Ostrowiec (powiat myśliborski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ostrowiec
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat myśliborski
Gmina Dębno
Wysokość 49 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 158
Strefa numeracyjna (+48) 95
Kod pocztowy 74-311 Różańsko
Tablice rejestracyjne ZMY
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ostrowiec
Ostrowiec
Ziemia 52°49′00″N 14°47′10″E / 52.816666666667, 14.786111111111Na mapach: 52°49′00″N 14°47′10″E / 52.816666666667, 14.786111111111

Ostrowiec (niem. do 1945 r. Wusterwitz[1]) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Dębno. Według danych z 2011 r. miejscowość liczyła 158 mieszkańców[2].

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa gorzowskiego.

Spis treści

Położenie [edytuj]

Zgodnie z podziałem fizycznogeograficznym Polski wg Kondrackiego teren na którym położony jest Ostrowiec należy do prowincji Niżu Środkowoeuropejskiego, podprowincji Pojezierza Południowobałtyckiego, makroregionu Pojezierze Południowopomorskie oraz w końcowej klasyfikacji do mezoregionu Równina Gorzowska[3]

Środowisko naturalne [edytuj]

Przy wsi w kierunku zachodnim znajduje się Jezioro Ostrowieckie o powierzchni 121 ha i maksymalnej głębokości 7,5 m. Na większej zalesionej wyspie utworzony został 11 kwietnia 1985 r. faunistyczny rezerwat przyrody Czapli Ostrów o powierzchni 16,45 ha, z kolonią czapli siwej i kormorana.

Historia [edytuj]

