Ozjasz Szechter

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Grób Ozjasza Szechtera na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Ozjasz Szechter (ur. 23 sierpnia 1901 w Witkowie Nowym, zm. 20 sierpnia 1982 w Warszawie) – polski dziennikarz i działacz komunistyczny skazany w procesie łuckim, od lat 60. dysydent.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Natana i Klary (z domu Steinwurcel). Studiował krótko w Wiedniu. W dwudziestoleciu międzywojennym aktywnie działał w ruchu komunistycznym. We Lwowie był członkiem młodzieżowej komunistycznej grupy samokształceniowej, następnie po powrocie z Wiednia jednym z funkcyjnych działaczy (m.in. okręgowym sekretarzem KPZU w Stanisławowie, członkiem Wydziału Zawodowego Komitetu Centralnego i zastępcą członka Komitetu Centralnego nielegalnej Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy dążącej do oderwania od Polski Galicji Wschodniej i Wołynia oraz przyłączenia tych ziem do Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.

Po wojnie krótko pracował w Związku Patriotów Polskich we Lwowie. Na polecenie KC PPR przybył do Polski, pracował jako kierownik Wydziału Prasowego Centralnej Rady Związków Zawodowych, a następnie jako zastępca redaktora naczelnego pisma związkowego „Głos Pracy” oraz redaktor w wydawnictwie Książka i Wiedza.

Należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W latach 60. związał się ze środowiskami kontestującymi system polityczny PRL. Od 1968 był inwigilowany przez SB. Uniemożliwiano mu m.in. wyjazdy zagraniczne. W maju 1977 wziął udział w odbywającej się w warszawskim kościele św. Marcina głodówce protestacyjnej przeciwko uwięzieniu przez władze PRL kilkudziesięciu działaczy KOR-u. Opublikował wówczas także obszerny list, w którym wyjaśniał swoje wybory życiowe i przyznawał, że jego zdaniem "Marks i Engels jednak się pomylili", a swoją dotychczasową działalność polityczną ocenił negatywnie[1].

Z małżeństwa z Sabiną Schatz (lub Chatz) miał syna Jerzego (ur. 1929). Jego synem z nieformalnego związku z Heleną Michnik jest Adam Michnik.

Sprawa szpiegostwa na rzecz ZSRR[edytuj | edytuj kod]

Według publikacji IPN[2] miał zostać skazany na osiem lat pozbawienia wolności w tzw. procesie łuckim w 1934 za szpiegostwo na rzecz ZSRR. Adam Michnik zażądał od IPN sprostowania informacji o działalności szpiegowskiej ojca, a wobec odmowy skierował sprawę do sądu[3]. W rzeczywistości bowiem został skazany nie za szpiegostwo, a za próbę zmiany przemocą ustroju Państwa Polskiego i zastąpienia go ustrojem komunistycznym oraz oderwania od państwa polskiego południowo-wschodnich województw[4]. Ponieważ czyn ten był wedle ówczesnego prawa zagrożony wyższą karą niż szpiegostwo, sąd pierwszej instancji powództwo Adama Michnika oddalił[5].

20 listopada 2009, Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji i nakazał IPN-owi przeprosić Adama Michnika za podanie nieprawdziwych informacji o jego ojcu, Ozjaszu Szechterze[6].

IPN przeprosił za nazwanie Ozjasza Szechtera szpiegiem, na swojej stronie internetowej oraz w gazecie „Rzeczpospolita”[7].

Odznaczenie[edytuj | edytuj kod]

  • Srebrny Krzyż Zasługi (przyznany 17 września 1946 przez Prezydium Krajowej Rady Narodowej „za aktywną działalność w Związkach Zawodowych”)[8]

Przypisy

  1. Adam Michnik broni godności i prawdy o ojcu. gazeta.pl, 11 października 2008. [dostęp 4 lipca 2011].
  2. Informację taką opublikowano w wydanej przez IPN książce Marzec 1968 w dokumentach MSW pod red. Piotra Gontarczyka
  3. Piotr Rogowski: Oświadczenie pełnomocnika procesowego Adama Michnika. wyborcza.pl, dostępu 8 października 2008.
  4. Bralczyk oceni, co Zybertowicz powiedział o Michniku. rp.pl, 17 marca 2009. [dostęp 4 lipca 2011].
  5. Michnik przegrał z IPN proces o ojca. wp.pl, 17 marca 2009.
  6. IPN zafałszował informacje o ojcu Michnika. gazeta.pl, 20 listopada 2009. [dostęp 4 lipca 2011].
  7. Oświadczenie IPN w związku ze stwierdzeniem zawartym w książce „Marzec 1968 w dokumentach MSW. Tom 1 Niepokorni". ipn.gov.pl, 6 grudnia 2008. [dostęp 17 marca 2011].
  8. Uchwała Prezydium Krajowej Rady Narodowej w dniu 17. IX. 1946 r. uchwała na wniosek Komisji Centralnej Związków Zawodowych w Polsce. monitorpolski.gov.pl. [dostęp 2 kwietnia 2014].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]