Płatek ludzkiej małżowiny usznej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Płatek małżowiny usznej)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Płatek ludzkiej małżowiny usznej
lobulus auriculæ (l. poj.),
lobuli auricularum (l. mn.)'
Ilustracja
Budowa małżowiny usznej człowieka
(jej płatek opisano nazwą Lobule)
Narządy ucho

Płatek ludzkiej małżowiny usznej, płatek ucha[1], płatek uszny – dolna, miękka część ucha zewnętrznego u człowieka, zbudowana z tkanki łącznej siateczkowatej i tkanki tłuszczowej, z bogatym unaczynieniem włosowatym. Stanowi I strefę meridianową w akupunkturze i jedną ze stref erogennych. Może odstawać od twarzy lub być z nią zrośnięty.

Ewolucja[edytuj | edytuj kod]

Płatek małżowiny usznej wydaje się nie spełniać żadnej ważnej biologicznej funkcji – podobnie bezfunkcyjne są mięśnie uszne oraz narząd szczątkowy zwany guzkiem Darwina. Przypuszcza się, że płatek uszny może pełnić funkcję rezonatora fal akustycznych[2], jednak żadne badania naukowe nie wykazały, aby osoby posiadające przyrośnięte płatki uszne miały gorszą zdolność słyszenia[2].

Unaczynienie[edytuj | edytuj kod]

Całą strukturę płatka przenika sieć bardzo drobnych naczyń włosowatych, w związku z czym zranienia mogą skutkować bardzo obfitym krwawieniem[2].

Ich rozszerzenie (np. pod wpływem infekcji) powoduje zaczerwienienie skóry i ewentualne nabrzmienie[3].

Czasami naczynia włosowate mogą rozszerzać się nieregularnie w związku z dziedzicznymi schorzeniami. Wówczas dochodzi do powstania drobnych naczyniaków[4].

Unerwienie[edytuj | edytuj kod]

Płatek wolny (z lewej) i przyrośnięty (z prawej)

Na unerwienie czuciowe płatka małżowiny usznej składają się:[5]

  • nerw trójdzielny
  • nerw uszny wielki
  • nerw błędny
  • włókna czuciowe nerwu twarzowego.

Budowa morfologiczna i anatomiczna[edytuj | edytuj kod]

Zwisający swobodnie płatek małżowiny usznej
Przyrośnięty płatek małżowiny usznej

Płatki mają przeciętnie 2 cm długości i powoli wydłużają się z wiekiem[6]; mogą zwisać swobodnie lub być przyrośnięte do głowy.

W budowie wewnętrznej wyróżnia się kilka warstw zróżnicowanych tkanek. Najbardziej zewnętrzną jest nabłonek wielowarstwowy płaski. Warstwę wewnętrzną tworzy tkanka tłuszczowa oraz tkanka łączna[2]. Płatek jest jedyną częścią małżowiny usznej, która nie zawiera tkanki chrzęstnej (dokładniej tkanki chrzęstnej sprężystej) – ma natomiast tkankę łączną luźną (ściślej: tkankę łączną beleczkowatą). Na powierzchni płatek małżowiny usznej posiada (podobnie do pozostałych części małżowiny usznej) włosy, gruczoły łojowe i rzadkie gruczoły potowe[7].

W okresie młodzieńczym i dorosłości płatki uszu zachowują jędrność, lecz gdy dochodzi do procesów starzenia, tkanka łączna i tkanka tłuszczowa ulegają degeneracji, czego efektem jest utrata jędrności i kolorytu. Podobne zjawisko można zaobserwować w przypadku piersi. Później na skutek ciążenia płatek ulega oklapnięciu[8].

Uwarunkowania genetyczne[edytuj | edytuj kod]

Wolne płatki uszne są zdeterminowane allelem dominującym, a przyrośnięte allelem recesywnym. Dlatego osoba, której geny zawierają jeden allel dominujący i jeden allel recesywny, będzie miała wolne płatki. W związku z tym występowanie płatka zrośniętego jest znacznie mniej powszechne niż wolnego. Wstępne badania w Polsce dowodzą, że średnio 20–25% społeczeństwa ma przyrośnięte płatki małżowiny usznej, natomiast w krajach Dalekiego Wschodu zauważono większą częstość takiej budowy, dochodzącą nawet do 67,1% w Japonii i 64,3% w Chinach[9]. Inne badania pozwoliły postawić hipotezę, że ewolucja człowieka dąży do pozbycia się zbędnego, wolnego płatka i zastąpienia go przyrośniętym.

W przypadku Zespołu Beckwitha-Wiedemanna odnotowuje się płatki z pewnymi patologicznymi wcięciami (niem. Kerben-Ohr) dziedziczonymi autosomalnie. Wcięcia, zmarszczki oraz płytkie bruzdy powstają w związku z przetoką[10].

Płatki małżowiny usznej w kulturze[edytuj | edytuj kod]

W średniowiecznej Europie uważano, iż przyrośnięte płatki uszne są cechą charakteryzującą czarownice – dlatego u każdej nowo narodzonej dziewczynki mającej przyrośnięte płatki podcinano je w taki sposób, aby odstawały od reszty głowy[11].

Przekłuwanie płatków małżowiny usznej[edytuj | edytuj kod]

 Zobacz też: Piercing.

Na całym świecie i na przestrzeni historii ludzkości płatek uszny jest miejscem ciała najpowszechniej poddawanym kolczykowaniu[12]. Powszechne są przypadki rozrywania się płatków usznych pod ciężarem bardzo masywnych kolczyków lub gwałtownego ciągnięcia za nie[13]. W wielu kulturach praktykuje się rozpychanie dziur po przekłuciu (tzw. stretching) przy użyciu ozdób przeznaczonych do rozpychania i wydłużania płatków usznych, by przystosować je do noszenia tuneli[14].

