Ostrubel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ostrubel
Ostrubel.jpg
Banknot 1 ostrubel z 1916
Państwo Flag of the German Empire.svg II Rzesza (Ober-Ost)
Podział 1 ostrubel = 100 kopiejek
Monety 1, 2, 3 kopiejki
Banknoty 20, 50 kopiejek, 1, 3, 10, 25, 100 rubli
(emisja 1916)
Bank centralny Wschodnia Kasa Pożyczkowa (Darlehnskasse Ost)
Rewers banknotu 3 ostrubli z 1916 z napisem w języku polskim
Moneta 2 kopiejki z 1916 r.
Mapa terenów Ober-Ost z niemieckiego plakatu propagandowego z lat I wojny światowej

Ostrubel (niem.: Rubel) – jednostka monetarna wprowadzona do obiegu w 1916 przez niemieckie władze okupacyjne na terenach tzw. Ober-Ost, czyli okupacji niemieckiej Suwalszczyzny, Grodzieńszczyzny, Wileńszczyzny oraz Litwy i Łotwy. Dzieliła się na 100 kopiejek.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Niemiecka administracja okupacyjna, zwana potocznie Ober-Ost (Gebiet des Oberbefehlshabers Ost), została utworzona przez Niemców w 1915 po wyparciu wojsk rosyjskich z terenów byłych guberni: grodzieńskiej, kowieńskiej, kurlandzkiej, suwalskiej i wileńskiej. W 1916 władze okupacyjne wprowadziły do obiegu na terenie Ober-Ost ostrubla, który miał wyprzeć pozostającego w obiegu rubla rosyjskiego. Emitentem była Wschodnia Kasa Pożyczkowa, Darlehnskasse Ost, będąca agendą niemieckiego Banku Wschodniego Handlu i Rzemiosła z siedzibą w Poznaniu[1]. Do obiegu wprowadzono następujące środki płatnicze:

- monety bite z żelaza w mennicach w Berlinie i w Hamburgu[2] z datą 1916 i o identycznym wyglądzie różniącym się jedynie nominałem (awers: napis niemiecki Gebiet des Oberbefehlhabers Ost ozdobiony gałązkami dębowymi; rewers: Żelazny Krzyż z nominałem w języku rosyjskim i rokiem)[3]

  • 1 kopiejka (masa 2,89 g)
  • 2 kopiejki (masa 5,83 g)
  • 3 kopiejki (masa 8,75 g)

- banknoty z legendą w językach polskim, niemieckim, łotewskim i litewskim, wszystkie z datą 17 kwietnia 1916[2]

  • 20 kopiejek
  • 50 kopiejek
  • 1 rubel
  • 3 ruble
  • 10 rubli
  • 25 rubli
  • 100 rubli.

Pod względem graficznym banknoty te nie wyróżniały się niczym szczególnym, a na ich szatę graficzną składały się napisy i ramka z ornamentem. Jedynie banknot 100 rublowy posiadał bardziej interesującą szatę graficzną, dość typową dla okresu w którym powstały (postaci alegoryczne, festony składające się z owoców, liści i wstążek itd.). Na tym banknocie wzorowano w 1918 banknot 100 ostmarek.

Ostrubel trafił do obiegu na pozostałej części Inflant z Estonią w 1918, po opanowaniu tych ziem przez Niemców. Waluta ta pozostała w obiegu na terenie krajów bałtyckich do wprowadzenia poszczególnych walut narodowych we wczesnych latach 20. XX w.: marki estońskiej, rubla łotewskiego (a następnie łata łotewskiego) i lita litewskiego.

Przypisy

  1. Tadeusz Wodzyński: Banknoty polskie-typy i odmiany. Katalog 1794-2002, str. 197
  2. 2,0 2,1 Tadeusz Kałkowski: Tysiąc lat monety polskiej, str. 403
  3. Janusz Parchimowicz: Katalog monet polskich obiegowych i kolekcjonerskich od 1916, str. 11-12

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Czesław Miłczak: Katalog polskich pieniędzy papierowych od 1794, SMAFIC, Warszawa 2005. ISBN 83-913361-6-6
  • Tadeusz Kałkowski: Tysiąc lat monety polskiej, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1974
  • Czesław Kamiński: Ilustrowany katalog monet polskich 1916-1987, KAW, Warszawa 1988. ISBN 83-03-02641-0
  • Janusz Parchimowicz: Katalog monet polskich obiegowych i kolekcjonerskich od 1916, Wydawnictwo Nefryt, Szczecin 1997. ISBN 83-905709-3-9
  • Tadeusz Wodzyński: Banknoty polskie-typy i odmiany. Katalog 1794-2002, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2002. ISBN 83-7181-220-5
  • Standard Catalog of World Paper Money, Krause Publications, Iola 2008. ISBN 0-89689-730-3

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]