Otago (bark)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy statku. Zobacz też: Otago.

Na mapach: 42°48′35,53″S 147°17′58,80″E/-42,809869 147,299667

Otago[1]
Otago[1]
Bandera  Wielka Brytania
Port macierzysty Glasgow
Data budowy 1869
Data wodowania 5 października 1869
Data wycofania 1903
Data zatonięcia złomowanie po 1931
Stocznia pochylnia nr 136 Alexander Stephen & Sons, of Kelvinhaugh,
Glasgow
Właściciel Angus Cameron,
Henry Simpson&Sons,
Snadden&Taylor
Materiał żelazo - konstrukcja nitowana[2]
Typ ożaglowania bark
Liczba żagli 23(?)[3]
Liczba masztów 3
Długość całkowita (L) (147 ') 45 m
Szerokość (B) (26 ') 8 m
Zanurzenie (D) (14 ') 4,3 m
Pojemność 367
Wyporność 345 t
Prędkość maks. ok. 13 w
Załoga 13
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
bark Otago - data nieokreślona
bark Otago, 1888?

Bark "Otago" – statek handlowy, drobnicowiec[4], konstrukcji żelaznej, nitowanej, jedyny żaglowiec prowadzony przez Józefa Konrada Korzeniowskiego jako kapitana (1888-1889)[5].

"Otago" został zwodowany w tym samym roku co słynny kliper "Cutty Sark" i "Lwów" ex. "Chinsura", był niewielkim statkiem[6] ok. 1/2 rozmiarów "Lwowa", o bardzo szlachetnych proporcjach - klipra[7]. Tonaż "Otago" plasuje go wielkością powyżej współczesnych żaglowców - typu "Pogoria", nieco mniejszy niż bryg "Fryderyk Chopin".

Historia[8][edytuj | edytuj kod]

Wodowany 5 października 1869 w stoczni Alexander Stephen & Sons, of Kelvinhaugh na pochylni nr 136 w Glasgow, żelazny bark, dla szkockiego kapitana Angusa Camerona z Glasgow. Ukończony w porcie macierzystym w Glasgow w cenie 16 £ za 1 BRT.

W 1870 w dziewiczej podróży do Adelaide w Australii, przez San Francisco powrócił do Anglii w czasie 12 miesięcy i 15 dni.

W 1871 z ładunkiem materiałów wybuchowych, drobnicą i 17 pasażerami na pokładzie wyruszył w podróż do Port Chalmers w Nowej Zelandii. 22 lipca 1871 wszedł na redę Portu Chalmers, ale z powodu sztormu, parowy holownik "Geelong" wholował "Otago" na kotwicowisko kwarantannowe po 3 dobach. Lokalna gazeta Otago Daily Times odnotował zawinięcie "ładnego barku w typie klipra" po 88-dniowej podróży, w czasie której "Otago" uzyskał maksymalny dobowy przebieg 306 Mm (średnią dobową prędkość 12,75 w.). W 1872 sprzedany Gierson & Co. w Adelajdzie. W 1885 sprzedany kpt. Johnowi Snaddenowi, który sam prowadził "Otago". Kpt. Snadden zmarł w czasie rejsu 4 grudnia 1887 i został pochowany w morzu, w Zatoce Syjamskiej - dziś Tajlandzkiej, po którym kapitanem "Otago" został Józef Conrad-Korzeniowski.[9]

W 1890 właścicielami "Otago" byli: J. L. Simpson & Snadden następnie H. Simpson & Son. W 1898 zakupiony przez A. E. Howard w Sydney; w 1902 nabyty przez C. J. F. Gerber w Sydney. W 1903 sprzedany Huddard Parker Ltd. i użytkowany jako hulk - magazyn węgla. W czerwcu 1905 przyholowany do Hobart, aby zastąpić skorodowany hulk "Fredrica". W styczniu 1931 sprzedany przedsiębiorcy zajmującemu się złomowaniem statków kpt.[10] Henry Dodge w Hobart, następnie przeholowany ok. 7 mil (ok. 10 km) w górę rzeki Derbent. "Otago" spoczął na wschodnim brzegu fiordu - rzeki Derbent w miejscowości Old Beach, Risdon[11] w miejscu nazwanym Otago Bay, gdzie pozostałości kadłuba widoczne są do dziś. Złomowany (rozbierany dwukrotnie) w 1937 i 1957.

