Płaszczenica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Płaszczenica z XVII wieku
Płaszczenica na symbolicznym grobie Chrystusa

Płaszczenica (grek. Επιτάφιος, cs. Плащаница) – płótno z namalowanym przedstawieniem umarłego Chrystusa[1]. W obrządku wschodnim jest elementem wyposażenia cerkwi. Płótno bardzo często zdobione jest ornamentami i scenami religijnymi.

W obrządku wschodnim wykorzystywana jest podczas świąt wielkanocnych. Podczas wieczerni w Wielki Piątek w nawie cerkwi ustawiany jest symboliczny grób Jezusa – na specjalnym stoliku, tzw. „świętym prestole”, dekorowanym kwiatami i przykrytym płaszczenicą. Założenie Grobu Pańskiego jest poprzedzone trzykrotną uroczystą procesją z płaszczenicą wokół cerkwi[2]. Następnie duchowni i wierni adorują grób – podchodzą kolejno, składają pokłon, czynią znak krzyża i całują wizerunek Chrystusa na płaszczenicy. W nocy z soboty na niedzielę wielkanocną podczas rezurekcji płaszczenica jest obnoszona wokół świątyni, następnie wnoszona przez carskie wrota do prezbiterium i układana na ołtarzu. Pozostaje tam na czterdzieści dni, aż do święta Wniebowstąpienia.

W obrządku wschodnim istnieje również tradycja czczenia płaszczenicy z wizerunkiem złożonej do grobu Bogurodzicy, która zostaje umieszczona na środku świątyni w czasie nabożeństw związanych ze świętem Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny[3]. W trzecim dniu od daty święta Zaśnięcia w niektórych świątyniach, zwłaszcza katedralnych, odprawiany jest tzw. obrzęd pogrzebu Bogurodzicy przed płaszczenicą[4].

W cerkwiach, które zostały zamienione na kościoły, płaszczenice zawiesza się jako dekoracje na ścianach prezbiterium lub nawy.

Przypisy

  1. Magdalena Michniewska, Artur Michniewski, Marta Duda: Cerkwie drewniane Karpat: Polska i Słowacja : przewodnik. Oficyna wydawnicza "Rewasz", 2003, s. 60. ISBN 8389188082.
  2. Wielki Piątek w cerkwi greckokatolickiej. [dostęp 2013-05-05].
  3. Łukasz Nazarko: Święto Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny w Starosielcach. 28 sierpnia 2004. [dostęp 2013-05-18].
  4. ks. Konstanty Bondaruk: Zaśnięcie Bogurodzicy. [dostęp 2013-05-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Elżbieta Smykowska: Liturgia prawosławna. Verbinum, 2008. ISBN 8371923651.
  • Magdalena Michniewska, Artur Michniewski, Marta Duda: Cerkwie drewniane Karpat: Polska i Słowacja : przewodnik. Oficyna wydawnicza "Rewasz", 2003. ISBN 8389188082.
  • Konstanty Bondaruk: Nauka o nabożeństwach prawosławnych: podręcznik do nauki religii. Białystok: Prawosławna Diecezja Białostocko-Gdańska, 1987.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]