Owen Garriott

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Owen Garriott
{{{nazwa}}}
Data i miejsce urodzenia 22 listopada 1930
Enid
Narodowość amerykańska
Funkcja pilot-naukowiec,
specjalista misji
Czas spędzony w kosmosie 69 dni 18 godzin 56 minut i 28 sekund
Misje Skylab 3, STS-9
Emblematy załóg Skylab 3 STS-9
Stopień US Navy O2 infobox.svg podporucznik
United States Navy
Inny zawód naukowiec
Odznaczenia
NASA Distinguished Service Medal NASA Space Flight Medal
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Owen Garriott na zewnątrz stacji Skylab
Owen Garriott podczas przygotowań do lotu STS-9
Astronauci z załogi STS-9 we wnętrzu laboratorium Spacelab 1: (od lewej) Byron Lichtenberg, Ulf Merbold, Robert Parker i Owen Garriott

Owen Kay Garriott (ur. 22 listopada 1930 w Enid) – amerykański naukowiec i astronauta.

Wykształcenie i służba wojskowa[edytuj | edytuj kod]

  • 1948 – ukończył szkołę średnią (Enid High School) w Enid w Oklahomie.
  • 1953 – uzyskał licencjat w dziedzinie elektroniki na stanowym Uniwersytecie Oklahomy.
  • 1953–1956 – służył w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych jako oficer ds. wyposażenia elektronicznego na pokładach niszczycieli USS „Cowell” i USS „Alien M. Sumner”. Odszedł z US Navy w stopniu podporucznika.
  • 1957 – uzyskał magisterium w dziedzinie elektroniki na kalifornijskim Uniwersytecie Stanforda.
  • 1960 – po obronie pracy otrzymał tamże tytuł naukowy doktora.
  • 1961–1965 – pracował na stanowisku profesora na Wydziale Elektroniki Uniwersytetu Stanforda. Zajmował się zagadnieniami związanymi z fizyką jonosfery, wykładał elektronikę, teorię elektromagnetyzmu i fizykę.

Jako pilot wylatał ponad 3200 godzin, z czego 2900 na samolotach z napędem odrzutowym. Posiada licencję pilota lotnictwa cywilnego.

Kariera astronauty i praca w NASA[edytuj | edytuj kod]

  • 29 czerwca 1965 – zakwalifikował się do czwartej grupy astronautów (NASA 4). Był jednym z sześciu naukowców przyjętych wówczas do korpusu astronautów. W bazie lotniczej Williams rozpoczął szkolenie lotnicze na samolocie T-38. Po jego ukończeniu w 1966 mógł samodzielnie latać samolotami z napędem odrzutowym.
  • Lipiec 1969 – utrzymywał łączność radiową (CapCom) z astronautami statku Apollo 11 w ośrodku kierowania lotem w Houston.
  • Styczeń 1972 – został członkiem podstawowej załogi drugiej wyprawy na stację orbitalną Skylab.
  • 26 lipca – 25 września 1973 – uczestniczył w locie Skylab 3.
  • 1974–1978 – był zastępcą dyrektora Centrum Lotów Kosmicznych im. Johnsona oraz szefem jednego z wydziałów.
  • Sierpień 1978 – otrzymał nominację do załogi przewidzianej do misji STS-9.
  • 28 listopada – 8 grudnia 1983 – uczestniczył w locie wahadłowca Columbia w wyprawie oznaczonej jako STS-9.
    • Później przygotowywał się do lotu STS-61-K na wahadłowcu Atlantis. Podczas tej misji miały być kontynuowane eksperymenty rozpoczęte w czasie wyprawy STS-9. Program nosił nazwę Earth Observation Missions (EOM). Lot został odwołany po katastrofie promu Challenger w styczniu 1986.
  • 1984–1986 – był pracownikiem naukowym NASA w Biurze ds. realizacji projektu orbitalnej stacji kosmicznej.
  • Czerwiec 1986 – odszedł z korpusu astronautów NASA.

Loty załogowe[edytuj | edytuj kod]

Skylab 3[edytuj | edytuj kod]

28 lipca 1973 wystartował w kierunku stacji orbitalnej Skylab w misji oznaczonej jako Skylab SL-3. Pełnił funkcję pilota-naukowca. Na pokładzie statku Apollo towarzyszyli mu dowódca – Charles Conrad i pilot – Jack Lousma. Po dokonaniu inspekcji stacji z zewnątrz astronauci przycumowali kapsułę Apollo do Skylaba. Druga załoga stacji kontynuowała dalsze naprawy stacji. 6 sierpnia 1973 Garriott i Lousma przez 6,5 godziny pracowali na zewnątrz stacji, instalując nowy ekran ochronny, dzięki temu udało się uzyskać w jej wnętrzu komfortową temperaturę 21°C. Ponad 300 godzin poświęcono obserwacjom Słońca. Wykonano blisko 40 obserwacji zasobów naturalnych Ziemi. Prowadzono także badania naukowe z zakresu biologii (m.in. dotyczyły one wpływu nieważkości na organizm ludzki). Garriott jeszcze dwukrotnie pracował na zewnątrz Skylaba: 24 sierpnia przez 4,5 godziny i 22 września przez blisko 3 godziny. 25 września, po ponad 59 dniach lotu, trójka astronautów powróciła na Ziemię szczęśliwie wodując na Oceanie Spokojnym.