Obecnie resztki kadłuba "Otago" pozostają widoczne w Otago Bay, która leży na terenie podmiejskiej dzielnicy Hobart - Otago w pobliżu skrzyżowania ulic: Otago Bay Road i Joseph Conrad Drive (Conrad Dr.), (przybliżony adres: 34 Otago Bay Rd., Otago TAS 7017, Australia - współrzędne geograficzne 42°48′35,53″S 147°17′58,80″E/-42,809869 147,299667) - zob. zdjęcia linki zewnętrzne.

Józef Conrad Korzeniowski jako kapitan "Otago"[edytuj | edytuj kod]

Po nagłej śmierci kpt. Snaddena w morzu[12], propozycję objęcia stanowiska kapitana "Otago" otrzymał Józef Conrad Korzeniowski, wówczas I oficer na SS "Vidar". Od 24 stycznia 1888 do 26 marca 1889 pisarz, jako najsłynniejszy kapitan "Otago", prowadził statek na trasie m.in.: Bangkok - Sydney - Saint Maurice na Mauritiusie - Cieśnina Torresa - Port Louis na Saint-Maurice - Melbourne - Adelaide[13]. Pierwszy odcinek podróży z Bangkoku do Singapuru ok. 800 mil (1500 km) trwał 3 tygodnie z powodu ciszy morskiej. Cała załoga z wyjątkiem kapitana i kucharza okrętowego chorowała na febrę. Dramatyzm potęgował brak lekarstwa przeciw febrze - chininy; dostawca popełnił oszustwo w dostawie leku[14]. Literackim opisem przeżyć z rejsu barkiem "Otago" jest powieść "Smuga cienia". Pewne doświadczenia z rejsu "Otago" zawarł pisarz w "Zwierciadle morza". Rysunek[15] "Otago" (linki zewnętrzne) sporządzony według wskazówek pisarza, znajdował się na okładce I wydania ang. oryginału "Zwierciadła morza" (ang. "The Mirror of the Sea", 1906).

Zabytki z wraku "Otago"[edytuj | edytuj kod]

Pozostałości wraku "Otago" wskazali przedstawiciele australijskiej Polonii załogom polskich statków docierających do Hobart w latach 60. XX w. Pamiątki z "Otago" w polskich zbiorach są darem kpt. ż. w. Antoniego Strzelbickiego i rodziny kpt. ż. w. Czesława Adamowicza. Zabytki po "Otago" znajdują się w zbiorach muzeów morskich w Wielkiej Brytanii i w USA - w San Francisco m.in koło sterowe z "Otago" jest eksponowane w Honourable Company of Master Mariners (pl. Honorowe Stowarzyszenie Kapitanów Żeglugi Wielkiej) na pokładzie okrętu-muzeum HQS WELLINGTON na Tamizie koło Londynu, fragment rufy[2] w muzeum morskim w San Francisco, drewniana konstrukcja zejściówki do kubryku w muzeum morskim w Hobart[16]. Dzwon okrętowy "Otago" jest eksponowany w sali Normana Morrisona w Geelong College[17] w Melbourne[18].

Varia[edytuj | edytuj kod]

  • W sali tradycji Akademii Morskiej w Gdyni znajduje się deska[19] z barku "Otago" Josepha Conrada.
  • Z okazji "Roku Conradowskiego" 20 grudnia 2007 NBP wprowadził do obiegu 3 monety: złotą o nominale 200 zł, srebrną o nominale 10 zł i 2 zł ze stopu "Nordic gold" z podobizną Josepha Conrada i wizerunkiem barku "Otago"[20][21].
  • w 2007 Poczta Polska wydała znaczek z okazji 150. rocznicy urodzin pisarza z jego portretem na tle wizerunku barku "Otago" - zob. linki zewnętrzne.
  • Nazwa "Otago" jest popularna, obecnie (2008) nosi ją 5 statków i jachtów[22] różnych bander oraz nosiły okręty Marynarki Wojennej Nowej Zelandii (HMNZS Otago)

