Otto Warburg (botanik)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Otto Warburg
אוטו ורבורג
Otto Warburg
Data i miejsce urodzenia 20 lipca 1859
Hamburg
Data i miejsce śmierci 10 stycznia 1938
Berlin
Miejsce spoczynku Degania Alef
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Otto Warburg (ur. 20 lipca 1859 w Hamburgu, zm. 10 stycznia 1938 w Berlinie) – niemiecki botanik i ekspert od rolnictwa, pochodzenia żydowskiego. Aktywny członek ruchu syjonistycznego, w latach 1911-1921 trzeci prezydent Światowej Organizacji Syjonistycznej.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Otto urodził się w 1859 roku w Hamburgu w Związku Niemieckim. Urodził się w bogatej zasymilowanej rodzinie żydowskiej, której przodkowie przybyli do Niemiec prawdopodobnie w 1566 roku z Bolonii. W 1879 roku Otto ukończył prestiżowe Gimnazjum Johanneum w Hamburgu. Następnie rozpoczął studia botaniki na Uniwersytecie w Bonn. Po pierwszym semestrze przeniósł się na Uniwersytet w Berlinie by studiować botanikę i zoologię. W 1883 roku ukończył studia doktoranckie na Uniwersytecie w Strasburgu. Dodatkowo studiował chemię na Uniwersytecie w Monachium i fizjologię na Uniwersytecie w Tybindze[1].

Działalność naukowa[edytuj | edytuj kod]

W 1855 roku zdecydował się na czteroletnią wyprawę badawczą do Południowej i Południowo-Wschodniej Azji. Jego celem było zbadanie roślinności tropikalnej. Podróż rozpoczął w Indiach, a następnie przez Cejlon, Tajwan, Japonię, Półwysep Koreański, Filipiny, Jawę i Nową Gwineę dotarł do Australii. W swoich badaniach skupił się na lasach deszczowych, zbierając tysiące próbek różnych roślin i szczegółowo spisując botaniczne obserwacje. Latem 1889 roku powrócił do Niemiec i zajął się katalogowaniem zbiorów. Opisując zebrane próbki odkrywał nowe rodzaje i gatunki roślin. Specjalizował się w paprotnikach i roślinach nasiennych. W 1891 roku rozpoczął pracę jako wykładowca na Uniwersytecie w Berlinie. Warburg zdawał sobie sprawę, że ze względu na swoje żydowskie pochodzenie nigdy nie zostanie przyjęty jako profesor na uniwersytet. Dlatego już w 1896 roku zaangażował się w utworzenie Kolonialnej Komisji Gospodarczej w Berlinie, której został dyrektorem. W tej roli zajmował się promocją rolnictwa oraz wprowadzaniem nowych upraw roślin w zagranicznych koloniach niemieckich. Był zaangażowany w tworzenie plantacji kakaowców, kawowców i kauczukowców, a następnie rozwijaniem marketingu kakao, kawy i kauczuku. Napisał i opublikował monografie poświęcone tym plantacjom. Od 1897 roku rozpoczął przygotowywać podoktorancką pracę naukową na temat roślin leczniczych. Równocześnie wykładał roślinność tropikalną na Wydziale Studiów Orientalnych Uniwersytetu w Berlinie. Razem z profesorem Weltmanem założył czasopismo naukowe Der Tropen Pflanzer, w którym przez kolejnych 24. lata prezentował różne rośliny tropikalne. Jednym z jego najbardziej znanych dzieł naukowych była publikacja dotycząca gałki muszkatołowej[1].

Działalność syjonistyczna[edytuj | edytuj kod]

Gdy w 1896 roku Theodor Herzl opublikował swój słynny artykuł "Państwo Żydowskie" (niem. Der Judenstaat), ojciec i teść Warburga zainteresowali się ideami nowego ruchu syjonistycznego. Spotkali się oni z Herzlem, a rok później Gustav Gabriel Cohen (teść Warburga) opublikował książkę zatytułowaną "Kwestia Żydowska i Przyszłość" (niem. Die Zukunft Judenfrage und die). Napisał w niej, że zjawisko antysemityzmu nie zniknie, więc jedynym rozwiązaniem dla kwestii żydowskiej jest ustanowienie państwa żydowskiego w Ziemi Izraela. Cohen przedstawił książkę Warburgowi, a następnie przedyskutowali jej treść. Warburg wykazał zainteresowanie ruchem syjonistycznym, dostrzegając potrzebę rozwoju rolnictwa w nowych koloniach żydowskich w Palestynie. W 1898 roku osobiście spotkał się z Herzlem, który poprosił go o pomoc[2]. Doświadczenie rolnicze i znajomość botaniki Warburga okazały się niezbędne do ukończenia w 1902 roku książki Herzla pod tytułem "Stare-nowe państwo" (niem. Altneuland). Warburg wyraził także chęć pomocy ruchowi syjonistycznemu w praktycznym rozwoju rolnictwa, nie chciał jednak angażować się w działalność ideologiczno-polityczną. W latach 1899-1900 Warburg odbył podróż badawczą po Bliskim Wschodzie, odwiedzając m.in. Palestynę, Syrię, Turcję i Cypr. Podczas podróży badał lokalną roślinność, koncentrując się na hodowli roślin i zwierząt przydatnych dla osadnictwa żydowskiego w Palestynie. Spotkał się i wymienił wiedzą z Selig Suskinem, Josefem Treidel i Aaronem Aaronsohn. Ich współpraca zaowocowała realizacją licznych projektów w przyszłości. Jednak na tym wczesnym etapie badań dostrzeżono duże korzyści gospodarcze z rozwoju hodowli bawełny[3].