Keloid płatka ucha powstały w wyniku piercingu
Niekorzystne efekty noszenia kolczyków w świetle badań naukowych

Do najczęstszych powikłań związanych z noszeniem kolczyków zalicza się:[15]

Zarejestrowano zależność pomiędzy wczesnym przekłuwaniem uszu u dziewczynek, a występującym później rozwojem alergii[16][17][18].

Według prof. Ewy Czarnobilskiej (kierownik zespołu prowadzącego badania) główną przyczyną występowania odczynu alergicznego wymienianą przez alergologów jest obecność niklu jako składnika stopów do produkcji kolczyków – przy czym nieistotny jest deklarowany przez producenta rodzaj metalu, z jakiego wykonana jest biżuteria, gdyż nikiel jest standardowym składnikiem[17][18].

Objawy alergii widoczne są w postaci wyprysków skórnych. Objaw ten jest często tłumaczony alergią pokarmową (np. na mleko), tymczasem przyczyna leży w kontakcie kolczyka (jonów niklu) z układem limfatycznym[17][18].

Ciekawym jest fakt, iż zaprzestanie noszenia kolczyków przez dziecko nie skutkuje zniknięciem objawów alergii. Układ immunologiczny zapamiętuje obecność jonów niklowych, które przez pewien okres życia występowały we krwi i limfie człowieka. Mimo zaprzestania noszenia kolczyków u dziecka może występować reakcja alergiczna na[17][18]:

  • metalowe części garderoby
  • aparaty ortodontyczne
  • protezy dentystyczne
  • płytki ortopedyczne
  • potrawy gotowane w garnkach z dodatkiem niklu
  • margarynę (nikiel jest katalizatorem uwodorniającym tłuszcze nienasycone)
  • monety (w szczególności jednozłotowe)
  • czekoladę
  • orzechy
  • warzywa strączkowe
  • wino
  • piwo.

W świetle badań alergologicznych na próbie 428 uczniów w wieku 7–8 i 16–17 lat stwierdzono, że[17][18]:

  • u 30% badanych wystąpiła alergia na nikiel
  • alergia występowała częściej u dziewcząt, które miały założone kolczyki we wczesnym dzieciństwie.

Innymi objawami alergii na nikiel są[17][18]:

  • nawracające infekcje
  • ataki astmy
  • przewlekłe zapalenie krtani.

Makijaż płatków małżowiny usznej[edytuj | edytuj kod]

Nowym trendem w świecie mody[a] jest makijaż płatków małżowiny usznej (ang. earlobe make-up).[19] Stanowi alternatywną dla kolczykowania i tatuażu formę ozdabiania uszu. Stosuje się w nim kredki do rzęs (ang. eye-liner). Prekursorem idei makijażu płatków małżowiny usznej jest projektant mody Anthony Vaccarello, który wyszedł z koncepcją stworzenia biżyterii za pomocą makijażu.

Thomas Pecheux w jednym z wywiadów stwierdził: To coś jak tatuaż lub ozdoba (ang. It’s like a tattoo or an embellishment.).

Uzyskanie ostrych konturów nie jest możliwe z użyciem tradycyjnej kredki do brwii. Wówczas stosuje się ją w formie upłynnionej,[19] do produkcji której stosuje się maść Homeoplasmine.[20]

Obecnie ciężko przewidzieć reakcję opinii publicznej wobec tej formy ozdabiania się.

Zalety makijażu płatków małżowiny usznej:

  • bezinwazyjność
  • łatwość w modyfikowaniu i usuwaniu ozdoby
  • różnorodność form właściwa dla prac malarskich i rysunków
  • brak przeciwwskazań zdrowotnych
  • brak powikłań charakterystycznych dla piercingu
  • większa od kolczyków powierzchnia ekspozycji

Płatki małżowiny usznej jako strefa erogenna[edytuj | edytuj kod]

 Zobacz też: Strefy erogenne.

Płatki posiadają wiele zakończeń nerwowych i dla niektórych ludzi są strefą erogenną[21]. Niektóre badania wykazują, iż płatki małżowiny usznej zalicza się do najczęściej oglądanych części twarzy zaraz po oczach, ustach i nosie[8].

Motyw płatka ludzkiej małżowiny usznej jako strefy erogennej ukazał się dwóch scenach filmu Nietykalni.

Miłość może być okazała w wieloraki sposób, lecz naukowcy uważają, że można ja sprowadzić do trzech elementów – pożądania, atrakcyjności i przywiązania. Obecnie chcą oni zidentyfikować obszary mózgu odpowiedzialne za tego typu odczuwane przez nas doznania.[22]

Tymczasem osobny zespół bazujący na założeniu, że pierwowzór atrakcyjności jest podpatrywany wśród kumpli, odkrył iż płatki uszu i łokcie mogą być najważniejszymi atutami eksponowanymi w zatłoczonym pomieszczeniu. Im symetryczniejsze są twarz i ciało mężczyzny, tym prawdopodobniej może on liczyć na szerokie grono partnerek seksualnych i przyprawiać je o orgazm – choćby był nie był lojalnym partnerem. U kobiet symetria twarzy – uwzględniająca również uszy – jest dobrym wyznacznikiem atrakcyjności dla mężczyzn. W przypadku obu płci opisany powyżej dobór wiąże się z wyższą inteligencją.[22]

Płatki małżowiny usznej w medycynie[edytuj | edytuj kod]

Płatki są zwykle gładkie, wyjątkowo występują pomarszczone (można je spotkać w niektórych chorobach genetycznych, na przykład zespole Beckwitha-Wiedemanna) lub pofałdowane. Pomarszczenie płatków najczęściej zwiększa się z wiekiem[23].