  • 5000 p.n.e. – osadnictwo z epoki kamiennej (znaleziska przedmiotów wykonanych z kamienia)
  • VIII-poł. X w. – w widłach Odry i dolnej Warty znajduje się odrębna jednostka terytorialna typu plemiennego[4], prawdopodobnie powiązana z plemieniem Lubuszan. Na północy od osadnictwa grupy cedyńskiej oddzielały ją puszcze mosińska (merica Massen) i smolnicka (merica Smolnitz). Mieszkańcy zajmowali się gospodarką rolniczo-hodowlaną.
  • 960–972 – książę Mieszko I opanowuje tereny nadodrzańskie, obejmujące obręb późniejszej kasztelani cedyńskiej, ziemię kiniecką i kostrzyńską[5].
  • 1005 (lub 1007) – Polska traci zwierzchność nad Pomorzem[6], w tym również nad terytorium w widłach Odry i dolnej Warty.
  • 1112-1116 – w wyniku wyprawy Bolesława Krzywoustego, Pomorze Zachodnie uznaje zwierzchność lenną Polski.
  • Pocz. XIII w. – obszar na północ od linii Noteci-dolnej Warty i zachód od Gwdy w dorzeczu Myśli, Drawy, środkowej Iny, stanowi część składową księstwa zachodniopomorskiego; w niewyjaśnionych okolicznościach zostaje przejęty przez księcia wielkopolskiego Władysława Laskonogiego, a następnie jego bratanka, Władysława Odonica[7].
  • 1250 – margrabiowie brandenburscy z dynastii Askańczyków rozpoczynają ekspansję na wschód od Odry; z zajmowanych kolejno obszarów powstaje następnie Nowa Marchia.
  • 1320-1323 – po wygaśnięciu dynastii askańskiej, Nowa Marchia przejściowo przechodzi we władanie książąt pomorskich.
  • 1323 – władzę w Nowej Marchii obejmują Wittelsbachowie.
  • 1337 – wzmianka w księdze ziemskiej margrabiego brandenburskiego Ludwika Starszego pod nazwą Wüstervitz, w ziemi golenickiej: Wüstervitz LIIII, dos IIII, Heinz Schonenbeck pro seruicio VI, pactus VI modios auene, Molendinum ibidem dat III frusta[8] – wieś liczy 54 łany, wolne od ciężarów podatkowych są 4 łany parafialne (dos), lennikiem zobowiązanym do służby konnej jest Heintz Schönebeck posiadający 6 łanów, pakt (pactus) płacony rycerstwu przez chłopów wynosi 6 półkorców (modios) owsa (auene), opłata młyna (molendinum) wynosi 3 talenty (frustum – miara obrachunkowa podatku równa 1 talent; niem. Stück). Dochód margrabiego z tytułu korzystania przez mieszkańców z okolicznych lasów (Merica doltzick – Puszcza Dolska) do np. wypasania świń czy bydła, wynosi 2⅛ korców owsa[9].
Właściciele majątku Ostrowiec
Imię i nazwisko Lata
Heintz Schönebeck 1337
von der Kuhmeise 1486 – po 1494
von Schönebeck 1517
von Horn 1571, 1652-1654
von der Marwitz, von dem Borne, Kolben, Gloxin,
Kühlemann, Ernst Wilhelm Duhmke, Grothe		 2 poł. XVII-XVIII w.
8 kolejnych właścicieli 1834 – 1900
Richard Müller, Bernhard Müller 1900 – 1945
  • 1402-1454/55 – Ziemie Nowej Marchii pod rządami zakonu krzyżackiego.
  • 2.06.1486 – margrabia Jan Cicero nadaje Clausowi von der Kuhmeise (Claus von der Kumeisen, Kuemaisen) w lenno miasteczko Barnówko (Bernowichen) wraz ze wsiami Dyszno (Ringenwolde) i Ostrowiec (Wusterwicz)[10][11]
  • 19.02.1494 – margrabia Jan Cicero nadaje Baltazarowi i Andrzejowi von der Kuhmeise (Balczer und andereues Comeissen) w lenno miasteczko Barnówko (Bernowichen) wraz ze wsiami Dyszno (Ringenwalde) i Ostrowiec (Wusterwitz)[12][13]
  • 1517 – wzmianka o rodzie Schönebeck we wsi[14]
  • 1535-1571 – za rządów Jana kostrzyńskiego Nowa Marchia staje się niezależnym państwem w ramach Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego.
  • 1538 – margrabia Jan kostrzyński oficjalnie wprowadza na terenie Nowej Marchii luteranizm jako religię obowiązującą.
  • 1571 – we wsi wymieniana rodzina von Horn[15]
  • 1652-1654 – we wsi wymieniana rodzina von Horn[15]
  • 2 poł. XVII-XVIII w. – kolejnymi właścicielami są: von der Marwitz, von dem Borne, Kolben, Gloxin, Kühlemann, Ernst Wilhelm Duhmke oraz Grothe.
  • 1701 – powstanie Królestwa Prus
  • 1708 – Carl August von Sacetot otrzymuje od króla Fryderyka I posiadłość w Ostrowcu[16]
  • XVIII w. – budowa kościoła o ryglowej konstrukcji, wieża z dachem namiotowym, sygnaturką i chorągiewką
  • 1 poł. XIX w. – założenie parku
  • 1807-1811 – reformy gospodarcze Steina- Hardenberga dotyczące zniesienia poddaństwa chłopów w Prusach.
Przyległości Ostrowca w XIX / XX w.
Niemiecka nazwa Obiekt Położenie Polska nazwa
Helenenhof folwark 1 km na zach., na zach. brzegu jeziora Okuniec [nie istnieje][17]
  • 1815-1818 – reformy administracyjne Prus zmieniają strukturę Nowej Marchii; wieś należy do powiatu myśliborskiego, w rejencji frankfurckiej, w prowincji brandenburskiej.
  • 1834-1900 – majątek Ostrowiec zmienia właścicieli 8 razy
  • 1871-1918 – Nowa Marchia w ramach zjednoczonej Drugiej Rzeszy Niemieckiej
  • Pocz. XX w. – budowa kaplicy cmentarnej na skraju parku, bez wyraźnych cech stylowych
  • 1900-1945 – majątek wraz z folwarkiem Helenenhof (Okuniec) w posiadaniu Richarda Müllera z Hohenlandin i następnie jego syna, Bernharda
  • 1914 – majątek liczy 1061 ha, z czego 439 ha lasów i 108 ha wód
  • 1945 – zniszczenie pałacu i kościoła, częściowa dewastacja parku przypałacowego
  • 1972 – remont kaplicy cmentarnej i adaptacja na cele liturgiczne[18]

Ludność [edytuj]

Liczba ludności w ostatnich dwóch wiekach:

Rok Wieś Majątek Łącznie
ok. 1820 191[19]
1852 295[20]
1910 164[21] 127[21] 291
1933 258[22]
1939 218[22]
1995 152
2007 152
2008 150
2009 153

Gospodarka [edytuj]

Struktura działalności gospodarczej na dzień 31 marca 2005 r.[23]:

Dział Ilość
Produkcja -
Transport -
Handel 2
Usługi 1
Gastronomia 2

W Ostrowcu funkcjonują 24 gospodarstwa rolne o łącznej fizycznej powierzchni 138,54 ha. Struktura użytków rolnych:

Użytki rolne Pow. w ha
Orne 117,19
Zielone 13,38
Lasy 2,84
Razem 133,41

Powierzchnia gospodarstw:

Pow. w ha Ilość
1-5 15
5-10 5
10-20 2
20-50 2
50-100 -
>100 -

Edukacja [edytuj]

Dzieci uczęszczają do szkoły podstawowej w Różańsku, natomiast młodzież do gimnazjum publicznego w Smolnicy[24].