W 1903 roku Warburg uczestniczył w Szóstym Kongresie Syjonistycznym w Bazylei[3]. Stał się on miejscem konfrontacji między Herzlem i jego zwolennikami, a syjonistami odrzucającymi brytyjską propozycję osiedlenia się żydowskich kolonizatorów w Ugandzie. Herzl widział, że wszystkie dotychczasowe starania zakończyły się niepowodzeniem, a jedyną sensowną propozycją pozostającą na stole negocjacji był brytyjski "plan Uganda". Z punktu widzenia kwestii żydowskiej sytuacja wymagała poszukiwania pilnego rozwiązania, gdyż w carskiej Rosji nasilały się pogromy, i należało znaleźć miejsce ucieczki dla tysięcy rosyjskich Żydów. Herzl podkreślał przy tym, że "plan Uganda" ma charakter tymczasowego rozwiązania, a końcowym celem syjonizmu nadal pozostaje Palestyna. Plan ten stał się przyczyną wielkiego wewnętrznego kryzysu w ruchu syjonistycznym. W konsekwencji wysłano wyprawę badawczą do Afryki Wschodniej, której celem było zbadanie możliwości żydowskiej kolonizacji na tym obszarze. Do wyprawy dołączył Warburg[4]. Na Szóstym Kongresie Syjonistycznym powołano także do istnienia Komitet Ziemi Izraela. W ramach jego działalności, Warburg z Franzem Oppenheimerem rozpoczęli badania rolnicze i medyczne w Palestynie. Ich wyniki zostały opublikowane w publikacji naukowej zatytułowanej "Nowa Ziemia". Komitet rozpoczął także zakup gruntów w Palestynie, oraz ustanowił międzynarodową komisję dla potencjalnych inwestorów w rejonie Morza Martwego.

Gdy w lipcu 1904 roku nagle zmarł Theodor Herzl, Światowa Organizacja Syjonistyczna została pozbawiona swojego najważniejszego lidera. W maju 1905 roku przywództwo objął Dawid Wolffsohn, a u jego boku stanęli Otto Warburg i Max Nordau. W sierpniu tego roku zwołano Siódmy Kongres Syjonistyczny, na którym Warburg szczegółowo przedstawił cele do zrealizowania w Ziemi Izraela: wzrost liczebności ludności żydowskiej, stworzenie podstaw ekonomicznych do dobrego rozwoju tej społeczności, budowa nowych kolonii, budowa żydowskich instytucji edukacyjnych i kulturalnych. Równocześnie prowadzone działania dyplomatyczne miały zmierzać w kierunku złagodzenia restrykcji Imperium osmańskiego, aby Żydzi uzyskali akceptację kolonizacji Palestyny. Podczas kongresu David Wolfsohn został oficjalnie wybrany prezydentem Światowej Organizacji Syjonistycznej, a Warburg jego zastępcą[5]. W 1906 roku Warburg założył Akademię Besaleel w Jerozolimie. W 1907 roku zaproponował Arthura Ruppina na dyrektora Przedsiębiorstwa Ziemi Izraela z siedzibą w Jafie. W tym samym roku Komitet Wykonawczy Światowej Organizacji Syjonistycznej zamroził budżet na działania rozwojowe Warburga. W konsekwencji Warburg finansował z własnej kieszeni wynagrodzenie Arthura Ruppina. Na tym tle doszło do konfliktu między Warburgiem a Wolfsohnem. Warburg szukał sojuszników i w tym celu nawiązał liczne kontakty z międzynarodowymi przywódcami syjonistycznymi, którzy popierali jego praktyczne podejście do osadnictwa w Palestynie[6]. W 1909 roku Warburg razem z Ruppinem założyli wspólną firmę zajmującą się kupnem ziemi w Palestynie. Równocześnie starał się on organizować żydowskich lekarzy i naukowców, aby tworzyć usługi medyczne w Palestynie. Najważniejszym ówczesnym wyzwaniem była walka z malarią i ślepotą. Warburg zainicjował utworzenie w 1909 roku Gimnazjum Rehavia w Jerozolimie. Była to druga po Gimnazjum Herzlija szkoła średnia ucząca młodzież w języku hebrajskim[7]. W latach 1911-1921 Warburg był trzecim prezydentem Światowej Organizacji Syjonistycznej.