Naukowcy chętnie pobierają z tej części ciała kropelki krwi poprzez nakłuwanie[2].

Inną anomalią w obrębie płatków usznych jest ich niedostateczne rozwinięcie. Sytuacja taka ma miejsce w przypadku zespołu Ehlersa-Danlosa[24].

Operacje plastyczne i korekcje chirurgiczne[edytuj | edytuj kod]

 Zobacz też: Chirurgia plastyczna.

W związku z rozwojem medycyny estetycznej chirurgia plastyczna umożliwia modyfikację kształtu płatków małżowiny usznej. Do najczęściej przeprowadzanych zabiegów z tej dziedziny zaliczamy:[25]

  • pomniejszanie płatków małżowiny usznej
  • powiększanie płatków małżowiny usznej.
Pomniejszanie płatków małżowiny usznej

Celem tego rodzaju operacji plastycznych jest usunięcie nadmiernie rozrośniętej tkanki[25]. Na zdjęciach zostały przedstawione schematycznie miejsca korekty płatka usznego polegające na wycięciu nadmiarowej tkanki (nadmiarowa tkanka została wyszczególniona kolorem turkusowym). Wszelkie czynności poprzedza dokładne zaznaczenie przebiegu cięcia. Może ono mieć charakter klinowy bądź zygzakowaty[25]. Następnie chirurg precyzyjnie wycina tkankę, po czym zszywa obie krawędzie po ubytku[25]. Najważniejszym celem przy samym wykonywaniu amputacji jest zachowanie płynnego przejścia i symetrii między obiema częściami[25]. Celem długoterminowym, który również leży w gestii lekarza, jest przeprowadzenie zabiegu w taki sposób, by w okresie rekonwalescencji doszło do całkowitego zagojenia się blizn[25].

Powiększanie płatków małżowiny usznej

Jedną z przyczyn decydowania się na zwiększenie płatków małżowiny usznej jest chęć jego wymodelowania w późniejszych etapach operacji plastycznej lub przywrócenie mu zbliżonych rozmiarów po skaleczeniach, którym towarzyszył ubytek tkanki[25]. W praktyce chirurgicznej wyróżnia się dwie wiodące metody tego rodzaju zabiegu:[25]

  • z zastosowaniem skalpela (bardzo inwazyjna, stricte chirurgiczna)
  • z zastosowaniem zastrzyków (stricte kosmetyczna).

Pierwsza metoda (chirurgiczna) zaczyna się od zaaplikowania pod oraz za płatek polimeru rozciągającego warstwy tkanki skórnej oraz tkanki tłuszczowej. Skutkuje to rozrostem korygowanych tkanek. Potem wykonuje się rekonstrukcję pierwotnego kształtu płatka małżowiny usznej, a na koniec przeprowadza się właściwą część zabiegu: modelowanie z użyciem skalpela. Ze względu na specyfikę tej metody jej zastosowanie przeważnie ma miejsce w przypadku operacji nowotworów tkanki skórnej oraz drastycznych urazów (m.in. zerwania, rozcięcia płatka ucha lub oberwania znacznej jego części)[25].

Druga metoda (kosmetyczna) polega na aplikowaniu w docelowe miejsce małych porcji kwasu hialuronowego lub innych substancji powodujących efekt wypełnienia. Stosuje się ją przede wszystkim ze względów estetycznych[25]. W przeciwieństwie do metody chirurgicznej nie wymaga ona amputacji tkanek. Rezultaty osiągnięte tą metodą są nietrwałe – utrzymują się przez okres około jednego roku[25].

Korekcja chirurgiczna po zerwaniu dziurek po kolczykach

Częstym powodem decydowania się na operacyjną korekcję płatków małżowiny usznej jest urazowe zerwanie dziurek po kolczykach lub nadmierne rozciągnięcie owych dziur (głównie ze względu na nadmierny ciężar biżuterii, zwiotczenie tkanki, albo jedno i drugie jednocześnie)[25]. Inną przyczyną podjęcia się tego zabiegu jest wcześniejsze wykonanie dziurek zbyt nisko na powierzchni płatka usznego (zbyt blisko krawędzi), co może grozić zerwaniem skóry podczas noszenia kolczyków wiszących lub (subiektywnie) wyglądać po prostu nieestetycznie w przypadku kolczyków typu sztyfty[25].

Jeśli doszło jedynie do nadmiernego rozciągnięcia się dziur, zadanie chirurga ogranicza się do precyzyjnego odcięcia naskórka w obrębie dziury i zszyciu ze sobą krawędzi urazowych. Przy zastosowaniu tej metody nakład pracy chirurga jest bardzo nieznaczny[25][26][19].

Jedna z metod usuwania rozciągniętych dziur, zaproponowana przez dr. Tana[19], polega na wykonaniu dziurkaczem owalnego urazu, który następnie zszywa się chirurgicznie. Ilustruje to poniższa tabelka.

Powyższa technika okazuje się użyteczna, choć nie zalicza się do najefektywniejszych. Wadą metody Tana jest zmiana kształtu płatka małżowiny ucha[27]. Skutki mogą być bardzo niezadowalające w przypadku płatków o małych rozmiarach lub gdy dziura ulokowana jest tuż przy dolnej krawędzi płatka.

Alternatywny zabieg polegający na zupełnym rozcięciu dziury i zszyciu krawędzi urazowych obrazuje ilustracja po prawej stronie[27].