Przypisy

  1. bark Otago pod pełnymi żaglami - ilustracja do I wydania (ang.) "The Mirror of the sea" (1906) (pol: "Zwierciadło morza") sporządzony według wskazówek Josepha Conrada [za:] Charles Clark: Joseph Conrad's ship (ang.). New Zealand Geographic. [dostęp 2010-05-25].
  2. 2,0 2,1 zdjęcia fragmentu rufy wraz z osią steru z "Otago" (1869) w muzeum morskim w San Francisco (ang.). [dostęp 16 grudnia 2008].
  3. ilość żagli na rysunku Otago z okładki I wydania ang. Zwierciadła Morza sporządzonego według wskazówek Josepha Conrada - linki zewnętrzne za: Stronham, D., id.
  4. "Otago" był niewielkim statkiem handlowym, przeznaczonym do przewozu drobnicy i niewielkiej liczby pasażerów, ożaglowany jako bark, bez napędu pomocniczego, o poszyciu z blach żelaznych, typowym dla czasów kliprów. "Otago" (1869 - 1903) Józefa Conrada Korzeniowskiego nie był jachtem (!), a pomyłki powoduje mylenie z jachtem żaglowym sy "Otago" (1959-1976), nazwanym dla upamiętnienia statku handlowego, żaglowca, prowadzonego w latach 1888-1889 przez kpt. Józefa Conrada Korzeniowskiego.
  5. Joseph Konrad Korzeniowski otrzymał propozycję prowadzenia jako kapitan barku "Otago" i 24 stycznia 1888 przejął statek w Bangkoku za: Kronika życia i twórczości Josepha Conrada-Korzeniowskiego Z. Najdera z 1974 r. oprac. M. Piechota: Chronologia życia i twórczości Josepha Conrada (pol.). [dostęp 10 grudnia 2008].
  6. dane "Otago" za: Ch. Clark, "Joseph Conrad's ship" (id.). Tonaż "Otago" 367 BRT pozwala porównywać wielkość ze współczesnym brygiem "STS Fryderyk Chopin" - 400 BRT. Ten sam rok powstania, co "Lwów", który został zwodowany również w Anglii, sugeruje podobne rozwiązania projektu
  7. w języku polskim kliper łączony jest z fregatą, w ang. kliper to statek przeznaczony do szybkiej żeglugi, w pełni ożaglowany - także kliper - bryg)
  8. za: Will Lawson (Historia "Otago"...)(id.)
  9. Will Lawson (id.)
  10. E. Otremb (id.). Według Willa Lawsona Henry Dodge prowadził stocznię złomową
  11. relacja kpt. Antoniego Strzelbickiego (1978) w Sali Tradycji AM za Ewa Otremb "Pamiątki conradowskie..." (id.) oraz en:Otago, Tasmania
  12. pierwowzór zdarzenia opisanego w powieści "Smuga cienia"
  13. Z. Najder, "Kronika..." (ibid.)
  14. Joseph Conrad w "Encyclopedia Brittanica" (id.)
  15. por. zdjęcie "Otago" z ok. 1900 - linki zewnętrzne
  16. opis zejściówki z "Otago" na stronie muzeum w Hobart (ang.). [dostęp 15.12.08].
  17. opis m.in. dzwonu z "Otago" na stronie Geelong College (Norman Morrison był kpt. ż. - dzwon pochodzi z jego kolekcji - był używany jako dzwon w college) (ang.). [dostęp 16 grudnia 2008].
  18. E. Otremb, (id.) oraz Will Lawson (id.)
  19. Sala Tradycji Akademii Morskiej w Gdyni (pol.). [dostęp 4 grudnia 2008]. (błędnie opisana jako "...fragment (deski) jachtu "OTAGO", na którym pływał Józef Conrad Korzeniowski")
  20. NBP: Premiera (monet) "Korzeniowskiego" (pol.). [dostęp 10 grudnia 2008].
  21. NBP: Monety "Konrad Korzeniowski - Joseph Conrad" - prospekt ze zdjęciami monet (pol.). [dostęp 10 grudnia 2008].
  22. 2 nowozelandzkie kutry rybackie, 3 jachty: brytyjski, niemiecki i USA za: ITU: wyszukiwanie statku według nazwy - "Otago" (ang.). [dostęp 4 grudnia 2008].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]