Instytucje i organizacje [edytuj]

  • Sołectwo Ostrowiec – ogół mieszkańców wsi Ostrowiec stanowi Samorząd Mieszkańców Sołectwa. Obecny sołtys – Irina Jaślan[25].
  • Wszelkie instytucje i organizacje znajdują się w Dębnie.

Atrakcje turystyczne [edytuj]

  • Park pałacowy – leśno-krajobrazowy, powstał w 1 poł. XIX w., powierzchnia 4 ha. Zachował się czytelny układ parkowy, starodrzew, ruiny budynków gospodarczych, pałac nie istnieje (zniszczony w 1945 r.). Wśród roślinności wyróżniono 44 gatunki roślinności drzewiastej. Występuje tu ponad 300 starych okazów różnych gatunków drzew, m.in.: lipy, wiązy, kasztany, modrzewie, świerki, klony, buki i graby, a nawet cisy. Wiek drzew ocenia się na 120 lat, z tym, że starodrzew liczy 220 lat. Stan zdrowotny drzew jest dobry. Obecnie na terenie parku znajduje się ośrodek wypoczynkowy i pole biwakowe. Wpisany do rejestru zabytków pod nr 227 z 10.09.1977 r.[26].
  • Kościół pw. św. Jana Chrzciciela – dawna kaplica cmentarna z pocz. XX w., jako kościół filialny parafii św. Michała Archanioła w Różańsku od 1972 r.[18].
  • Pomniki przyrody – aleja 262 dębów szypułkowych o obwodach 443-610 cm, przy drodze do Dyszna.
  • Przez wieś przebiegają szlaki turystyczne: szlak turystyczny żółty – "Nad rzeką Kosą", szlak turystyczny czarny – "Rezerwatów i pomników przyrody".