Jeśli doszło wprost do zerwania dziurek z wytworzeniem widocznej rany (ang. bifid – rozszczepiony na dwoje)[8], wówczas stosuje się plastik chirurgiczny, który umożliwia skuteczne zagojenie się blizn pourazowych. Najczęściej jest to tak zwany Lappenplastik oraz Z-Plastik[25]. Ważne jest, by wykonujący zabieg wykonał szycie ze wzmożoną uwagą, gdyż dzięki temu krawędzie urazowe mogą się idealnie nałożyć i zagoić i nie będzie śladu wcześniejszego urazu[25]. Niekiedy po operacji konieczny jest kolejny zabieg na jednym z płatków uszu mający na celu nadanie im symetrii[8].

Korekcja odstających płatków małżowiny usznej

Gdy mówimy ogólnikowo o korekcji odstających uszu, często mamy na myśli korekcję odstających płatków usznych. Poprzez wycięcie wrzecionokształtnej warstewki tkanki po tylnej części płatka usznego można polepszyć jego ukształtowanie w obrębie reszty ucha. Tego typu korekcja ma sens wtedy, gdy płatki uszne odstają w stopniu bardzo widocznym (nawet o 90°)[25].

Korekcja kształtu płatków małżowiny usznej

Niektóre osoby rodzą się z płatkami uszu nadmiernie przyrośniętymi do policzków. Można wtedy wykonać modelowanie kształtu, wówczas chirurg zaokrągla płatki. W efekcie płatki uszu stają się (subiektywnie) atrakcyjniejsze[8].

Inną przyczyną patologicznego przywarcia płatków do tylnej części policzków jest poliftingowy ubytek tkanki widoczny pod postacią blizny[8].

Opisany powyżej zabieg zostawia po sobie cienką, prawie niezauważalną bliznę[8].

Rekonwalescencja po zabiegu

Z reguły po wykonaniu zabiegu wystarczającym środkiem ochronnym jest opatrunek w postaci plastra. Ważne, aby nie odbiegał on kształtem od opatrywanego narządu oraz by miał kolor maskujący go na tle skóry[25]. Szwy chirurgiczne powinny być usunięte jeszcze przed ostatecznym wygojeniem rany, żeby proces regeneracji przebiegł prawidłowo i nie zostały permanentne dziurki po szwach. Nie należy wykonywać kolejnych dziurek na nowe kolczyki przed upływem 6 miesięcy od wygojenia się poprzedniego urazu. Dziurki powinien wykonywać w tym przypadku tylko chirurg plastyczny, by nie doszło do naruszenia fragmentów blizn podatnych na ponowne zerwanie[25].

Korekcje niechirurgiczne[edytuj | edytuj kod]

Usuwanie keloidów

Gojeniu się ran po kolczykach często towarzyszy powstawanie tak zwanych keloidów. Są one wolno namnażającą się tkanką nowotworową[28] wyrastającą poza obrys rany[29]. Na poziomie komórkowym charakteryzują się napęczniałymi fibroblastami, cienkimi włóknami kolagenowymi i małą ilością substancji podstawowej[30].

Poza chirurgicznymi metodami usuwania keloidów (między innymi wycinaniem) istnieją sposoby niechirurgiczne:

Uciskacz terapeutyczny płatka ucha
Brachyterapia

Standardowa radioterapia jest trudna do zastosowania dla płatka małżowiny usznej ze względu na jego nieregularny kształt. Skuteczność specyficznej metody radiologicznej (brachyterapii) dowiedziono na próbie 11 pacjentów. Wokół urazu pooperacyjnego aplikowano im czterokrotnie preparat promieniotwórczy o dawce 5 Gy w odstępach sześciogodzinnych (w sumie 20 Gy). Całkowitą dawkę dostarczono w ciągu 2 dni od chirurgicznego wycięcia keloidu. Po zastosowaniu tej metody nie stwierdzono nawrotu choroby w przeciągu 5 lat od zabiegu[33].

Terapeutyczne uciskacze

Uciskacze terapeutyczne są powszechnie stosowane w leczeniu keloidów. Powinny być użyte od razu po zdjęciu szwów chirurgicznych. Cechują się:[28]

  • niepalnością
  • wytrzymałością mechaniczną
  • lekkością
  • łatwością w zakładaniu i zdejmowaniu przez pacjenta
  • równomiernym uciskiem na całą tkankę
  • łatwością w modyfikowaniu powierzchni wywierającej ucisk (oraz powierzchni, która ma nie wywierać ucisku)
  • brakiem wpływu na jakość odbieranego dźwięku
  • estetycznością
  • łatwością w utrzymywaniu higieny
  • łatwością w produkcji
  • niską ceną

Procedura obowiązująca podczas leczenia z użyciem terapeutycznych uciskaczy polega na:[28]

  1. nałożeniu na siebie dwóch 3-milimetrowych płytek z czystego poli(metakrylanu metylu)
  2. wymodelowaniu przy użyciu piły elektrycznej dwóch identycznych półksiężycowatych kawałków o wymiarach 4 × 2 cm[c]
  3. wywierceniu dwóch profilowanych otworów o średnicy 3 mm w odległości 5 mm od wierzchołków
  4. wkręceniu dwóch nylonowych śrubek o średnicy 3 mm w wykonane otwory
  5. wpasowaniu płatka pacjenta w tak wykonany uciskacz i zaznaczeniu niezmywalnym flamastrem obszaru usunięcia keloidu
  6. użyciu frezarki w akrylową głowicą do wymodelowania uciskaczy, by nadać estetyczny kształt
  7. ponownym wpasowaniu płatka w uciskacz i zaciśnięciu przez wkręcanie śrubek, aż do widocznego zblednięcia tkanki
  8. pouczeniu pacjenta, jak zdejmować i zakładać zaciskacz oraz utrzymywać jego higienę
  9. zaplanowaniu z pacjentem codwutygodniowych wizyt kontrolnych.

