Osturnia
Na mapach:
| Osturnia | |
Kościół w Osturni |
|
| Państwo | |
| Powiat | Kieżmark |
| Burmistrz | Kristína Gregoričková |
| Powierzchnia | 41 km² |
| Położenie | 49°17′N 20°15′E |
| Wysokość | 840 m n.p.m. |
| Ludność (2001) • liczba ludności |
398 |
| Nr kierunkowy | 052/489 41 28 |
| Kod pocztowy | 059 79 |
Osturnia (słow. Osturňa, niem. Asthorn, węg. Oszturnya) – wieś na Słowacji na Zamagurzu (część Spisza), na granicy z Polską, granicząca z Bukowiną Tatrzańską oraz Kacwinem. Dojechać do niej można drogą z Hanuszowców przez Przełęcz Hanuszowską[1]. Projektowana jest również droga z Polski, z Kacwina (przez dawne turystyczne przejście graniczne). Osturnia znana jest z rusińskich (karpato-ruskich) zabytków architektury ludowej. Jej mieszkańcy mówią gwarą trudno zrozumiała dla Słowaków[2].
Wioska ciągnie się na odcinku 7 km wzdłuż Osturniańskiego Potoku i jest prawdopodobnie najdłuższą wsią na Słowacji[2]. Lokowana była w roku 1593 na prawie wołoskim, zasiedlona przez ludność napływową wołoską[3]. Pod koniec XVI wieku była to wieś służebna zamku w Niedzicy. Do roku 1918 wieś należała do powiatu Szepesófalu w komitacie Szepes w królestwie Węgier.
W roku 1869 było we wsi 269 domów. W roku 1910 wieś liczyła 1354 mieszkańców, głównie Rusinów. We wsi znajduje się kościół greckokatolicki wybudowany w roku 1796, położony na wzniesieniu za potokiem. Większość mieszkańców (84,42%) deklaruje obecnie przynależność do Kościoła greckokatolickiego, 8,79% do kościoła rzymskokatolickiego. Do roku 1918 parafia łacińska mieściła się w Kacwinie.
Miejscowi górale rusińscy zajmowali się tu kiedyś głównie pasterstwem oraz hodowlą owiec na potrzeby zamku. Obecnie miejscowa ludność zatrudniona jest w różnych działach gospodarki związanych z obsługą turystów odwiedzających słowackie Tatry.
[edytuj] Mieszkańcy
Nazwiska mieszkańców XIX wiek (w zapisie zniekształconym przez urzędników węgierskich i w polsko-łemkowskim ekwiwalencie): Bafsar, Bahleda (= Bachleda), Bajsar (= Bajszar), Balfinyak (= Balfiniak), Bapar, Barcsak (= Barczak), Barniak, Barta, Basar (= Baszar), Bavlik, Bavlyan (= Bawlain), Bednar, Bekes (= Bekesz), Benda, Bergman, Betalk, Bizub, Blasczak (= Błaszczak), Bognar, Bonda, Botok, Brejcsak (= Brejczak), Brejka, Bujcsak (= Bujczak), Bunda, Butviniak, Cekuska (= Cekuszka), Centko, Cipta, Cjekovski (= Cejkowski), Csopjak (= Czopiak), Czarnogurszky (= Czarnogórski), Depta, Dongacs (= Dągacz), Drugacz, Ducsak (= Duczak), Dudas (= Dudasz), Dudinszky (= Dudziński), Duleba, Dzwigalski, Einhorn, Feciunda, Figlar, Fusunda (= Fuszunda), Garstka, Gazdik, Gdovjak, Glevanyak (= Głewaniak), Goval, Grejcsak (= Grejczak), Haniacsek (= (C)haniaczek), Harabin, Hlavczak (= Hławczak), Homza, Homzsa (= Homża), Hudak, Hvalcsak (= Chwalczak), Ihnaczak, Ilcsak (= Ilczak), Jacenczak, Kacmarak, Kacsmariak (= Kaczmariak), Kaczmarak, Kaim, Kanjuk, Kanyak (= Kaniak), Kapalka, Kapolka, Kapral, Karpiak, Kaufman, Koszturak, Kovalcsik (= Kowalczyk), Korlak, Kroll, Korlyak, Krull, Krulyak (= Królak), Krupiak, Kudas (= Kudasz), Kuncz (= Kunc), Kurz, Kusniriak, Kusnyirak (= Kusznyriak), Lach, Lazanak, Lazarak, Lazundak, Lejava, Lesiundak, Letman, Lombard, Lyach, Mazurek, Melon, Michlik, Mihlyanda (= Michlanda), Mudrak, Nalepka, Obrzondek (= Obrządek), Panxa, Pavliscsak (= Pawłyszczak), Pavlyak (= Pawlak), Pawlik, Peknovska (= Pięknowska), Petrik, Petrulak, Pitek, Pittak, Pojedinec (= Pojedyneć), Pollak, Remias, Repczak, Romaniak, Rusnak, Rusznak, Salyora (= Szaliora), Seiszka (= Szejska), Semsay (= Szemszaj), Sikora, Silbiger, Silhon, Simsay, Siska (= Szyszka), Skibjak, Smoleniak, Soltes (= Sołtys, Szołtes), Stefaniak, Surgovjan (= Surgowian), Sziniszus, Szkibjak (= Skibiak), Szmolenyak (= Smoleniak), Sztahura (= Stachura), Szvacsak (= Szwaczak), Talarczak, Tecsunda (= Teczunda), Tibur, Tomasak (= Tomaszak), Tomcuzk (= Tomczuk), Turiak, Tursak (= Turszak), Tuziak, Tuzsak (= Tużak), Vach, Vanecsko (= Waneczko), Varnasak (= Warnaszak), Vascsura (= Waszczura), Vascsurak (= Waszczurak), Vasicsak (= Wasiczak), Vihsek (= Wyszek), Vojteczka, Vojticzka, Wach, Waligurski, Wilczek, Zavacki (= Zawadzki), Zavoina (= Zawojna).
[edytuj] Szlaki turystyczne
– żółty z Osturni, obok Osturniańskiego Jeziora do rozdroża pod Magurką. 2 h, ↓ 1.35 h
Przypisy
- ↑ Podhale. Spisz. Orawa. 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Sygnatura, 2004. ISBN 978-83-7499-004-2.
- ↑ 2,0 2,1 Daniel Kollár, Jan Lacika: Pieniny. Spisz północny i Szarysz. Bratislava: Dajama, 2007. ISBN 978-80-89226-19-1.
- ↑ Stanisław Figiel: Polski Spisz. Warszawa: PTTK „Kraj”, 1999. ISBN 83-7005- 396-3.
|
||||||||