Oudenaarde

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Oudenaarde
Herb Flaga
Herb Oudenaarde Flaga Oudenaarde
Państwo  Belgia
Prowincja Flag of Oost-Vlaanderen.png Flandria Wschodnia
Burmistrz Marnic De Meulemeester
Powierzchnia 68,06 km²
Populacja (2006)
• liczba ludności
• gęstość

28 690
422 os./km²
Nr kierunkowy 055
Kod pocztowy 9700
Położenie na mapie Flandrii Wschodniej
Mapa lokalizacyjna Flandrii Wschodniej
Oudenaarde
Oudenaarde
Położenie na mapie Belgii
Mapa lokalizacyjna Belgii
Oudenaarde
Oudenaarde
Ziemia 50°51′N 3°36′E/50,850000 3,600000
Strona internetowa

Oudenaarde (franc. Audenarde) – miasto w Belgii położone nad Skaldą w prowincji Flandria Wschodnia, na południe od Gandawy, zwane jest perłą flamandzkich Ardenów. Świętą patronką miasta jest św. Walburga. Od XV do XVIII wieku (szczególnie w wieku XVI) miasto słynęło z wyrobu gobelinów. Oudenaarde jest gminą, która łączy w sobie kilka mniejszych miejscowości: Bevere, Edelare, Eine, Ename, Heurne, Leupegem, Mater, Melden, Mullem, Nederename, Volkegem i Welden.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół św. Walburgi

Miasto powstało około XI wieku w dolinie rzeki Skaldy, co dawało doskonale perspektywy rozwoju. W 1030 roku hrabia Flandrii - Baldwin IV Brodaty, zlecił budowę twierdzy, której pozbawiono miasto po bitwie pod Bouvines w 1214 roku. W XI wieku zaczął rozwijać się przemysł tkacki. Miasto stawało się coraz bogatsze i wtedy też powstało wiele kościołów i klasztorów, a wokół miasta powstały mury obronne (otaczały Oudenaarde aż do XIX wieku). W średniowieczu miasto stanowiło wielkie oparcie dla hrabiów Flandrii i możnych, dlatego często nazywane jest „miastem szlachty”. Dzięki swojemu poparciu dla władców miasto uzyskało liczne przywileje.

Ratusz z dzwonnicą

Czasy świetności miasta przypadają na XVI wiek, wtedy Oudenaarde czerpało najwięcej korzyści z wyrobu gobelinów i handlu. Z tego okresu pochodzi najznamienitszy budynek w mieście – ratusz z dzwonnicą, wtedy też odnowiono kościół św. Walpurgii. W mieście gościł przez kilka miesięcy w 1522 roku cesarz Karol V, miał tu romans z Johanną van der Gheynst, córką wytwórcy gobelinów, z tego związku narodziła się córka, przyrodnia siostra Filipa IIMałgorzata Parmeńska, późniejsza regentka Niderlandów.

W czasach reformacji Oudenaarde stanęło po stronie protestantów i po stronie Gandawy w sporze z cesarzem Karolem V. Rewolta ikonoklastów w 1566 roku przyniosła kościołom w Oudenaarde znaczne szkody. W 1582 roku Oudenaarde otrzymało kolejny cios - po długotrwałym oblężeniu przeprowadzonym przez Aleksandra Farnese, syna Małgorzaty Parmeńskiej, z miasta w obawie przed prześladowaniami wyjechali zarówno kalwiniści, jak i katolicy - Oudenaarde straciło wielu kupców, rzemieślników i szlachciców – liczba mieszkańców zmniejszyła się o prawie połowę. Chociaż udało się miastu powrócić na mapę handlu gobelinami, to czasy świetności minęły bezpowrotnie. Oudenaarde było także trzykrotnie, w ciągu niecałego stulecia, celem ataków Francuzów – w 1658, 1667 i 1745 roku. W 1708 roku pod Oudenaarde miała miejsce jedna z najważniejszych bitew w wojnie o sukcesję hiszpańską. W XX wieku Oudenaarde doznało poważnych zniszczeń w czasie I wojny światowej. Obecnie w Oudenaarde znajduje się kilka zakładów przemysłowych (także międzynarodowych), małych i średnich firm, kompleksy sportowe i ulice handlowe.

W 1965 roku Oudenaarde połączyło się z siedmioma przyległymi gminami (Leupegem, Bevere, Ename, Eine, Edelare, Volkegem, Nederename), w 1971 przyłączyły się kolejne cztery (Mater, Welden, Melden i Heurne), a w 1977 roku nastąpiła fuzja z Mullem [1].

Herb miasta i Hanske de Krijger[edytuj | edytuj kod]

Herb Oudenaarde ma dwie postacie – jedna z nich widoczna w ramce powyżej, druga jest jej rozbudowaną wersją, w której właściwe godło miasta trzymane jest przez dwóch mężczyzn, na tej wersji znajduje się też wizerunek okularów wpisanych w literę A (Audenaerde – przestarzała nazwa miasta). Z okularami w herbie wiąże się legenda, która sięga czasów cesarza Karola V. Władca miał przybyć z wizytą do miasta, a ponieważ Oudenaarde było otoczone wtedy murami, nie było więc widać zbliżających się gości. Radni miejscy zdecydowali, aby na wieżę ratusza wysłać strażnika Hanske de Krijger (Jasio Wojowniczek), który miałby wypatrywać orszaku cesarza i poinformować na czas radnych. Niestety Hanske zasnął i cesarz musiał czekać pod murami miasta, aby go wpuszczono. Rozwścieczony ukarał miasto nakazując umieścić w godle okulary (dla poprawy wzroku) lub szlafmycę. Radni wybrali pierwszą opcję. Hanske de Krijger także został uwieczniony – jego posąg obecnie znajduje się na szczycie ratusza.

Atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Kościół NMP z Pamele
Dom Małgorzaty Parmeńskiej i Boudewijntoren (w rogu)
  • Ratusz i dzwonnica – XVI wiek (początek prac 1526 rok, architektHendrik Van Pede) w stylu gotyku brabanckiego, od 1999 roku na liście UNESCO.
  • SukienniceXIV wiek, przylegające do ratusza.
  • Sint-Walburgakerk – kościół św. Walburgi w stylu gotyku skaldyjskiego, XII wiek, przebudowany w XV wieku – gotyk brabancki. Wystrój barokowy (średniowieczny został zniszczony w czasie rewolty ikonoklastów).
  • Carillon – pierwszy pojawił się w Oudenaarde w 1510 roku (w 1556 roku składał się już z 17 dzwonów), od 1894 roku w kościele św. Walburgi (cztery zabytkowe dzwony z 1759 roku znajdują się przy kościele)
  • Onze-Lieve-Vrouw van Pamelekerk – kościół pw. NMP z Pamele. Obecna świątynia zbudowana na miejscu starszej w XIII wieku (początek prac 1234 rok) w stylu gotyku skaldyjskiego.
  • Het huis van Parma – Dom Małgorzaty Parmeńskiej, późnogotycka architektura miejska
  • Boudewijnstoren – najstarszy budynek w mieście (obok domu Małgorzaty Parmeńskiej), XII wiek, w stylu romańskim.
  • Beginaż z barokową bramą wejściową, domki beginek pochodzą z XVII wieku, szesnastowieczna kaplica została zniszczona w czasie rewolty ikonoklastów, ale później odbudowana.
  • Het Bisschopskwartier – XVII wiek w stylu renesansu flamandzkiego.
  • Onze-Lieve-Vrouwehospital – szpital (ówczesny przytułek) NMP z XVXIX wieku.
  • Vleeshuis – obecnie biblioteka miejska, XVIII wiek, styl klasycystyczny.
  • Budynek stacji kolejowej z 1889 roku.
  • Huis de Lalaing – kamienica z XVII wieku, obecny wygląd zawdzięcza przeróbkom z XVIII wieku, dziś centrum restauracji gobelinów.
  • Zamek Liedts z otaczającym parkiem, XIX wiek.
  • Park de Vestingen

W okolicach Oudenaarde znajduje się również wiele atrakcji turystycznych, m.in. romański kościół św. Wawrzyńca w Ename (Sint-Laurentiuskerk) z najstarszymi w krajach Beneluksu malowidłami ściennymi w stylu bizantyńskim, zabytkowe młyny (Bevere), a także liczne rezerwaty przyrody (Langemeersen, Dal en Snippenweide, de Reytmeersen, Rooigembeekvallei) i lasy (Bos t'Ename, Koppenbergbos, Speibos, Steenbergbos).

Muzea[edytuj | edytuj kod]

Imprezy rozrywkowe i sportowe[edytuj | edytuj kod]

  • Adriaan Brouwer Bierfeesten – festiwal piwa (czerwiec)
  • Omloop Het Nieuwsblad – wyścig rozpoczynający sezon kolarski w Belgii (marzec)
  • Ronde van Vlaanderen – wyścig kolarski dookoła Flandrii
  • Jarmark rolniczy (luty)
  • Co 10 lat odbywa się największy we Flandrii pokaz kwiatowy – dywan z kwiatów na Grote Markt (ostatni w 2005 roku)

Piwo[edytuj | edytuj kod]

W Oudenaarde istniało 17 browarów, do dziś przetrwały cztery. Najbardziej znane piwa pochodzące z tego regionu to Ename, Felix, Liefmans i Roman.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Oudenaarde leży na trasach N60 Północ – Południe (GandawaRonseValenciennes) i N8 Wschód - Zachód Kortrijk-Ninove, które łączą się z autostradą A19-E17, a następnie E40. Przez Oudenaarde przebiegają też linie kolejowe BrukselaKortrijk i GandawaRonse (regionalna). Oudenaarde obsługuje kilka linii autobusowych (DeLijn), które łączą miasto z Ronse, Avelgem, Zottegem, Gandawą, Deinze, Geraardsbergen i Waregem. Miasto ma dobre połączenie wodne z portami w Gandawie, Antwerpii i Terneuzen. Na początku XX wieku istniała w Oudenaarde linia tramwajowa, jednak w połowie XX wieku została zlikwidowana.

Dialekt[edytuj | edytuj kod]

Dialekt języka niderlandzkiego używany w Oudenaarde jest typowy dla południowo-wschodniej Flandrii. Charakterystycznymi cechami są liczne słowa zapożyczone z języka francuskiego i dialektu zachodnioflamandzkiego oraz częste stosowanie szczególnej formy zdrobnień wyrazów (zwłaszcza w liczbie mnogiej).

Oświata[edytuj | edytuj kod]

W Oudenaarde znajdują się szkoły podstawowe oraz średnie ogólnokształcące i techniczne, katolickie i laickie, a także Królewska Akademia Sztuk Wizualnych - Koninklijke Academie voor Beeldende Kunst, gdzie można uczyć się rysunku, rzeźby, grafiki, malarstwa, ceramiki i sztuk medialnych. W mieście jest także Miejska Akademia Muzyki i Słowa - Stedelijke Academie voor Muziek en Woord, która oferuje zajęcia z teatru, czytania nut, śpiewu, itp.

Urodzeni w Oudenaarde i znani mieszkańcy miasta[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]