Płytki uciskacza są zaciskane aż do lekkiego zblednięcia tkanki keloidowej, co świadczy o zatamowaniu naczyń włosowatych zaopatrujących tę tkankę w substancje odżywcze. Prowadzi to do hipoksji, czyli niedotlenienia tkanki, skutkującej degeneracją i dezintegracją fibroblastów. Wykorzystując ten mechanizm, można zwalczać komórki tworzące keloidy[28].

Piśmiennictwo nie rozstrzyga kwestii:[28]

  • czasu, jaki musi upłynąć między zabiegiem chirurgicznym, a terapią uciskową
  • czasu, jaki musi trwać terapia uciskowa
  • liczby godzin, przez które uciskacz powinien być codziennie noszony.

Wiadomo natomiast, iż:[28]

  • Od pacjentów wymaga się ciągłego noszenia uciskaczy przez okres 6 miesięcy.
  • Uciskacze terapeutyczne stosuje się tylko wobec płatków małżowiny usznej, są one bowiem dostatecznie elastyczne, by móc je uciskać za pomocą płaskich płytek. Leczenie chrzęstnej części małżowiny usznej wymaga użycia sprzętu wykonanego na zamówienie.

Płatek małżowiny usznej w akupresurze[edytuj | edytuj kod]

Akupresura ma zastosowanie w razie obniżonego samopoczucia, najprostsza forma w tym przypadku polega na[39]:

  • ujęciu płatka ucha dwoma opuszkami palców
  • mocnym uciskaniu
  • wykonywaniu opuszkami ruchów okrężnych.

Istnieją wzmianki o wpływie akupresury płatków uszu na przewód pokarmowy. Według zasad akupresury masaż skrzydełek nosa lub płatków uszu powinien zmniejszyć uczucie głodu.

Płatki uszu są energetycznie połączone z mózgiem. Gdy masujemy płatek prawego ucha dochodzi do stymulacji lewej półkuli mózgu i przysadki mózgowej. Gdy masujemy płatek lewego ucha dochodzi do stymulacji prawej półkuli mózgu i szyszynki.[d][40]


Masaż newralgicznych punktów płatków uszu

Przyczyny dla stosowania masażu uszu są różnorodne. Według medycyny wschodniej zewnętrzna część ucha przedstawia się jako mikrosystem reprezentujący całe ciało. Tak samo jak w pozostałych rodzajach refleksologii, punkty na uszach nawiązują do specyficznych obszarów na ciele. Zatem masaż tych punktów daje terapeutyczne korzyści dla związanych z nimi miejscami.[e][41]

Zachodnia medycyna zmierza natomiast do postrzegania masażu uszu bardziej jako drogi do wzmożenia odprężenia, zmniejszenia napięcia i ogólnie do dobrego prowadzenia się. Ponad to z innej strony, ucho jest pełne zakończeń nerwowych więc wykonywanie masażu z zastosowaniem ucisku newralgicznych punktów uszu pozwala doświadczyć przyjemnych i stymulujących doznań.[41]

Płatek małżowiny usznej w akupunkturze[edytuj | edytuj kod]

 Zobacz też: Akupunktura.

Dziedzina akupunktury poświęcona małżowinie usznej nosi nazwę aurikuloterapia[f]. U podstaw aurikuloterapii leży założenie, że na naszym uchu znajdują się punkty odpowiadające poszczególnym częściom ciała[42].

W myśl prekursorów aurikuloterapii małżowina uszna stanowi mapę receptorów ludzkiego organizmu, gdyby nałożyć na małżowinę ucha obraz ludzkiego płodu, położenie narządów znalazłoby odzwierciedlenie w receptorach na małżowinie usznej (w tym na płatku ucha). W aurikuloterapii wykorzystuje się ponad 200 takich punktów[42].

Meridiany I strefy małżowiny[edytuj | edytuj kod]

W praktyce osób specjalizujących się w akupunkturze wprowadzono topografię punktów w poszczególnych strefach małżowiny usznej – I strefą jest właśnie płatek[1].

Płatek małżowiny usznej dzieli się na 9 pól – każde z nich odpowiada za inne obszary energetyczne w ciele. Podział wykonuje się za pomocą trzech linii poziomych i dwóch linii pionowych. Na poniższym rysunku wyszczególnione zostały meridiany dla pól I–VI i VIII. Należy zauważyć, że na płatku usznym znajdują się tylko meridiany odpowiadające poszczególnym częściom głowy[1].

Pole Punkt Znaczenie w akupunkturze
Pole I
Punkt Agresji
Nakłuwanie tego punktu znosi uczucie agresji, łagodzi nienawiść i niechęć.
Punkt 1
Odpowiada zębom szczęki.

Nakłuwanie tego punktu znosi ból zębów szczęki.

Pole II
Punkt 2
Odpowiadają jamie ustnej i dziąsłom.

Nakłuwanie tych punktów łagodzi procesy zapalne i ropne jamy ustnej i dziąseł.

Punkt 3
Punkt 4
Odpowiada jamie ustnej, dziąsłom i językowi.

Nakłuwanie tego punktu łagodzi procesy zapalne i ropne jamy ustnej i dziąseł oraz procesy zapalne i ból języka.

Pole III
Punkt 5
Odpowiada szczęce górnej.

