Owady uskrzydlone
| Owady uskrzydlone | |
| Pterygota | |
| Gegenbaur, 1878 | |
 Przedstawiciel podgromady: złotook drapieżny |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Podkrólestwo | tkankowce właściwe |
| Nadtyp | pierwouste |
| Typ | stawonogi |
| Podtyp | sześcionogi |
| Gromada | owady |
| Podgromada | owady uskrzydlone |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Owady uskrzydlone (Pterygota) – owady skrzydlate lub wtórnie bezskrzydłe o odwłoku pozbawionym odnóży krocznych (typowych czy zmodyfikowanych). Owady uskrzydlone to najliczniejszy takson zwierzęcy, obejmujący około 1 milion gatunków. Zamieszkują środowiska lądowe wszystkich kontynentów, a także środowisko słodkowodne i (rzadziej) morskie, przy czym przystosowanie do życia w wodzie jest wtórne.
Opis [edytuj]
Wykształciły się u nich wszystkie typy aparatu gębowego.
– gryząco liżący np. pszczoła miodna
– gryząco ssący np. wesz ludzka
– ssący np. rusałka pawik
– liżący np. mucha domowa
Skrzydła występują najczęściej w liczbie dwóch par, u niektórych taksonów druga para zanika, przekształcona w przezmianki.
Odwłok wyraźnie segmentowany, bez odnóży krocznych, za to występują na nim przydatki płciowe oraz narządy takie jak żądło, pokładełko, gonadopody, nici odwłokowe i inne.
W rozwoju owadów uskrzydlonych wyróżnia się dwa typy przeobrażenia: zupełne i niezupełne.
Rzędy [edytuj]
- gladiatory (Mantophasmatodea)
- błonkoskrzydłe (Hymenoptera)
- chruściki (Trichoptera)
- chrząszcze (Coleoptera)
- glebiki (syn, zoraptery) (Zoraptera)
- jętki (Ephemeroptera)
- karaczany (Blattodea)
- modliszki (Mantodea)
- motyle (Lepidoptera)
- muchówki (Diptera)
- nogoprządki (Embioptera)
- pchły (Siphonaptera)
- pluskwiaki (Hemiptera)
- prostoskrzydłe (Orthoptera)
- psotniki (syn. gryzki) (Psocoptera)
- sieciarki syn. siatkoskrzydłe (Neuroptera, syn. Planipennia)
- skorki (Dermaptera)
- straszyki (Phasmida)
- termity (Isoptera)
- wachlarzoskrzydłe (Strepsiptera)
- ważki (Odonata)
- wciornastki (syn. przylżeńce) (Thysanoptera)
- widelnice (Plecoptera)
- wojsiłki (Mecoptera)
- wszy i wszoły obecnie razem zaliczane do rzędu Phthiraptera
