Ostryż długi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kurkuma długa
Curcuma longa - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-199.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd imbirowce
Rodzina imbirowate
Rodzaj ostryż
Nazwa systematyczna
Curcuma longa L.
Sp.Pl.2 1753[2]
Synonimy

Curcuma domestica Val.

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Ostryż długi (Curcuma longa L.) – nazywany także ostryżem Zohary, kurkumą długą, ostryżem indyjskim, kurkumą, szafranem indyjskim – gatunek byliny z rodziny strelicjowatych. Rośnie dziko w Indiach, jest uprawiany w wielu krajach o klimacie tropikalnym[3].

Curcuma longa 001.JPG

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina o wysokości do 1 m i prostej, wzniesionej i nierozgałęzionej łodydze. Posiada kłącze z licznymi i długimi, ciemnożółtymi bulwami. W dolnej części łodygi wyrasta naprzemiennie, rzędami 4-6 liści pochwiasto obejmujących łodygę. Mają długość do 50 cm. Pęd kwiatowy jest bezlistny, na jego szczycie wyrasta duży kłos kwiatowy. Kwiaty żółte, dość długie, o rurkowatym kielichu. Są 3-krotne, mają jeden słupek i pręcikowie złożone z jednego płodnego pręcika i 4 prątniczków tworzących warżkę. Przysadki białe, o różowych szczytach. Owocem jest torebka[4].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina przyprawowa. Zmielona bulwa ma nazwę curry i jest używana jako aromatyczna przyprawa do potraw[4].
  • Roślina lecznicza:
    • Surowiec zielarski: kłącze zawierające m.in. kurkuminę[5].
    • Działanie. Kurkumina wykazuje działanie przeciwzapalne, a jej pochodna – desmetylokurkumina działanie antyoksydacyjne. W krajach azjatyckich uważa się, że długotrwałe przyjmowanie kurkumy zmniejsza zachorowalność na nowotwory, szczególnie przewodu pokarmowego. Przeprowadzone na zwierzętach badania wykazały, że kurkumina hamuje wzrost guza raka jajnika oraz angiogenezę. Alkoholowe wyciągi z kłącza kurkumy stosuje się także przy leczeniu dolegliwości ze strony układu pokarmowego: uczucie pełności, wzdęcia i zaparcia spowodowane niedostatecznym wydzielaniem żółci i niedrożnością dróg żółciowych, przy zapaleniu pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, kamicy żółciowej, zaburzeniach trawiennych wywołanych niedoborem żółci, w stanach atonicznych i skurczowych mięśni gładkich dróg żółciowych oraz w pooperacyjnym zastoju żółc[5].
  • Dawniej używany był do barwienia tkanin[4]. Jako żółty barwnik stosowany przez Izraelitów wymienia go biblijna Pieśń nad Pieśniami (4,13-14)[6].
  • Roślina kosmetyczna, obecnie stosowana głównie do barwienia szminek do ust, podkładów pod makijaż i płukanek do włosów. Olejek kurkumowy bywa stosowany do wyrobu perfum o typie orientalnym[7].
  • Używany jako wskaźnik odczynu ph do wyrobu papierków wskaźnikowych, które w roztworach alkalicznych barwią się na czerwono, a w obojętnych są żółte[4].
  • Obecnie jest uprawiany jako ozdobna roślina pokojowa także w krajach o zimniejszym klimacie, również w Polsce[5].
Wartość odżywcza
Ostryż długi
(w 100g)
Wartość energetyczna
349 kcal = 1461 kJ
Białka 6,3 g
Węglowodany 0 g
Tłuszcze 5,1 g
Błonnik 2,6 g
Makroelementy
Wapń 150 mg
Magnez 278 mg
Mikroelementy
Żelazo 67 mg

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-18].
  2. The Plant List. [dostęp 2014-11-20].
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2014-11-20].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  5. 5,0 5,1 5,2 Dr Tomasz Baj. Ostryż długi kurkumą zwany. Lecznicza przyprawa. [dostęp 2014-11-30].
  6. Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.
  7. Bohumír. Hlava: Rośliny kosmetyczne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1984, s. 90. ISBN 83-09-00765-5.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.