Nakłuwanie tego punktu łagodzi stany chorobowe szczęki, głównie przy zapaleniu II gałązki nerwu trójdzielnego.

Punkt 6
Odpowiada żuchwie.

Nakłuwanie tego punktu łagodzi stany chorobowe żuchwy, głównie przy zapaleniu III gałązki nerwu trójdzielnego.

Pole IV
Punkt 7
Odpowiada zębom żuchwy.

Nakłuwanie tego punktu znosi ból zębów żuchwy. Jest to punkt analgetyczny.

Pole V
Punkt 8
Odpowiada gałce ocznej (odpowiednio prawej i lewej).

Nakłuwanie tego punktu łagodzi ból gałki ocznej (odpowiednio prawej lub lewej).

Nakłuwany przy zapaleniu spojówek, kurzej ślepocie, krótkowzroczności i jaskrze.

Pole VI
Punkt 9
Odpowiada uchu wewnętrznemu.

Nakłuwanie tego punktu leczy: osłabienie słuchu, zapalenie ucha środkowego, pomaga w przypadku „szumu w uszach”, „dzwonieniu w uszach” oraz zawrotach głowy pochodzenia usznego (choroba Ménière'a).

Pole VIII
Punkt 10
Odpowiada migdałkom podniebiennym.

Nakłuwanie tego punktu leczy wszystkie ostre i przewlekłe choroby migdałków.

Wymogi jakościowe zabiegu[edytuj | edytuj kod]

Podstawowym problemem związanym z zabiegami inwazyjnymi, do których zalicza się cięcia chirurgiczne, zastrzyki (infekcje) oraz nakłucia akupunkturowe, jest czystość używanych narzędzi. Ponadto ważne jest, aby aurikuloterapię prowadził wykwalifikowany specjalista. Przy dotrzymaniu powyższych wymogów zabieg jest bezpieczny dla przedstawicieli każdej grupy wiekowej (nie wywołuje niepożądanych skutków)[42].

Należy dodać, że w związku z rozwojem technologii medycznych stymulacja igłami nie jest konieczna, może być zastąpiona prądem lub laserem[42].

Zastosowanie aurikuloterapii[edytuj | edytuj kod]

Aurikuloterapia ma zastosowanie przy wielu schorzeniach i dolegliwościach, zalicza się do nich[42]:

Zalety aurikuloterapii[edytuj | edytuj kod]

Aurikuloterapia jest formą akupunktury odpowiednią dla osób, które boją się igieł i nakłuwania ciała w wielu miejscach. Terapia skoncentrowania jest w jednym miejscu, co zmniejsza stres związany z kłuciem ciała na dużej powierzchni[42].

Aurikuloterapia umożliwia szybkie postawienie odpowiedniej diagnozy wielu dolegliwości pozornie niezwiązanych z małżowiną uszną. Daje także szybką ulgę w uciążliwym bólu, niektórzy stosują aurikuloterapię jako ekspresowy środek uspokajający[42].

Aurikuloterapia to dobre uzupełnienie terapii chorób o podłożu psychicznym: depresji, nerwicy oraz bezsenności[42].

Zastrzeżenia dotyczące aurikuloterapii[edytuj | edytuj kod]

Należy mieć na uwadze, że aurikuloterapia jest techniką niekonwencjonalną (alternatywną). Wobec tego nie może zastąpić konwencjonalnego leczenia. Stanowi natomiast dodatek do innych terapii, wobec czego jej stosowanie wymaga wcześniejszego porozumienia z lekarzem prowadzącym[42].

Płatek małżowiny usznej w biometrii[edytuj | edytuj kod]

W związku z dynamicznym rozwojem technologii medycznej możliwym stało się mierzenie parametrów życiowych (np. tętna, ciśnienia tętniczego, stężenia glukozy, stężenia hormonów i temperatury) za pomocą implantów podskórnych[43]. Wśród sportowców pomiar wymienionych parametrów jest bardzo istotny, ale trudny do przeprowadzenia bez przerw. Codzienna aktywność wiąże się bowiem z koniecznością bycia w ruchu, a wiele urządzeń pomiarowych wymaga przebywania w jednym miejscu, gdyż nie są one mobilne. Odpowiedzią na te uniedogodnienia są implanty podskórne cechujące się permanentnością.

Płatek małżowiny usznej spełnia pewne kryteria, które pozwalają na implantowanie w nim urządzeń pomiarowych:[43]

  • Po pierwsze płatek małżowiny usznej jest jedną z części ciała, które nie wywierają w swoich tkankach naprężeń (brak mięśni mogących zgnieść implanty).
  • Po drugie presja fizyczna, na którą wstawiony jest płatek małżowiny usznej, jest nieznaczna.
  • Po trzecie płatek małżowiny usznej jest zbudowany z tkanki łącznej (tłuszczowej oraz luźnej siateczkowatej), która zapewnia ochronę przed czynnikami mechanicznymi.
  • Po czwarte płatek małżowiny usznej jest gęsto unaczyniony (naczyniami włosowatymi). Gęste unaczynienie zapewnia kontakt z krwią, co umożliwia badanie wyżej wymienionych parametrów.

Stan płatków uszu może być przesłanką do podejrzewania niektórych chorób. Na przykład obecność pewnego typu bruzd jest powiązana z chorobami układu krążenia[8].

W badaniach porównujących stężenie ołowiu we krwi w różnych częściach ciała dowiedziono, iż nie należy badać stężenia tego pierwiastka we krwi kapilarnej płatków małżowiny usznej, ze względu na dużą szansę zabrudzenia badanej próbki mimo dokładnego oczyszczenia płatka za pomocą alkoholu etylowego. Do zabrudzenia próbki krwi nie doszło przy pobieraniu jej z żyły[44][g].

