Oswald Balzer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Oswald Marian Balzer
Oswald Marian Balzer
Data i miejsce urodzenia 23 stycznia 1858
Chodorów
Data i miejsce śmierci 11 stycznia 1933
Lwów
Odznaczenia
Order Orła Białego
Grobowiec Oswalda Balzera na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie

Oswald Marian Balzer (ur. 23 stycznia 1858 w Chodorowie, zm. 11 stycznia 1933 we Lwowie) – polski historyk ustroju i prawa polskiego.

Spis treści

Życie i działalność [edytuj]

Urodził się w rodzinie austriackiego urzędnika Franciszka Balzera. Edukację rozpoczął w szkole ludowej w Chodorowie; naukę kontynuował w Cesarsko-Królewskiej Szkole Wzorowej Rzymsko-Katolickiej we Lwowie. Po jej ukończeniu podjął dalszą edukację w III Cesarsko-Królewskim Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie. Po uzyskaniu matury w 1878 roku rozpoczął studia na Wydziale Prawnym Uniwersytetu we Lwowie. Czwarty rok studiów odbył na Uniwersytecie Jagiellońskim. Balzer habilitował się w 1885 roku na Uniwersytecie we Lwowie na podstawie pracy "Geneza Trybunału Koronnego". W 1887 roku został mianowany profesorem nadzwyczajnym na Uniwersytecie Lwowskim, gdzie pracował w latach 1887–1933. W 1890 roku został profesorem zwyczajnym prawa polskiego prywatnego i historii prawa polskiego.

W 1891 roku został dyrektorem Archiwum Krajowego Aktów Grodzkich i Ziemskich we Lwowie.

W 1902 roku reprezentował rząd Galicji w słynnym sporze pomiędzy Galicją a Węgrami o Morskie Oko w Tatrach. Rozprawa ta miała miejsce przed sądem polubownym w Grazu. Wspierany przez wiele wybitnych osobistości tego okresu, w tym hr. Władysława Zamoyskiego właściciela między innymi dóbr zakopiańskich, dra Aleksandra Mniszek-Tchorznickiego z Sanoka jako sędziego i przewodniczącego delegacji[1]. Balzer wygrał ten proces i doprowadził do ustanowienia granicy w Tatrach pomiędzy Galicją a Węgrami zgodnej z oczekiwaniami społeczeństwa polskiego. Granica w ustanowionym wtedy przebiegu obowiązuje do dzisiaj.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zabierał głos między innymi w sprawie godła Polski, nazwy dla polskiej waluty (był zwolennikiem złotego) oraz bronił określenia Rzeczpospolita Polska.

Nie należał do stronnictw politycznych. W krytycznym sierpniu 1920 Rada Obrony Państwa zaproponowała mu funkcję prezesa Trybunału Obrony Państwa. W 1921 jako pierwszy przedstawiciel nauki odznaczony został Orderem Orła Białego.

Został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.

W 1902 roku wraz z Aleksandrem Mniszek-Tchorznickim otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka - za skuteczną obronę polskich interesów i wygranie procesu z Węgrami w sporze o Morskie Oko[2] (ciekawostką przy tym, jest fakt, że obaj mieli urodziny tego samego dnia miesiąca, a Mniszek-Tchorznicki był starszy od Balzera o osiem lat). W uznaniu jego zasług jego imieniem nazwano drogę z Zakopanego do Morskiego Oka. Jest również patronem I Liceum Ogólnokształcącego w Zakopanem. Uczniem profesora był m.in. późniejszy prof. Przemysław Dąbkowski. W grudniu 1929 otrzymał honorowe obywatelstwo miasta Lwowa[3]

Dorobek naukowy [edytuj]

  • Kancelarye i akta grodzkie w wieku XVIII (1882) (w bibliotece cyfrowej: [1])
  • Geneza Trybunału Koronnego (1886) (w bibliotece cyfrowej: [2])
  • Regestr złoczyńców grodu sanockiego: 1554-1638 (1891)
  • Walka o Tron krakowski w latach 1202-1210/11 (1894) (w bibliotece cyfrowej: [3])
  • Genealogia Piastów (1895) (w bibliotece cyfrowej: [4])
  • O następstwie tronu w Polsce (1897) (w bibliotece cyfrowej: [5])
  • Historia ustroju Austrii w zarysie (1899) (w bibliotece cyfrowej: [6])
  • O zadrudze słowiańskiej (1899)
  • Z powodu nowego zarysu historii ustroju Polski (1906)
  • O Morskie Oko. Wywód praw polskich przed sądem polubownym w Gradcu (Grazu)] (1906) (w bibliotece cyfrowej: [7])
  • O kilku kwestiach spornych z historii ustroju Polski (1907)
  • Państwo polskie w pierwszym siedemdziesięcioleciu XIV i XVI wieku (1907)
  • Skartabelat w ustroju szlachectwa polskiego (1911)
  • Stolice Polski 963-1138 (1916) (w bibliotece cyfrowej: [8])
  • Skarbiec i Archiwum koronne w dobie przedjagiellońskiej] (1917) (w bibliotece cyfrowej: [9])
  • Królestwo Polskie 1295-1370, t. I-III (1919-1920) (w bibliotece cyfrowej: [10])
  • Narzaz w systemie danin książęcych pierwotnej Polski (1928)
  • Corpus iuris Polonici 1506-1522, t. III oraz cz. I tomu IV obejmująca lata 1523-1534 (1906; 1910)
  • Porządek sądów i spraw prawa ormiańskiego z r. 1604 (1912) (w bibliotece cyfrowej: [11])
  • Przegląd palatynów polskich w czasie panowania Piastów, w: Pisma pośmiertne, t. III (1937)

Uznanie świata naukowego [edytuj]

Był założycielem (1901) i długoletnim prezesem Towarzystwa Naukowego we Lwowie, członkiem kilkudziesięciu polskich i zagranicznych instytucji naukowych, m.in. Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie, Akademii Umiejętności w Pradze, Petersburgu, Sofii, Zagrzebiu, Towarzystwa Naukowego w Warszawie, Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu, Wilnie, Przemyślu.

Pięć uniwersytetów nadało mu doktorat honorowy:

  • Uniwersytet Lwowski w 1903
  • Uniwersytet Karola w Pradze w 1909
  • Uniwersytet Warszawski w 1921
  • Uniwersytet Poznański w 1926
  • Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie w 1928.

Przypisy

  1. ↑ Stefan Stefański, Sanok i okolice. Przewodnik turystyczny, Sanok 1991, s. 48.
  2. ↑ Edward Zając, Obywatele Honorowi Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka, Sanok 2002, s. 71-72.
  3. ↑ „Gazeta Lwowska”, 31 grudnia 1929. 

Linki zewnętrzne [edytuj]

Bibliografia [edytuj]

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Oswald_Balzer&oldid=36000288”