STS-9[edytuj | edytuj kod]

28 listopada 1983 wahadłowiec Columbia wystartował z misją oznaczonej jako STS-9. Był to szósty lot tego promu. Tym razem na jego pokładzie znajdowało się aż sześć osób. Dowódcą wyprawy był John Young, pilotem – Brewster Shaw, specjalistami misji – Owen Garriott (MS-1) i Robert Parker (MS-2), a specjalistami ładunku – astronauta z Niemiec Ulf Merbold (PS-1) i Byron Lichtenberg (PS-2). W ładowni promu znajdowało się zbudowane w Europie laboratorium Spacelab 1. Misja była zaplanowana na 9 dni. Żeby jak najlepiej wykorzystać czas pobytu astronautów na orbicie, załoga Columbii została podzielona na dwie grupy, pełniące 12-godzinne zmiany. W skład zespołu „czerwonego” wchodzili: Young, Parker i Merbold, natomiast w „niebieskim” znaleźli się: Shaw, Garriott i Lichtenberg. Podczas lotu astronauci przeprowadzili ponad 70 eksperymentów naukowych z m.in. takich dziedzin jak inżynieria materiałowa, fizyka kosmiczna, biologia i astronomia. Podczas wyprawy wszystkie urządzenia Columbii sprawowały się poprawnie. Dlatego też kontrolerzy lotu zezwolili na przedłużenie misji o jeden dzień. W tym czasie astronauci kończyli rozpoczęte wcześniej eksperymenty. 8 grudnia przesunięto lądowanie o kolejne osiem godzin z powodu awarii dwóch komputerów pokładowych. Lądując na pasie nr 17 w kalifornijskiej bazie Edwards, wahadłowiec Columbia był pojazdem o największej masie (99 985 kg), jaki kiedykolwiek powrócił z orbity.

Po opuszczeniu NASA[edytuj | edytuj kod]

  • Po odejściu z NASA doradzał różnym firmom działającym w przemyśle lotniczym i kosmicznym, działał w kilku komitetach badawczych NASA i Narodowej Rady Badawczej Stanów Zjednoczonych (United States National Research Council).
  • 1988–1993 – pełnił funkcję wiceprezesa ds. programów kosmicznych firmy Teledyne Brown Engineering, której oddział liczący ponad 1000 osób zajmował się wspólnie z Marshall Space Flight Center wszystkimi laboratoriami programu Spacelab oraz odegrał istotną rolę w tworzeniu modułu laboratoryjnego dla Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).
  • 1995 – został adiunktem w Laboratorium Biologii Strukturalnej (Laboratory for Structural Biology) na stanowym Uniwersytecie Alabamy (University of Alabama) w Huntsville. Uczestniczył w badaniach nad drobnoustrojami, które znajdowały się w różnych środowiskach ekstremalnych takich jak jeziora alkaliczne czy otwory hydrotermalne.
  • Kilka razy uczestniczył w wyprawach rosyjskiego batyskafu MIR, który na głębokości około 2300 m badał otwory hydrotermalne w rejonie archipelagu Azorów na Atlantyku. Ponadto uczestniczył w trzech wyprawach naukowych na Antarktydę, w czasie których znalazł 20 meteorytów.
  • Wchodzi w skład rady dyrektorów firmy Space Adventures.
  • Jest autorem lub współautorem 45 publikacji naukowych oraz książki Introduction to Ionospheric Physics (Wprowadzenie do fizyki jonosfery).

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • NASA Distinguished Service Medal (1973)
  • Robert J. Collier Trophy (1974)
  • Dyplom FAI im. Władimira M. Komarowa (1974)
  • Dr Robert H. Goddard Memorial Trophy (1975)
  • NASA Space Flight Medal (1983)
  • Wprowadzenie do Panteonu Sławy Astronautów Stanów Zjednoczonych (United States Astronaut Hall of Fame) (1997)

Wykaz lotów[edytuj | edytuj kod]

Loty kosmiczne, w których uczestniczył Owen K. Garriott
Nr Data startu Data lądowania Statek kosmiczny Funkcja Czas trwania
1
28 lipca 1973
25 września 1973
Skylab 3
Pilot-naukowiec 59 dni 11 godzin 9 minut i 4 sekundy
2
28 listopada 1983
8 grudnia 1983
STS-9
Columbia
Specjalista misji (MS-1) 10 dni 7 godzin 47 minut i 24 sekundy
Łączny czas spędzony w kosmosie — 69 dni 18 godzin 56 minut i 28 sekund

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]