Uwagi

  1. Według cytowanego źródła makijaż płatków małżowiny usznej wypromowano we wrześniu 2014 roku w Paryżu.
  2. Angielska nazwa pressure earring może być dla polskiego czytelnika myląca, gdyż earring słownikowo oznacza „kolczyk” i przy takim tłumaczeniu byłby to „kolczyk uciskowy”. Dla polskiego wyrazu kolczyk źródłosłowem jest kolec – którego nie ma pressure earring – natomiast angielskie earring to dosłownie „pierścień do ucha” lub „kółko do ucha”. Wobec tego pressure earring można by tłumaczyć jako „uciskowe kółko do ucha” – jednak lepszym terminem wydaje się być „uciskacz terapeutyczny płatka ucha”.
  3. W zależności od potrzeby stosuje się płytki o wymiarach 3,7 × 1,7 cm dla małych płatków lub płytki o wymiarach 4,3 × 2,3 cm dla dużych płatków.
  4. Fakt, iż stymulacja płatka lewej małżowiny usznej oddziałuje na szyszynkę może być wykorzystany jako naturalny zamiennik środków wspomagających zasypianie. Prawdopodobnie kilkunastominutowe muskanie lewego płatka wargami ust może przyspieszyć zaśnięcie osoby układającej się do snu.
  5. według Instytutu Studiów nad integralną ochroną zdrowia
  6. W niektórych publikacjach termin aurikuloterapia jest stosowany również wobec akupresury.
  7. Przypuszczalnie większe stężenie ołowiu we krwi kapilarnej płatka małżowiny usznej w porównaniu z krwią żylną jest spowodowane akumulacją tego pierwiastka w tkance tłuszczowej. Możliwe również, że wskutek wolnego przepływu krwi w naczyniach włosowatych płatka dochodzi do sedymentacji nierozpuszczalnych w wodzie soli ołowiowych lub metalicznego ołowiu w śladowych ilościach, podczas gdy krew żylna ma dostatecznie dużą szybkość, aby nie następowało swobodne osadzanie się ołowiu (w postaci wolnej, zjonizowanej lub związanej).

