Otto Strasser

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Otto Johann Maximillian Strasser (ur. 10 września 1897 w Bad Windsheim, zm. 27 sierpnia 1974 w Monachium) – niemiecki polityk, członek lewego skrzydła Partii Narodowosocjalistycznej, który odrzucał umiarkowane ekonomiczne poglądy Adolfa Hitlera. Strasser wkrótce utworzył wraz ze swoim bratem Gregorem własną radykalnie socjalistyczną frakcję w łonie partii.

Urodził się w Bawarii. Wziął udział w I wojnie światowej. Powrócił do Niemiec w roku 1919 i służył we Freikorpsach, które nie dopuściły do powstania Bawarskiej Republiki Radzieckiej. W tym samym czasie wstąpił do Partii Socjaldemokratycznej. W roku 1920 był przeciwnikiem Puczu Kappa. Jednak odchodził coraz bardziej od reformatorsko – socjalistycznego stanowiska swojej partii, szczególnie gdy stłumiła ona powstanie robotników w Zagłębiu Ruhry i ostatecznie opuścił ją w tym samym roku. W roku 1925 wstąpił do partii NSDAP, do której już od kilku lat należał jego brat. Oprócz tego pracował dla gazety jako dziennikarz, ostatecznie przejął ją od swego brata. W oparciu o socjalistyczny element programu partii objął wraz z bratem Gregorem i Josephem Goebbelsem kierownictwo w północnoniemieckim odłamie NSDAP. Jego frakcja popierała strajki, nacjonalizację banków i przemysłu, wywłaszczenie właścicieli ziemskich, oraz – pomimo oczywistych różnic – bliższe kontakty ze Związkiem Radzieckim. Z niektórymi elementami jego polityki nie zgadzał się Hitler, który uważał, iż są one zbyt radykalne i niekorzystne dla niektórych części społeczeństwa niemieckiego (w szczególności dla klasy średniej i wspierających nazistów przemysłowców). W czasie konferencji w Bambergu (1926) frakcja Strassera została zlikwidowana, a Joseph Goebbels stanął po stronie Hitlera. Pomimo tego, dalej wraz z bratem Gregorem kierował lewicowym skrzydłem partii do czasu, gdy został z niej wydalony przez Hitlera w roku 1930 (bezpośrednią przyczyną było poparcie strajku robotników przez "lewicę" NSDAP w Saksonii w maju 1930[1]). Po odejściu z NSDAP założył własną partię – Czarny Front, składający się z byłych nazistów. Dążył w ten sposób do rozbicia NSDAP. Strasser nie był antysemitą. Zamierzał nawet współpracować z żydowskim emigrantem z Niemiec, Helmutem Hirschem, który został później stracony za udział w spisku przeciw Hitlerowi. Jego partia okazała się zbyt słaba, by przeciwstawić się dojściu Hitlera do władzy w roku 1933. Lata Trzeciej Rzeszy Otto Strasser spędził na emigracji. Samo lewe skrzydło NSDAP zostało zlikwidowane w czasie Nocy Długich Noży w roku 1934 (zginął wtedy jego brat). Hitler został wówczas niekwestionowanym liderem całej partii i zdołał przekonać zarówno przemysłowców, jak i wojskowych do akceptacji jego nazistowskiego reżimu. Oprócz kierowania Czarnym Frontem doktor Strasser przewodniczył Ruchowi Wolnych Niemców poza krajem, przekonywał ludność niemiecką na całym świecie do działań na rzecz upadku Hitlera i nazizmu. Strasser początkowo schronił się w Austrii, następnie w Pradze, Szwajcarii i Francji. Później, w roku 1940, przeniósł się na Bermudy, zostawiając żonę i dwoje dzieci w Szwajcarii. W roku 1941 wyemigrował do Kanady, gdzie stał się słynny jako „więzień Ottawy”. W tym czasie Goebbels ogłosił Strassera „wrogiem publicznym numer 1” i wyznaczył za jego głowę kwotę 500 000 dolarów. Strasser osiadł na pewien czas w Montrealu. W roku 1942 mieszkał tymczasowo w Clarence w Nowej Szkocji, na farmie należącej do mówiącego po niemiecku Czecha Adolpha Schmidta. Następnie przeprowadził się do Paradise w Nowej Szkocji, gdzie przez ponad 10 lat żył w wynajętym mieszkaniu. Po wojnie kraje alianckie oraz rząd RFN nie zgadzały się na powrót Strassera do Niemiec, jako że był on wciąż wierny wielu doktrynom narodowego socjalizmu. Ostatecznie powrócił do Monachium w połowie lat 50.

W czasie pobytu na emigracji pisał artykuły na temat Trzeciej Rzeszy i kierownictwa NSDAP dla kilku brytyjskich, amerykańskich i kanadyjskich gazet, w tym New Statesman oraz Montreal Gazette.

Zgodę na powrót Strassera do Niemiec wydał w roku 1955 Federalny Sąd Administracyjny. Strasser odzyskał też obywatelstwo niemieckie. W roku 1956 próbował założyć swoją własną partię o orientacji „narodowej i socjalistycznej” – Niemiecką Unię Społeczną (często nazywaną kontynuatorem zdelegalizowanej w latach 1949-1952 Socjalistycznej Partii Rzeszy). Jego ugrupowanie nie zyskało poparcia. Do swojej śmierci (w Monachium w roku 1974) Strasser propagował ideologię neonazistowską.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Mirosław Cygański: Narodowosocjalistyczna "lewica" w NSDAP.... W: Antoni Czubiński: Faszyzm niemiecki z perspektywy półwiecza. Poznań: WNUAM, 1985.