Ostredok (Wielka Fatra)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ostredok
Ostredok od północy
Ostredok od północy
Państwo  Słowacja
Pasmo Wielka Fatra
Wysokość 1592 m n.p.m.
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Ostredok
Ostredok
Ziemia 48°54′06″N 19°04′44″E/48,901667 19,078889Na mapach: 48°54′06″N 19°04′44″E/48,901667 19,078889

Ostredok (1592 m n.p.m.) – najwyższy szczyt w grupie górskiej Wielkiej Fatry na Słowacji.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Ostredok położony jest w południowej części Wielkiej Fatry, w jej części zwanej Halną Fatrą (słow. Hôľna Fatra). Leży w głównym grzbiecie wyróżniającym się w tej grupie górskiej, lecz już poza wododziałem Wagu i Hronu, ok. 3 km na północny zachód od zwornikowej Krížnej. Od zachodu jego stoki opadają ku Dolinie Dedoszowej (górne piętro Doliny Gaderskiej), natomiast wschodnie – ku źródliskom Revúcy w Dolinie Suchej (słow. Suchá dolina).

Panorama Wielkiej Fatry z okolic szczytu Zvolen

Geologia i morfologia[edytuj | edytuj kod]

W profilu wspomnianego grzbietu obły wierzchołek Ostredoka jedynie nieznacznie przewyższa sąsiednie wzniesienia. Halna, gładko modelowana rzeźba szczytu, podobnie jak całego odcinka grzbietu na południe od niego po Krížną, wynika stąd, że fragment ten budują mniej odporne margle, tzw. płaszczowiny kriżniańskiej. Niżej, na zachodnim ramieniu Ostredoka, nad Doliną Dedoszową, występują już odporniejsze wapienie tzw. płaszczowiny choczańskiej, budujące skaliste Štrochy (1386 m n.p.m.). Podobnie jest po przeciwnej stronie, gdzie Ostredok wysyła na wschód długie, zalesione ramię ze szczytem Ostré brdo (1319 m n.p.m.), oddzielające Dolinę Suchą od bardziej na północ położonej Doliny Zielonej (słow. Zelená dolina). Skalne utwory tego ramienia (rezerwat przyrody Ostré brdo) zostały wypreparowane w izolowanej czapie skał płaszczowiny choczańskiej, leżącej na podłoży z margli.

Przyroda ożywiona[edytuj | edytuj kod]

Wierzchołkowe partie Ostredoka, podobnie jak większości wysokich szczytów Halnej Fatry, są niezalesione. Na skutek działalności człowieka górna granica lasu została tu obniżona do 1260–1350 m n.p.m. W szczególności w masywie Ostredoka zupełnie zanikło piętro kosodrzewiny. W zamknięciach otaczających szczyt dolin, na wysokościach 1000–1200 m n.p.m., zachowało się kilka większych fragmentów pierwotnych lasów jodłowo-bukowych.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na położenie w centrum Wielkiej Fatry, dość daleko od sieci komunikacyjnej, Ostredok nie jest nadmiernie często odwiedzany przez turystów. Jego wierzchołek oferuje szeroką panoramę, sięgającą aż po polskie granice. Przez szczyt, w linii wspomnianego głównego grzbietu grupy, biegnie szlak turystyczny Szlak czerwony na odcinku KrížnaPloská, natomiast od zachodu z Doliny Dedoszowej wyprowadza nań szlak Szlak zielony . Najkrótsze wejścia na szczyt wiodą ze wschodu: z Wyżniej Revúcy (słow. Vyšná Revúca, górna część Liptowskich Revúc) lub ze Starych Hor.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hochmuth Zdenko a kolektív: Veľká Fatra. Turistický sprievodca ČSSR č. 3, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1980;
  • Veľká Fatra. Turistická mapa 1:50 000. Edícia turistických máp č. 121, wyd. VKÚ Harmanec 1994. ISBN 80-85510-41-3;