the Middle Ages, vol. II, London 1911, s. 229.
  12. 12,0 12,1 Will Durant, The Age of Faith. A History of Medieval Civilization (Christian, Islamic, and Judaic) from Constantine to Dante, A.D. 325–1300, New York 1935, s. 117.
  13. Bertrand Russell, History of Western Philosophy, London 2004, s. 539.