Otto Freundlich

Otto Freundlich (ur. 10 lipca 1878 r. w Słupsku, zm. 9 marca 1943 r. w obozie koncentracyjnym KL-Lublin na Majdanku), niemiecki malarz, rzeźbiarz i teoretyk pierwszej awangardy żydowskiego pochodzenia, jeden z pierwszych przedstawicieli sztuki abstrakcyjnej.

Freundlich, który początkowo miał być handlowcem, a potem stomatologiem, malarstwem i rzeźbą zajął się dopiero w wieku 27 lat. Tworzył w Berlinie, Florencji i Paryżu. W stolicy Francji powstały jego pierwsze dzieła sztuki nieużytkowej, m.in. "Kompozycja dekoracyjna".

Oryginalność prac Freundlicha, który własny styl wypracował eksperymentując z kubizmem, abstrakcjonizmem i konstruktywizmem, została na szerszą skalę zauważona przez krytyków sztuki w 1912 r., po udziale w prestiżowej wystawie Związku Artystów w Kolonii, gdzie artysta pokazał cztery obrazy. Rok później francuski poeta Guillaume Apollinaire w wydanym albumie "Nowoczesne malarstwo" nazwał go jednym z najbardziej interesujących malarzy niemieckich.

W latach 20. XX wieku Freundlich był już uznanym artystą. Po dojściu do władzy w Niemczech Adolfa Hitlera, naziści potępili sztukę Freundlicha. Uznali go za artystę zdegenerowanego i zniszczyli większość jego prac. Freundlich musiał uciekać z Niemiec do Francji. W 1943 r. odnalazło go tam Gestapo. Niedługo po aresztowaniu artysta zginął w obozie koncentracyjnym KL-Lublin na Majdanku.

Freudlich stworzył ok. 550 różnego rodzaju dzieł. Niewiele z nich przetrwało do czasów współczesnych. Zachowane prace są prezentowane w nowojorski Museum of Modern Art, paryskim Centrum Pompidou, monachijskim Neue Pinakotek. Największą kolekcję - 50 obrazów, rzeźb, rysunków, grafik, witraży i mozaik - posiada znajdujące się pod Paryżem Musee de Pontoise. Dzięki współpracy z tym ostatnim, w 2008 r. Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku zorganizowało pierwszą w Polsce prezentację dzieł Freundlicha.

Największym, ale nigdy niezrealizowanym przez Freundlicha projektem, były tzw. rzeźbiarskie drogi. Artysta chciał postawić w całej Europie monumentalne, 20-30-metrowe betonowe rzeźby, które stanowić miały największą międzynarodową plenerową ekspozycją sztuki, łączącą kraje i narody. Monumenty miał tworzyć dwie osie: północno-południową oraz zachodnio-wschodnią. Na ich skrzyżowaniu miała stanąć "Latarnia siedmiu sztuk". Projekt ten zaczęło realizować w latach 70. Stowarzyszenie Europejska Droga Pokoju - Droga Rzeźb w Europie - Stowarzyszenie Otto Freundlicha z siedzibą w St. Wendel w Niemczech. Do roku 2007 powstały 53 rzeźby. Jedna z nich znajduje się w Słupsku.

Źródła

• "Moje Miasto" Nr 11 (66) z 2005 r.
• artykuł o wystawie Freundlicha w "Rzeczpospolitej" z 13 czerwca 2008