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Zbigniew Garnuszewski: Renesans Akupunktury. Warszawa: Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, 1988, s. 170, 171. ISBN 83-217-2685-2.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Rene Schumann: Ohrläppchen-Anatomie (pol. Anatomia płatka małżowiny usznej) (niem.). 2014-01-12. [dostęp 2014-09-19].
  3. Ucha pieczenie. o.elobot.pl. [dostęp 2015-04-26].
  4. Brzostocka-Galej J., Daniel K., Tymińska B., Zduleczna E.: Kosmetologia – materiały szkoleniowe drogerii „Natura”. Warszawa: Polbita Sp. z o.o., 2007, s. 39.
  5. Ucho: budowa, badanie, ciała obce, zapalenie ucha zewnętrznego, patologia trąbki słuchowej.. www.orl.ump.edu.pl. [dostęp 2015-04-26].
  6. Azaria R., Adler N., Silfen R., Regev D., Hauben DJ. Morphometry of the adult human earlobe: a study of 547 subjects and clinical application. „Plastic and reconstructive surgery”. 7 (111), s. 2398–402; discussion 2403–4, czerwiec 2003. DOI: 10.1097/01.PRS.0000060995.99380.DE. PMID: 12794488. 
  7. Histologia, Ucho (Sawicki). [dostęp 2014-09-24].
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 8,7 Peter A. Adamson: How Pretty Are Your Earlobes? (ang.). Adamson MD Associates – Cosmetic Facial Surgery Clinic. [dostęp 2015-03-17].
  9. Lai LY., Walsh RJ. Observations on ear lobe types. „Acta genetica et statistica medica”. 3 (16), s. 250–7, 1966. PMID: 5953713. 
  10. Wiedemann, H.-R.: Über das “Kerbenohr” beim Exomphalos-Makroglossie-Gigantismus-Syndrom, über Ohrläppchen-Fisteln und über das Vorkommen entsprechender Erscheinungen bei anderweitigen Syndromen sowie bei Gesunden. „European Journal of Pediatrics”, t. 115, wyd. 2 (1973), s. 95–110.
  11. Leo Frobenius: Afrikanische Mythen und Magie (Vollständige Ausgabe). Jazzybee Verlag, 2012. ISBN 9783849615048. (niem.)
  12. Marta Smolarz: Historia piercingu. 2009-03-18. [dostęp 2014-09-12].
  13. Gentille Javidzad: Depending on the style, size, and type of earrings there is a risk of a widened ear lobe, which may result in a tear. (ang.). [dostęp 2014-09-12].
  14. Carly Wickell: Ear Gauging. (ang.). 2014-09-12. [dostęp 2014-09-12].
  15. Deborah Watson. Torn Earlobe Repair. „Otolaryngologic Clinics of North America”. 35 (1), s. 187, luty 2002. San Diego, California: University of California San Diego School of Medicine. 
  16. Szkodliwe kolczyki. fizjoinformator.pl. [dostęp 2015-04-01].
  17. 17,0 17,1 17,2 17,3 17,4 17,5 Polscy naukowcy ostrzegają: kolczyki szkodzą dzieciom. tvn24.pl. [dostęp 2015-04-01].
  18. 18,0 18,1 18,2 18,3 18,4 18,5 Czarnobilska E., Obtułowicz K., Dyga W., Wsołek-Wnęk K., Śpiewak R. Contact hypersensitivity and allergic contact dermatitis among school children and teenagers with eczema. „Contact Dermatitis”. 60 (5), s. 264–9, 2009-05. Kraków: John Wiley & Sons A/S. 
  19. 19,0 19,1 19,2 19,3 Earlobe makeup is now a thing on the catwalk at Paris Fashion Week – What do you reckon? (ang.). sugarscape.com, 2014-09-25. [dostęp 2015-05-22].
  20. Sophia Panych: Good-bye Ear Cuffs, Hello Ear Makeup (ang.). allure.com, 2014-09-23. [dostęp 2015-05-22].
  21. Co go podnieca? Strefy erogenne wszystkich znaków Zodiaku.. 2014-09-24. [dostęp 2014-09-24].
  22. 22,0 22,1 Charles Arthur: The truth about love: it's all just lust and earlobes. (ang.). independent.co.uk, 1997-02-16. [dostęp 2015-05-25].
  23. Earlobe creases: MedlinePlus Medical Encyclopedia
  24. Claude Hamonet: Zespół Ehlersa-Danlosa – Informacje dla lekarzy.. [dostęp 2014-09-24].
  25. 25,00 25,01 25,02 25,03 25,04 25,05 25,06 25,07 25,08 25,09 25,10 25,11 25,12 25,13 25,14 25,15 25,16 25,17 25,18 Rene Schumann: Ohrläppchenkorrektur [Korekcja płatka małżowiny usznej] (niem.). 2014-01-12. [dostęp 2014-09-19].
  26. Amer M., Greenbaum SS., Lask GP., Parish LC.: Ear piercing and repair. [W:] Parish LC., Lask GP. (red.): „Aesthetic dermatology”. New York: McGraw-Hill, 1991. p. 185–9.
  27. 27,0 27,1 Anthony Nikko, Sylvia Hsu, Long T. Quan, Steven S. Greenbaum. Surgical Pearl: Repair of partially torn earlobes – Punch technique versus conversion to complete tear. „J Am Acad Dermatol”. 43 (1), s. 99–101, lipiec 2000. Houston, Texas; Philadelphia, Pennsylvania. 
  28. 28,0 28,1 28,2 28,3 28,4 28,5 Yigal Savion, Mordechai Sela. Prefabricated pressure earring for earlobe keloids. „The Journal of Prosthetic Dentistry”. 99, s. 406–7, 2008. Hadassah Hospital, Jerusalem, Israel: Savion and Sela. 
  29. Stashower ME. Successful treatment of earlobe keloids with imiquimod after tangential shave excision. Dermatol Surg 2006; 32: 380–6
  30. Yencha MW, Oberman JP. Combined therapy in the treatment of auricular keloids. Ear Nose Throat J 2006; 85: 93–4, 96–7
  31. 31,0 31,1 Lawrence WT. Treatment of earlobe keloids with surgery plus adjuvant intralesional verapamil and pressure earrings. Ann Plast Surg 1996; 37: 167–9
  32. Fikrle T, Pizinger K. Cryosurgery in the treatment of earlobe keloids: report of seven cases. Dermatol Surg 2005; 31: 1728–31
  33. 33,0 33,1 A. Lozano Martinez, R. Garcia, E. Cardenas. Recurrent earlobe keloids treated with perioperative high dose rate brachytherapy. „Oncologia Radioterapica”. 18 (1), s. 158. Spain: Hospital Universitario Virgen de la Arrixaca. DOI: 10.1016/j.rpor.2013.03.051. 
  34. Stashower ME. Successful treatment of earlobe keloids with imiquimod after tangential shave excision. Dermatol Surg 2006; 32: 380–6
  35. Martin-Garcia RF, Busquets AC. Postsurgical use of imiquimod 5% cream in the prevention of earlobe keloid recurrences: results of an open-label, pilot study. Dermatol Surg 2005; 31: 1394–8
  36. Chang CH, Song JY, Park JH, Seo SW. The efficacy of magnetic disks for the treatment f earlobe hypertrophic scar. Ann Plast Surg 2005; 54: 566–9
  37. Pierce HE. Postsurgical acrylic ear splints for keloids. J Dermatol Surg Oncol 1986; 12: 583–5
  38. Chalian VA, Bennett JE, Sayoc AM, Ghalichebaf M. Auricular compression stent. J Prosthet Dent 1985; 54: 560–3
  39. O czym informuje aurikuloterapia?. w-spodnicy.ofeminin.pl. [dostęp 2015-04-01].
  40. swami: The Auricular Exercise/ Ear massage (ang.). swamishealingarts.com, 2014-06-16. [dostęp 2015-05-25].
  41. 41,0 41,1 Patti Kelly: How to Massage Pressure Points in the Ears (ang.). livestrong.com, 2015-01-28. [dostęp 2015-05-26].
  42. 42,0 42,1 42,2 42,3 42,4 42,5 42,6 42,7 42,8 Wioletta Szkopek: Na czym polega aurikuloterapia?. medycyna-alternatywna.wieszjak.polki.pl. [dostęp 2015-04-01].
  43. 43,0 43,1 A. Depari, A. Flammini, S. Rinaldi, A. Vezzolia. A portable multi-sensor system for non-invasive measurement of biometrical data.. „Elsevier”. 47, s. 1323–6, 2012-09-(9-12). Kraków: University of Brescia. 
  44. Lauralynn Taylor, Robert L. Jones, Kevin Ashley, James A. Deddens, Lorna Kwan. Comparison of capillary earlobe and venous blood monitoring for occupational lead surveillance. „J Lab Clin Med”. 143 (4), s. 217–224, kwiecień 2004. Cincinnati, Ohio; Atlanta, Georgia; Los Angeles, California. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.