Pójdźka ziemna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pójdźka ziemna
Athene cunicularia[1]
(Molina, 1782)
Pójdźka ziemna
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd sowy
Rodzina puszczykowate
Rodzaj Athene
Gatunek pójdźka ziemna
Synonimy
  • Speotyto cunicularia
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Pójdźka ziemna, sowa ziemna, sówka ziemna (Athene cunicularia) – gatunek małego ptaka z rodziny puszczykowatych (Strigiformes), zamieszkujący Amerykę Północną (zachodnie USA, południowo-zachodnie krańce Kanady, Floryda), Środkową i Południową poza basenem Amazonki.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Pójdźka zaobserwowana niedaleko Goianii, Goias w Brazylii
Wygląd zewnętrzny
Niewielka sowa z okrągłą głową bez "uszu" z piór. Tęczówka oka żółta, mała kremowobiała szlara. Upierzenie z wierzchu brązowe jasno nakrapiane, spód kremowy z ciemnymi plamkami które tworzą poprzeczne pasy. Samice zwykle mają nieco ciemniejszy odcień upierzenia. Skrzydła brązowe, gęsto nakrapiane. Długie, słabo opierzone nogi.
Rozmiary
dł. ciała ok. 22-26 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 58-61 cm
Waga
ok. 170-214 g
Głos
Odzywa się często, bardzo różnymi głosami. Podstawowy głos godowy samca to dwusylabowe "hu hu". Zauważywszy drapieżnika, dorosłe ostrzegają chrapliwym terkotem, a młode grzechoczą podobnie jak grzechotniki.
Zachowanie
Prowadzi naziemny tryb życia. Często aktywna za dnia, najbardziej o zmierzchu i o świcie. Mało płochliwa, stosunkowo łatwa do zaobserwowania. Zaniepokojona kiwa się w górę i w dół. Często przesiaduje na słupkach ogrodzeniowych lub niewielkich pagórkach niedaleko swojej nory.
Długość życia
Żyje do 9-10 lat.

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Sowy pójdźki w środowisku naturalnym

Otwarte tereny trawiaste i rolnicze: sawanna, preria, nieużytki.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Poluje na owady, ważnym elementem jej diety są szarańczowate i duże chrząszcze. Zjada także skorpiony, gryzonie, małe ptaki, gady i płazy.

Pójdźka ziemna ma kilka sposobów polowania: zbiera owady z ziemi; łapie duże owady w powietrzu; siada na niewysokim punkcie obserwacyjnym lub krąży w powietrzu i spada znienacka na upatrzoną zdobycz.

Odżywia się też, co jest niezwykłe dla sów, owocami i nasionami, zwłaszcza opuncji.

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Młode pójdźki ziemne przed swoją norą

Wyprowadza jeden lęg w marcu-kwietniu. Sowy te są monogamiczne, ale zdarza się, że samiec ma dwie partnerki.

Zachowania godowe
Samiec na ziemi wydaje różne pohukiwania. Odbywa loty godowe wznosząc się na wysokość ok. 30 m, krążąc przez 5-10 s i spadając na wysokość ok. 15 m. Ten rytuał może być powtarzany wiele razy.
Gniazdo
Gniazdują w norach wykopanych przez inne zwierzęta, ale w odpowiedniej glebie mogą także same sobie wykopać norę, używając dzioba i nóg. Wykorzystują też skrzynki lęgowe instalowane pod ziemią przez człowieka. Gniazdo jest często wykorzystywane rokrocznie przez tę samą parę. Wokół głównej nory znajduje się jedna lub więcej dodatkowych norek, używanych przez samce podczas okresu lęgowego albo przez młode krótko po opuszczeniu gniazda.
Jaja
Samica składa 6-9, czasem nawet 12 białych jaj, w odstępach jednodniowych.
Wysiadywanie
Jaja są wysiadywane przez okres 28-30 dni wyłącznie przez samicę. Pożywienie przynosi jej samiec, który w ciągu dnia pilnuje gniazda.
Pisklęta
Młodymi w gnieździe opiekuje się samiec. Już w wieku 14 dni można zaobserwować, jak czekają u wejścia do nory na rodziców wracających z pożywieniem. Opuszczają one norę po około 44 dniach. W wieku 49-56 dni zaczynają polować na naziemne owady.

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Pójdźka ziemna to gatunek zagrożony. Ich liczebność spada w największym stopniu w wyniku przekształcania środowiska naturalnego przez człowieka. Często giną pod kołami samochodów.

Naturalnymi wrogami tych sów są inne większe sowy, sokoły, borsuki, skunksy, fretki, pancerniki, węże oraz domowe psy i koty.

Przypisy

  1. Athene cunicularia w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Athene cunicularia. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)