Późniejsza dynastia Liang

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Historia Chin
Historia Chin
Prehistoria i starożytność
Neolit w Chinach
ok. 8000–2000 p.n.e.
Trzech Dostojnych i Pięciu Cesarzy
wg tradycji 2850−2205 p.n.e.
Dynastia Xia 2100–1600 p.n.e.
Dynastia Shang 1600–1046 p.n.e.
Dynastia Zhou 1045–256 p.n.e.
    Okres Wiosen i Jesieni
    Okres Walczących Królestw
Cesarstwo
Dynastia Qin 221 p.n.e.–206 p.n.e.
Dynastia Han 206 p.n.e.–220 n.e.
  (Dynastia Xin 9–23)
Epoka Trzech Królestw 220–280
  WeiShuWu
Dynastia Jin 265–420
Szesnaście Królestw 304–439
Dynastie Południowe i Północne 420–589
Dynastia Sui 581–618
Dynastia Tang 618–907
  (Dynastia Zhou 690–705)
Pięć Dynastii i Dziesięć Królestw
907–960
Dynastia Liao
907–1125
Dynastia Song
960–1279
Xixia 1038–1227
Jin 1115–1234
Dynastia Yuan 1271–1368
Dynastia Ming 1368–1644
Dynastia Qing 1644–1911
Współczesność
Republika Chińska 1912–1949
Chińska Republika Ludowa od 1949
Republika Chińska (Tajwan) od 1949

Późniejsza dynastia Liang (chiń. upr.: 后梁; chiń. trad.: 後梁; pinyin: Hòu Liáng) – krótkotrwałe państwo powstałe w północnych Chinach po upadku dynastii Tang, jedna z Pięciu Dynastii.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Dynastia Tang zrujnowana przez powstanie An Lushana nie osiągnęła już dawnej potęgi. Choć w IX w. nastąpiła znacząca odbudowa, zwłaszcza ekonomiczna, jej efekty zniszczyło powstanie Huang Chao, w następstwie którego cesarstwo Tangów przestało de facto istnieć jako spójny organizm państwowy. Jeden z dowódców rebelii Huang Chao, Zhu Wen w 901 zdobył Chang’an, stolicę Tangów, trzy lata później zabił cesarza i osadził na tronie marionetkowego władcę, którego wszakże również zgładził w 907, kończąc tym samym dynastię Tang; równocześnie proklamował powstanie nowego państwa - dynastii Liang.

Terytorium i charakter państwa[edytuj | edytuj kod]

Chiny w chwili upadku Późniejszej dynastii Liang (zaznaczonej na bladożółto)

Państwo dynastii Liang (określenie "późniejsza" zostało nadane przez historyków, by odróżnić ją od innych państw o tej samej nazwie) zajmowało terytorium od wybrzeża Pacyfiku na wschodzie do północnego Syczuanu na zachodzie i od Huai He na południu do dawnej granicy tangowskiej na północy (mniej więcej do granicy z Mandżurią. Było jednym z wielu państw, na które rozpadła się monarchia tangowska i niejedynym, którego władca przybrał tytuł cesarza (kitańscy władcy z dynastii Liao też to uczynili). Określenie "dynastia" pochodzi od Ouyang Xiu, który w swych pracach historycznych wskazywał na ciągłość mandatu Niebios między dynastią Tang i następnymi "pięcioma dynastiami", aż do dynastii Song, której był urzędnikiem; legitymizował tym samym jej panowanie. Pozostałe państwa określił jako "królestwa" obniżając tym samym ich ważność.

Zhu Wen kontrolował południową część prowincji Shanxi, ale nie udało mu się zdobyć Taiyuanu, gdzie siedzibę miał jego główny rywal Li Keyong. Ten ostatni, wzmocniony przymierzem z Kitanami, prowadził ciągłą wojnę przeciw państwu Zhu, a po jego śmierci tą samą politykę kontynuował jego syn Li Cunxu. Zhu Wenowi nie udało się ustanowić w pełni stabilnej struktury państwowej; był wrogo nastawiony do tangowskiej arystokracji, która stanowiła podstawę rządów tej dynastii. Między jej przetrzebionymi w wyniku rebelii An Lushana szeregami, a nowymi elitami, często militarnymi (do których należał sam Zhu) panowało ciągłe napięcie i konflikty. W efekcie państwu brakowało warstw rządzących.

Upadek[edytuj | edytuj kod]

Zhu Wen zginął w zamachu zorganizowanym przez jednego z synów 18 lipca 912. Niecały rok później, w marcu 913, zamachowca sam zginął z ręki młodszego brata. Państwo broniło się jeszcze dziesięć lat przed ciągłymi atakami sił rodu Li. Nawet po upadku stolicy i śmierci ostatniego władcy Liang, część oddziałów wciąż stawiała opór. Niemniej większość aparatu państwowego i większość wojsk przeszła pod panowanie nowej, Późniejszej dynastii Tang.

Władcy[edytuj | edytuj kod]

Imię świątynne Imię pośmiertne Nazwisko i imię Okres panowania Ery panowania
Taìzǔ (太祖) Xiànwǔ (獻武) Zhū Wēn (朱溫) 907–912 Kaīpíng (开平) 907–911
Qiánhuà (乾化) 911–912
Nie istnieje none Zhu Yougui (朱友珪) 912–913 Qiánhuà (乾化) 912–913
Fengli 913
Nie istnieje Mòdì (末帝) Zhu Zhen (朱瑱) 913–923 Qiánhuà (乾化) 913–915
Zhēnmíng (贞明) 915–921
Lóngdé (龙德) 921–923

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Peter Lorge: War, Politics and Society in Early Modern China, 900-1795. New York: Routledge, 2005. ISBN 978-0415316903.