Otężałkowate
| Otężałkowate | |
|---|---|
 Cibotium menziesii
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Klad | monilofity |
| Klasa | paprocie |
| Rząd | olbrzymkowce |
| Rodzina | otężałkowate |
| Nazwa systematyczna | |
| Cibotiaceae Korall in. A. Smith et al., Taxon 55: 712. 21 Sep 2006[2] |
|
| Typ nomenklatoryczny | |
| Cibotium Kaulf. (1820)[2] | |
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Otężałkowate, cibotiowate (Cibotiaceae) – monotypowa rodzina paproci z rzędu olbrzymkowców (Cyatheales). Obejmuje jeden rodzaj otężałka[3], cibotium[4] (Cibotium Kaulf.) z około 11 gatunkami. Rodzina wyróżniona została dopiero w 2006 roku, wcześniej była opisywana jako podrodzina Cibotioideae Nayar, Taxon 19:234. 1970. Należą tu paprocie naziemne występujące we wschodniej Azji, na Hawajach oraz w Ameryce Środkowej. Wyróżniają się wśród innych przedstawicieli rzędu osobliwą budową zarodników oraz liczbą chromosomów wynoszącą x=68[1].
Morfologia [edytuj]
Kłącze masywne, pełzające, podnoszące się lub prosto wzniesione i osiągające do 6 m wysokości, solonosteliczne lub diktiosteliczne. W części szczytowej oraz przy trwałych nasadach ogonków liściowych miękko, żółto owłosione. Liście okazałe, osiągające 2-4 m długości, z blaszką podwójnie lub bardziej pierzasto podzieloną. Ogonki liściowe u nasady są owłosione. Wiązki przewodzące otwarte proste, rozgałęzione widlasto lub pierzaste. Zalążnie powstają na końcach wiązek[1].
Systematyka [edytuj]
W obrębie rzędu olbrzymkowców (Cyatheales) rodzina Cibotiaceae znajduje się w politomii z rodzinami olbrzymkowatych (Cyatheaceae), diksoniowatych (Dicksoniaceae) i Metaxyaceae, przy czym zdaje się być najbliżej spokrewniona z diksoniowatymi[1].
Pozycja rodziny w kladogramie rzędu olbrzymkowców[1]:
| olbrzymkowce |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
- Podział rodziny
- rodzaj otężałka, cibotium Cibotium Kaulfuss, Berlin. Jahrb. Pharm. Verbundenen Wiss. 21: 53. 1820[5]
Wykaz gatunków o nazwach zaakceptowanych wg The Plant List[6]:
- Cibotium assamicum Hook.
- Cibotium barometz (L.) J. Sm.
- Cibotium chamissoi Kaulf. – otężałek Chamissa, cibotium Chamissa
- Cibotium cumingii Kunze
- Cibotium glaucum (Sm.) Hook. & Arn. – otężałek siny, cibotium sine
- Cibotium regale Verschaff. & Lem. – otężałek królewski, cibotium królewskie
- Cibotium schiedei Schltdl. & Cham. – otężałek Schiedego, cibotium Schiedego
- Cibotium splendens (Gaudich.) Krajina ex Skottsb.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf: A classification for extant ferns (ang.). Taxon 55(3): 705–731, 2006. [dostęp 2012-02-05].
- ↑ 2,0 2,1 James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). [dostęp 2012-02-05].
- ↑ Nazwa polska wg Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900. (pol.)
- ↑ Elżbieta Zenkteler: Paprocie. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1994, s. 115. ISBN 83-09-01604-2.
- ↑ Index Nominum Genericorum (ING) (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2012-02-01].
- ↑ Cibotium (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2012-02-05].
