Oznaczenia pochodzenia geograficznego produktów rolnych w Unii Europejskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Oznaczenia pochodzenia geograficznego produktów rolnych w Unii Europejskiej – system ochrony regionalnych produktów rolnych w Unii Europejskiej, mający na celu ochronę nazw tych produktów i zapewnienie ich autentyczności. Dotyczy wyrobów wytwarzanych na określonym obszarze w sposób tradycyjny. Ustawodawstwo unijne w tym względzie wzoruje się na francuskim systemie appellation d'origine contrôlée oraz włoskim denominazione di origine controllata i stosowane jest od 1992 r.

Kategorie produktów[edytuj | edytuj kod]

Rolne produkty regionalne i tradycyjne mogą zostać zarejestrowane przez Komisję Europejską jako:

Chroniona nazwa pochodzenia[edytuj | edytuj kod]

(ang. protected designation of origin, PDO) - jest kategorią produktów wytwarzanych w konkretnym regionie, miejscu lub (wyjątkowo) w państwie. Nazwa tego miejsca lub regionu (np. Miód kurpiowski) zastrzeżona jest dla konkretnego produktu chronionego, i nie może być używana jako nazwa produktów wytwarzanych gdzie indziej lub według innych receptur.

  • Jakość produktu lub jego cechy charakterystyczne powinny być związane z miejscem jego powstania. Warunki przyrodnicze i kulturowe regionu powstania powinny wpływać na cechy wyrobu.
  • Produkcja surowców i cały proces wytwarzania produktu powinien odbywać się w miejscu wynikającym z jego nazwy[1].

Chronione oznaczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

(ang. protected geographical indication, PGI) - jest również kategorią produktów wytwarzanych w konkretnym regionie, miejscu lub (wyjątkowo) w państwie. Związek produktu z regionem nie musi być jednak tak ścisły jak w wypadku produktu z Chronioną Nazwą Pochodzenia. W wypadku produktu CH.O.G.:

  • Wyrób chroniony musi być produkowany w regionie z którego wynika jego nazwa, ale przebiegać tam musi tylko jedna z faz wytwarzania (produkcja, przetwarzania lub przygotowanie). Np. mięso na Kiełbasę Lisiecką może być pozyskiwane z innych regionów, ale proces produkcji musi odbywać się w okolicach Liszek i Czernichowa.
  • Wyrób musi mieć silny związek z miejscem pochodzenia. Cechy wyrobu nie muszą jednak wynikać bezpośrednio z charakteru przyrodniczego lub kulturowego miejsca powstania[1].

Gwarantowana tradycyjna specjalność[edytuj | edytuj kod]

(ang. traditional speciality guaranteed, TSG) – to kategoria produktów chronionych ze względu na tradycyjny sposób produkcji, skład lub wykonanie z tradycyjnych surowców. W przeciwieństwie do dwóch powyższych kategorii, produkt G.T.S. może być produkowany na całym terenie kraju składającego wniosek o rejestrację. Ten typ ochrony produktu nie obejmuje jego nazwy, która w niektórych przypadkach może nadal być używana do nazywania produktów nie odpowiadających chronionej recepturze. Produkty chronione odróżniają się od zwykłych napisem "gwarantowana tradycyjna specjalność" oraz znakiem unijnym na etykiecie. Produkt G.T.S. powinien:

  • być produkowany przy użyciu tradycyjnych surowców, lub
  • charakteryzować się tradycyjnym składem, sposobem produkcji lub przetwarzania.

Nazwa produktu musi być sama w sobie specyficzna lub wyrażać specyficzny charakter produktu rolnego lub środka spożywczego. Nazwa musi być tradycyjna i zgodna z przepisami krajowymi lub być przyjęta zwyczajowo[2].

Produkty chronione w innych krajach Unii[edytuj | edytuj kod]

Przykładem produktu z chronionym oznaczeniem geograficznym jest francuski ser roquefort, który musi być wytwarzany z mleka pewnego gatunku owiec, dojrzewać może wyłącznie w piwnicach znajdujących się w okolicach miejscowości Roquefort-sur-Soulzon (departament Aveyron), gdzie w procesie dojrzewania sera uczestniczy charakterystyczny gatunek grzyba Penicillium roqueforti. Ochrona produktów rolnych dotyczy wyłącznie rynków unijnych, zatem w USA można bez problemu kupić amerykańskiego szampana czy wyprodukowane w tym kraju sery typu roquefort, gruyère bądź camembert.

Polskie produkty objęte ochroną Unii Europejskiej[edytuj | edytuj kod]

Nazwa produktu Rodzaj ochrony Kategoria produktu
Bryndza podhalańska Chroniona nazwa pochodzenia kl. 1.3: Sery
Oscypek kl. 1.3: Sery
Redykołka kl. 1.3: Sery
Podkarpacki miód spadziowy kl. 1.4: Inne produkty pochodzenia zwierzęcego
Fasola Piękny Jaś z Doliny Dunajca kl. 1.6: Owoce, warzywa i zboża
Fasola Wrzawska kl. 1.6: Owoce, warzywa i zboża
Wiśnia nadwiślanka kl. 1.6: Owoce, warzywa i zboża
Karp zatorski kl. 1.7: Świeże ryby, małże i skorupiaki
Jagnięcina podhalańska Chronione oznaczenie geograficzne kl. 1.1: Mięso świeże (i podroby)
Kiełbasa lisiecka kl. 1.2: Produkty wytworzone na bazie mięsa
Wielkopolski ser smażony kl. 1.3: Sery
Ser koryciński swojski kl. 1.3: Sery
Miód drahimski kl. 1.4: Inne produkty pochodzenia zwierzęcego
Miód kurpiowski kl. 1.4: Inne produkty pochodzenia zwierzęcego
Miód wrzosowy z Borów Dolnośląskich kl. 1.4: Inne produkty pochodzenia zwierzęcego
Fasola korczyńska kl. 1.6: Owoce, warzywa i zboża
Jabłka grójeckie kl. 1.6: Owoce, warzywa i zboża
Jabłka łąckie kl. 1.6: Owoce, warzywa i zboża
Truskawka kaszubska lub Kaszëbskô malëna kl. 1.6: Owoce, warzywa i zboża
Suska sechlońska kl. 1.6: Owoce, warzywa i zboża
Śliwka szydłowska kl. 1.6: Owoce, warzywa i zboża
Andruty kaliskie kl. 2.4: Wyroby piekarskie
Kołocz śląski/Kołacz śląski kl. 2.4: Wyroby piekarskie
Obwarzanek krakowski kl. 2.4: Wyroby piekarskie
Rogal świętomarciński kl. 2.4: Wyroby piekarskie
Chleb prądnicki kl. 2.4: Wyroby piekarskie
Kabanosy Gwarantowana tradycyjna specjalność kl. 1.2: Produkty wytworzone na bazie mięsa
Kiełbasa jałowcowa kl. 1.2: Produkty wytworzone na bazie mięsa
Kiełbasa myśliwska kl. 1.2: Produkty wytworzone na bazie mięsa
Olej rydzowy kl. 1.5: Oleje i tłuszcze
Staropolski miód pitnypółtorak kl. 1.8: Inne produkty
Staropolski miód pitny „dwójniak” kl. 1.8: Inne produkty
Staropolski miód pitny „trójniak” kl. 1.8: Inne produkty
Staropolski miód pitny „czwórniak” kl. 1.8: Inne produkty
Pierekaczewnik kl. 2.3: Wyroby piekarskie

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]