Przypisy

  1. ↑ GenWiki – Wusterwitz (Soldin). [dostęp 2010-06-14].
  2. ↑ Urząd Miasta i Gminy Dębno, Dane Statystyczne. [dostęp 2012-09-01].
  3. ↑ Karty z dziejów Dębna, praca zbiorowa, wydawca PPH "Zapol" Dmochowski Sobczyk, Dębno 2005, ISBN 83-60140-35-9, s. 25
  4. ↑ Kostrzyn nad Odrą. Dzieje dawne i nowe. Jerzy Marczewski (red.). Poznań: Instytut Zachodni, 1991, s. 73. ISBN 8385003584.
  5. ↑ Zbigniew Wielgosz: Pogranicze wielkopolsko-zachodniopomorskie we wczesnym średniowieczu: krajobraz naturalny i struktury osadnicze. Poznań: Instytut Historii UAM, 2006, s. 109. ISBN 83-89407-17-5.
  6. ↑ Henryk Samsonowicz: Polska do 1586. Madrid: Mediasat Group, 2007, s. 59, 253. ISBN 978-84-9819-808-9.
  7. ↑ Edward Rymar: Studia i materiały z dziejów Nowej Marchii i Gorzowa: szkice historyczne. Gorzów Wlkp.: Towarzystwo Przyjaciół Archiwum i Pamiątek Przeszłości, 1999, s. 8-9. ISBN 83-909122-1-X.
  8. ↑ Ludwig Gollmert: Das Neumärkische Landbuch Markgraf Ludwigs des Älteren vom Jahre 1337. Nach einer neu aufgefundenen Handschrift des vierzehnten Jahrhunderts. Frankfurt am Oder: 1862, s. 17.
  9. ↑ Ludwig Gollmert: Das Neumärkische Landbuch Markgraf Ludwigs des Älteren vom Jahre 1337. Nach einer neu aufgefundenen Handschrift des vierzehnten Jahrhunderts. Frankfurt am Oder: 1862, s. 30.
  10. ↑ Adolph Friedrich Riedel: Codex diplomaticus Brandenburgensis: Sammlung der Urkunden, Chroniken und sonstigen Quellenschriften für die Geschichte der Mark Brandenburg und ihrer Regenten. T. 24. F. H. Morin, 1863, s. 205.
  11. ↑ Adolph Friedrich Riedel: Codex diplomaticus Brandenburgensis: Sammlung der Urkunden, Chroniken und sonstigen Quellenschriften für die Geschichte der Mark Brandenburg und ihrer Regenten. Chronologisches Register zu sämmtlichen Bänden: 1415 – 1751. T. 7. F. H. Morin, 1869, s. 364.
  12. ↑ Adolph Friedrich Riedel: Codex diplomaticus Brandenburgensis: Sammlung der Urkunden, Chroniken und sonstigen Quellenschriften für die Geschichte der Mark Brandenburg und ihrer Regenten. T. 24. F. H. Morin, 1863, s. 210.
  13. ↑ Adolph Friedrich Riedel: Codex diplomaticus Brandenburgensis: Sammlung der Urkunden, Chroniken und sonstigen Quellenschriften für die Geschichte der Mark Brandenburg und ihrer Regenten. Chronologisches Register zu sämmtlichen Bänden: 1415 – 1751. T. 7. F. H. Morin, 1869, s. 400.
  14. ↑ Edward Rymar. Rycerstwo Nowej Marchii w czasach margrabiego Jana Kostrzyńskiego. „Rocznik Lubuski”. tom XXVII Cz. 1, s. 40, 2001. Zielona Góra: Lubuskie Towarzystwo Naukowe. ISSN 0485-3083. 
  15. ↑ 15,0 15,1 Karty z dziejów Dębna. Dębno: PPH "Zapol" Dmochowski Sobczyk, 2005, s. 80. ISBN 83-60140-35-9.
  16. ↑ Ernst Heinrich Kneschke: Neues allgemeines deutsches Adels-lexicon. T. 8. Lipsk: Friedrich Voigt, 1868, s. 5.
  17. ↑ GenWiki-Helenenhof (Soldin). [dostęp 2010-06-14].
  18. ↑ 18,0 18,1 Tygodnik Katolicki Niedziela, Edycja szczecińska 25/2003. [dostęp 2010-06-14].
  19. ↑ Leopold Krugg: Neues topographisch-statistisch-geographisches Wörterbuch des Preussischen Staats. T. 5. Halle: Karl August Kümmel, 1823, s. 200.
  20. ↑ Topographische Uebersicht des Appellationsgerichts-Departements Frankfurt a/O: Zusammengestellt von Güthlein. Gustav Harnecker & Co., 1856, s. 98.
  21. ↑ 21,0 21,1 Gemeindeverzeichnis Deutschland 1900. [dostęp 2010-06-14].
  22. ↑ 22,0 22,1 Deutsche Verwaltungsgeschichte. [dostęp 2010-06-14].
  23. ↑ Plan rozwoju wsi Ostrowiec, Załącznik nr 1 do uchwały Nr LXVII/400/2006 Rady Miejskiej w Dębnie z dnia 28 czerwca 2006 r.. [dostęp 2010-06-14].
  24. ↑ Uchwała Nr XVIII/188/04 Rady Miejskiej w Dębnie z dnia 27 maja 2004 r w sprawie: ustalenia planu sieci publicznych szkół podstawowych i gimnazjów oraz granic ich obwodów na terenie miasta i gminy Dębno. [dostęp 2010-06-14].
  25. ↑ Biuletyn Informacji Publicznej UM w Dębnie. [dostęp 2010-06-14].
  26. ↑ Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo zachodniopomorskie (pol.). 2012-12-31.

Bibliografia [edytuj]

  1. Kosacki Jerzy, Kucharski Bogdan, "Pomorze Zachodnie i Środkowe", Sport i Turystyka MUZA SA, Warszawa 2001, ISBN 83-7200-583-4, s. 294
  2. Plan rozwoju wsi Ostrowiec, Załącznik nr 1 do uchwały Nr LXVII/400/2006 Rady Miejskiej w Dębnie z dnia 28 czerwca 2006 r..
p • d • e
Gmina Dębno
Siedziba gminy Dębno
Sołectwa Gmina Dębno (powiat myśliborski)
Miejscowości niesołeckie
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ostrowiec_(powiat_myśliborski)&oldid=35234299”