Płaszczki słodkowodne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Płaszczki słodkowodne
Potamotrygonidae[1]
Garman, 1877
Przedstawiciel rodziny – Potamotrygon motoro
Przedstawiciel rodziny – Potamotrygon motoro
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada chrzęstnoszkieletowe
Podgromada spodouste
Infragromada Euselachii
(bez rangi) płaszczki
Rząd orleniokształtne
Rodzina Potamotrygonidae
Synonimy
  • Potomotrygonidae
  • Potamotrygoninae
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Płaszczki słodkowodne[2], płaszczki rzeczne (Potamotrygonidae) – jedyna rodzina ryb chrzęstnoszkieletowych występujących wyłącznie w wodach słodkich. Uzbrojone w kolec jadowy, stanowią zagrożenie dla człowieka w przypadku nieostrożnego zbliżenia lub nadepnięcia. Budzą one z tego powodu większy postrach wśród okolicznych mieszkańców, niż np. piranie lub węgorze elektryczne. Mniejsze gatunki płaszczek słodkowodnych hodowane są w akwariach.

Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Płaszczki słodkowodne tworzą takson monofiletyczny. Według niepotwierdzonej teorii są one potomkami ryb ogończowatych, które żyły w dorzeczu Praamazonki, w czasach, kiedy wpływała ona jeszcze do Oceanu Spokojnego. Przez wypiętrzenie Andów zostały odcięte od swojego naturalnego środowiska i przystosowały się do życia w wodzie słodkiej[3]. W zapisie kopalnym znane od środkowego eocenu; najstarszy znany przedstawiciel rodziny, Potamotrygon ucayalensis, żył ok. 41 mln lat temu.[4]

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Płaszczki rzeczne występują wyłącznie w tropikalnych strefach Ameryki Południowej. Żyją tylko w rzekach, które mają ujścia do Oceanu Atlantyckiego oraz na Karaibach, jednak nie w rozlewiskach Rio São Francisco. Większość żyje tylko w jednym systemie rzecznym (np. Potamotrygon leopoldi). Jedynie niektóre gatunki jak Potamotrygon motoro i Potamotrygon orbignyi występują na szerszych obszarach.

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Płaszczki słodkowodne są najczęściej okrągłe. Te z rodzaju Paratrygon mają ciało nieznacznie wydłużone. Nie posiadają płetwy grzbietowej i ogonowej. Ogon w kształcie pejcza zakończony jest kolcem jadowym. Kolec ten jest narostem pochodzenia skórnego i znajduje się na grzbietowej stronie ogona. W trakcie życia zużywa się, jest gubiony i odrasta co sześć do dwunastu miesięcy. Jedna płaszczka może posiadać do czterech kolców jadowych jednocześnie.

Kolor tych ryb jest najczęściej brązowy, szary lub czarny z rysunkiem barwnych kropek, plam albo pierścieni. Osiągają one w zależności od gatunku średnicę od 25 cm (Potamotrygon schuhmacheri) do 100 cm (Potamotrygon motoro'').

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Płaszczki słodkowodne, jak większość płaszczek, są rybami jajożyworodnymi, u których następuje zapłodnienie wewnętrzne. Najczęściej rodzą się dwa do siedmiu młodych, rzadziej nawet do dwunastu.

Klasyfikacja[edytuj | edytuj kod]

Rodzaje zaliczane do tej rodziny[5]:

ElipesurusHeliotrygonParatrygonPlesiotrygonPotamotrygon

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Potamotrygonidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 grudnia 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w ogrodach zoologicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 26)
  3. P. i J.M. Zarzyńscy, Płaszczki słodkowodne, Wyd. AMBRA, 2006.
  4. Sylvain Adnet, Rodolfo Salas Gismondi i Pierre-Olivier Antoine. Comparisons of dental morphology in river stingrays (Chondrichthyes: Potamotrygonidae) with new fossils from the middle Eocene of Peruvian Amazonia rekindle debate on their evolution. „Naturwissenschaften”. 101 (1), s. 33–45, 2014. doi:10.1007/s00114-013-1127-1 (ang.). 
  5. Eschmeyer, W. N. & Fricke, R.: Catalog of Fishes electronic version (7 June 2012) (ang.). California Academy of Sciences. [dostęp 13 sierpnia 2012].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]