Otwarte Zasoby Edukacyjne
Otwarte Zasoby Edukacyjne (ang. Open Educational Resources – OER) – wspólna nazwa dla wszelkich zasobów edukacyjnych, do których istnieje w pełni otwarty dostęp dzięki objęciu ich wolnymi licencjami lub przeniesieniu do domeny publicznej i udostępnieniu za pomocą dowolnych technologii informacyjnych i komunikacyjnych.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Termin ten został stworzony na zebraniu UNESCO w 2002, na którym uczestnicy wyrazili swoje życzenie stworzenia wspólnie uniwersalnych zasobów edukacyjnych dostępnych dla całej ludzkości i nadzieję, że to otwarte źródło w przyszłości zmobilizuje całą światową społeczność nauczycieli[1].
Od tego czasu ruch OER stopniowo rozwijał się na całym świecie. M.in. Narodowa Komisja Wiedzy rządu Indii stworzyła program mający na celu adaptację i zastosowanie materiałów OER w indyjskich instytucjach edukacyjnych[2]. W 2007 w Kapsztadzie powstała nieformalna koalicja organizacji tworzących treści OER, która została zawiązana poprzez wspólne podpisanie tzw. Deklaracji kapsztadzkiej dokładnie definiującej na nowo znaczenie tego terminu[3].
Elementem Otwartych Zasobów Edukacyjnych jest także otwarty dostęp do źródłowych publikacji naukowych, który wyraża się głównie poprzez publikowanie w takich czasopismach, które udostępniają swoją treść na wolnych licencjach. Przykładem wydawcy publikującego czasopisma naukowe na wolnych licencjach jest Public Library of Science. Działania na rzecz wspierania tego rodzaju czasopism i wydawnictw są prowadzone m.in. przez organizacje i osoby, które podpisały w 2003 tzw. Deklarację berlińską[4] zainicjowaną przez niemieckie Towarzystwo Maxa Plancka.
[edytuj] OER w Polsce
3 października 2006, w ramach projektu Opracowanie programów nauczania na odległość na kierunku studiów wyższych – Informatyka, przy Wydziale Matematyki, Informatyki i Mechaniki i Centrum Otwartej Multimedialnej Edukacji Uniwersytetu Warszawskiego, został oddany do użytku serwis Ważniak. Serwis ten wprawdzie jest bezpłatnie dostępny do czytania dla każdego, ale brak jest w nim informacji o warunkach redystrybucji i powtórnego użycia, w związki z czym nie spełnia warunków zawartych w Deklaracji kapsztadzkiej[5].
27 listopada 2008 została zawiązana Koalicja Otwartej Edukacji do której należą: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, ICM UW/CC-Polska, Fundacja Nowoczesna Polska i Stowarzyszenie Wikimedia Polska[6].
23 kwietnia 2009 Koalicja zorganizowała konferencję "Otwarte zasoby edukacyjne w Polsce" w Sali Kolumnowej polskiego sejmu pod patronatem marszałka sejmu, z udziałem m.in. polskich parlamentarzystów, przedstawicieli ministerstw oraz gości zagranicznych (UNESCO, Connexions)[7].
8 stycznia 2010 roku Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie uruchomiła serwis Open AGH gdzie pracownicy, doktoranci i studenci AGH dzielą się opracowanymi zasobami edukacyjnymi. Serwis ten działa w oparciu o licencję Creative Commons-Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 3.0 Polska (CC-BY-SA-NC PL 3.0)[8]
[edytuj] Stan zasobów
Badania przeprowadzone w 2007 r. na zlecenie OECD Giving Knowledge for Free: the emergence of Open Educational Resources wykazały, że w skali świata, ponad 3000 kursów z ponad 300 uniwersytetów było dostępnych na zasadach zgodnych z definicją OER[9].
[edytuj] Przykłady zasobów OER na świecie
- MIT OpenCourseWare – tworzony przez Massachusetts Institute of Technology[10]
- OpenLearn – platforma teleedukacyjna Open University z Wielkiej Brytanii[11].
- Free High School Science Texts, University of Cape Town, RPA[12]
- Projekt Connexions – Uniwersytet Rice, Teksas, USA.[13]
- Projekty Center for Open and Sustainable Learning (COSL) Uniwersytetu Stanowego Utah, USA.[14]
- Projekty The Institute for the Study of Knowledge Management in Education (ISKME), Kalifornia, USA[15],
- Projekty Wikimedia Foundation
i wiele innych.
[edytuj] Zasoby OER w Polsce
- Projekty tworzone w ramach Fundacji Nowoczesnej Polski[16]
- Biuletyn EBIB wydawany przez Stowarzyszenie EBIB
- Wirtualna Biblioteka Literatury Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego[17]
- Polskojęzyczne projekty Wikimedia
- Open AGH – repozytorium otwartych zasobów edukacyjnych przygotowanych przez pracowników, doktorantów i studentów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie
- Polskie Biblioteki Cyfrowe
- AMUR - repozytorium otwarte UAM
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Materiały konferencyjne: Forum on the impact of open courseware for higher education in developing countries: final report. Paris 2002, UNESCO.
- ↑ National Knowledge Commission Working Group on Open and Distance Education. 2007. Report of the working group on Open Access and Open Educational Resources. New Delhi: National Knowledge Commission, Government of India, str.3.
- ↑ Kapsztadzka Deklaracja Otwartej Edukacji Ku otwartym zasobom edukacyjnym
- ↑ Berlin Declaration on Open Access to Knowledge in the Sciences and Humanities
- ↑ Strona o projekcie Ważniak
- ↑ Podpisaliśmy porozumienie koalicyjne, informacja na stronie Koalicji Otwartej Edukacji
- ↑ "Konferencja Otwarte zasoby edukacyjne w Polsce w Sejmie"
- ↑ Zasady Licencjonowania, Open AGH
- ↑ Giving knowledge for free: the emergence of Open Educational Resources., Wydawnictwo OECD, Paris 2007, str.40.
- ↑ Stron startowa MIT OpenCourceWare
- ↑ Strona główna OpenLearn
- ↑ Free High School Science Texts, strona początkowa
- ↑ Strona Główna Connexions
- ↑ Strona Główna COSL
- ↑ Opis projektów ISKME
- ↑ Opis projektów Fundacji Nowoczesnej Polski
- ↑ Strona główna Biblioteki Literatury Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego
[edytuj] Bibliografia
- Susan D'Antoni, Otwarte Zasoby Edukacyjne: Plan działania, Refleksje międzynarodowej społeczności, tłum. Agnieszka Kostera, Jarosław Lipszyc, Elżbieta Siewicz
- Bożena Bednarek-Michalska, Nowe inicjatywy wolnej edukacji, kultury i nauki, EBiB, 1, 2009
[edytuj] Linki zewnętrzne
- CC-learn – agregator treści OER prowadzonych przez Creative Commons
- Raporty i analizy – na stronie Koalicji Otwartej Edukacji.
