Otto Ambros

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Otto Ambros
zdjęcie z czasów procesów norymberskich
zdjęcie z czasów procesów norymberskich
Data i miejsce urodzenia 19 maja 1901
Weiden in der Oberpfalz
Data i miejsce śmierci 23 lipca 1990
Mannheim
Zawód chemik
Alma Mater Uniwersytet Monachijski
Pracodawca IG Farben, BASF

Otto Ambros (ur. 19 maja 1901 w Weiden in der Oberpfalz, zm. 23 lipca 1990 w Mannheim) – niemiecki chemik i zbrodniarz wojenny pracujący w czasie II wojny światowej nad arsenałem chemicznym III Rzeszy, głównie środkami paralityczno-drgawkowymi z szeregu G.

Był synem profesora uniwersyteckiego. Uczęszczał do szkoły w Monachium i tam też zdał maturę. W 1920 roku rozpoczął studia z chemii i nauk rolniczych na Uniwersytecie Monachijskim. W 1925 roku uzyskał doktorat pod kierunkiem Richarda Willstättera, laureata Nagrody Nobla z chemii w 1915 roku[1].

W 1926 roku podjął pracę w przedsiębiorstwie Badische Anilin- und Sodafabrik (będącym już wówczas częścią IG Farben) w Ludwigshafen am Rhein. Od 1934 roku pracował w IG Farben, gdzie w 1935 roku został szefem zakładów w Schkopau. W 1937 roku wstąpił do NSDAP[1]. Dział koncernu, w którym pracował, zajmował się m.in. badaniami nad bronią chemiczną i jej produkcją, w tym tabunu i sarinu[1] (nazwa sarinu pochodzi od nazwisk osób najbardziej zaangażowanych w prace nad tym środkiem: Schrader, Ambros, Rüdiger, van der Linde)[2]. Jako kierownik przedsiębiorstwa Anorgana (będącego częścią IG Farben) nadzorował budowę i działanie zakładów w Dyhernfurth (obecnie Brzeg Dolny), w których produkowano tabun i napełniano amunicję[3]. Kierował również zakładami w Monowicach, gdzie wykorzystywano więźniów obozów Auschwitz-Birkenau do przymusowej pracy. Był ponadto doradcą Carla Kraucha, jednego z zarządców firmy[1].

Został pojmany przez aliantów w 1946 roku[1] i przesłuchiwany w ramach operacji Dustbin[2], a następnie skazany w 1948 roku przez amerykański trybunał wojskowy w czasie procesów norymberskich (proces IG Farben) na 8 lat więzienia za zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości[3]. W czasie procesu zeznawał, że odradzał Hitlerowi użycie broni chemicznej w wojnie argumentując to tym, iż alianci również mogą posiadać środki paralityczno-drgawkowe (według niego były opisywane jeszcze przed wojną w literaturze naukowej i opatentowane) i użyć ich w odwecie. Prawdziwość tych zeznań nie została potwierdzona, a substancje te nie były opatentowane i istnienie tabunu było objęte tajemnicą do 1951 roku[2].

Po opuszczeniu więzienia w 1951 roku pracował m.in. dla Dow Chemicals i amerykańskich wojsk chemicznych. Był również przewodniczącym komitetu doradczego w Chemie Grünenthal w czasie afery z talidomidem[1][4]. Związek ten miał być rzekomo otrzymany przez Otto Ambrosa jako antidotum na sarin lub też być testowany na więźniach obozów koncentracyjnych[5]. Jako doradca gospodarczy świadczył usługi m.in. Konradowi Adenauerowi[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Otto Ambros (1901–1990) (ang.). Wollheim Memorial. [dostęp 2013-09-14].
  2. 2,0 2,1 2,2 History of Chemical Warfare. W: Medical Aspects of Chemical Warfare. Shirley D. Tuorinsky (red.). Falls Church, Waszyngton: Office of the Surgeon General, U.S. Army; Borden Institute, Walter Reed Army Medical Center, 2008, s. 47, 49, 51. ISBN 9780160815324.
  3. 3,0 3,1 Leszek Konopski. Broń chemiczna na terenach Polski. „Przemysł Chemiczny”. 89/1, s. 12, 2010 (pol.). [dostęp 2013-09-14]. 
  4. Roger Williams, Jonathan Stone: The Nazis and Thalidomide: The Worst Drug Scandal of All Time (ang.). The Daily Beast, 2012-09-10. [dostęp 2013-09-14].
  5. News Chronology. November 2008 – April 2009. „The CBW Conventions Bulletin”. 83+84, s. 42, lipiec 2009. Harvard Sussex Program (ang.).