W 1920 roku Warburg zamieszkał w Brytyjskim Mandacie Palestyny. W 1922 roku założył Instytut Rolnictwa i Nauki, który w 1931 roku stał się wydziałem rolniczym Agencji Żydowskiej. Instytut miał być przekształcony w Wydział Rolnictwa Uniwersytetu Hebrajskiego, ale w końcu stał się niezależną jednostką badawczą Centrum Badań Rolniczych i Wulkanicznych. W 1931 roku Warburg został dyrektorem Instytutu Zakładu Botaniki i Zoologii na Uniwersytecie Hebrajskim. Zmarł 10 stycznia 1938 w Berlinie. Został pochowany na cmentarzu w kibucu Degania Alef[8].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Otto Warburg przyczynił się do rozwoju rolnictwa pierwszych żydowskich kolonii w Palestynie, a przez to dopomógł w procesie kształtowania się podstaw izraelskiego rolnictwa. Odegrał także ważną rolę w rozwoju praktycznego ruchu syjonistycznego. Na jego cześć nazwano izraelski moszaw Sde Warburg.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Über den Bau des Holzes von Caulotretus heterophyllus. Diss. rer. nat. Sztrasburg 1883.
  • Die Muskatnuss. Ihre Geschichte, Botanik, Kultur, Handel und Verwerthung sowie ihre Verfälschungen und Surrogate. Zugleich ein Beitrag zur Kulturgeschichte der Banda-Inseln. Verlag Engelmann Lipsk 1897.
  • Monsunia. Beiträge zur Kenntniss der Vegetation des süd- und ostasiatischen Monsungebietes. Verlag Engelmann Lipsk 1900.
  • Die Kautschukpflanzen und ihre Kultur. Berlin 1900.
  • Geschichte und Entwicklung der angewandten Botanik. In: Berichte der Deutschen Botanischen Gesellschaft Bd. 19, 1901, strony 153—183.
  • Kulturpflanzen der Weltwirtschaft. Verlag R. Voigtländer Lipsk 1908.
  • Die Pflanzen Welt. 3 Bände, Bibliographisches Institut Lipsk, Neudruck 1923.

Nazwy roślin[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj roślin Warburgia Engl. z rodziny kanellowców został nazwany jego imieniem. [6]

Na jego cześć nazwano także następujące gatunki:

  • Cnidium warburgii H. Wolff [7]
  • Aglaonema warburgii Engl. [8]
  • Anomopanax warburgii Harms [9]
  • Calamus warburgii K. Schum. [10]
  • Marsdenia warburgii Schltr. [11]
  • Myriactis warburgii Dielsa ex Steenis [12]
  • Begonia warburgii K. Schum. I Lauterb. [13]
  • Cochleariella warburgii (O. E. Schulz) L. L. Lou [14]
  • Bellevalia warburgii Feinbrun [15]
  • Trichomanes warburgii Chrystusa w Warb. [16]
  • Astracantha warburgii (Bornm.) Podlech [17]
  • Pellionia warburgii (H. J. P. Winkl.) R. J. Johns [18].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Otto Warburg - A biographical note 1859-1897 (ang.). W: The Hebrew University of Jerusalem [on-line]. [dostęp 2012-09-14].
  2. Otto Warburg - A biographical note 1897-1898 (ang.). W: The Hebrew University of Jerusalem [on-line]. [dostęp 2012-09-14].
  3. 3,0 3,1 Otto Warburg - A biographical note 1898-1904 (ang.). W: The Hebrew University of Jerusalem [on-line]. [dostęp 2012-09-14].
  4. Theodor Herzl 1900-1904 (ang.). W: The Jewish Agency for Israel [on-line]. [dostęp 2012-09-14].
  5. Otto Warburg - A biographical note 1904-1905 (ang.). W: The Hebrew University of Jerusalem [on-line]. [dostęp 2012-09-14].
  6. Otto Warburg - A biographical note 1906-1907 (ang.). W: The Hebrew University of Jerusalem [on-line]. [dostęp 2012-09-14].
  7. Otto Warburg - A biographical note 1908-1910 (ang.). W: The Hebrew University of Jerusalem [on-line]. [dostęp 2012-09-14].
  8. Otto Warburg - A biographical note 1922-1938 (ang.). W: The Hebrew University of Jerusalem [on-line]. [dostęp 2012-09-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jacob Thon: Sefer Warburg (hebr., Das Buch Warburg), Jerozolima 1948.
  • Frank Leimkugel: Botanischer Zionismus — Otto Warburg (1859—1938) und die Anfänge institutionalisierter Naturwissenschaften in «Erez Israel». Englera, Band 26. Hg. Botanischer Garten und Botanisches Museum Dahlem, Berlin: 2005. ISBN 3-921800-54-4 Rez. in Kalonymos. Beiträge zur deutsch-jüdischen Geschichte aus dem Salomon Ludwig Steinheim-Institut, Heft 3/2006.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]