Płomiennica zimowa
| Płomiennica zimowa | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Królestwo | grzyby |
| Gromada | podstawczaki |
| Klasa | pieczarniaki |
| Rząd | pieczarkowce |
| Rodzina | Physalacriaceae |
| Rodzaj | Flammulina |
| Gatunek | płomiennica zimowa |
| Nazwa systematyczna | |
| Flammulina velutipes (Curtis) Singer[2] Lilloa 22: 307 (1951) [1949] |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
.JPG)
Płomiennica zimowa (Flammulina velutipes (Curtis) Singer) – gatunek grzybów z rodziny Physalacriaceae[1].
Systematyka i nazewnictwo [edytuj]
Jest gatunkiem typowym rodzaju Flammulina[1]. W polskim piśmiennictwie mykologicznym ma też inne nazwy: kółkorodek aksamitnotrzonowy, monetka aksamitna, opieńka aksamitnotrzonowa[3]. Jeszcze więcej ma synonimów łacińskich[2]:
- Agaricus velutipes Curtis (1782)
- Collybia eriocephala Rea, in Smith & Rea (1902)
- Collybia veluticeps Rea, (1900)
- Collybia velutipes (Curtis) P. Kumm. (1871)
- Collybia velutipes (Curtis) P. Kumm. (1871) subsp. velutipes
- Collybidium velutipes (Curtis) Earle (1909) [1906]
- Flammulina velutipes (Curtis) Singer, (1951)
- Gymnopus velutipes (Curtis) Gray, (1821)
- Myxocollybia velutipes (Curtis) Singer, (1939)
- Pleurotus velutipes (Curtis) Quél. (1888)
Morfologia [edytuj]
Średnica 1-7 cm, u młodych owocników półkulisty, u starszych płaski[4] . Żółtopomarańczowy, pomarańczowy lub żółtobrązowy, gładki, podczas wilgoci bardzo śliski i błyszczący[5].
Najpierw białawe, później ochrowożółte, rzadkie, przy trzonie zaokrąglone, wypukłe[4].
Wysokość 5-10 cm, grubość 3-8 mm, cylindryczny, rurkowato dęty, centralny lub boczny, często zakrzywiony. Pierścienia brak[4]. Kolor czarnobrązowy u góry żółto rozjaśniony. Poczynając od dołu mniej lub bardziej pokryty brązowym zamszem[5].
Elastyczny, w trzonie łykowaty. Biały lub kremowy, cienki, nie zmieniający zabarwienia po przekrojeniu. Smak nieznaczny, zapach przyjemny, ale niewyraźny[5].
Biały, nieamyloidalny. Zarodniki o średnicy 6-9 x 4-4,5 µm, cylindryczne, bezbarwne[5].
Występowanie [edytuj]
Gatunek rozprzestrzeniony na całej półkuli północnej w strefie klimatu umiarkowanego, występuje także w Australii[6]. Rośnie od października do grudnia, a podczas łagodnej zimy nawet do marca, na pniach i pniach drzew liściastych, prawie zawsze kępami, najobficiej na topolach i wierzbach. Grzyb jest niewrażliwy na mróz i nie gnije[5][7]. Rośnie na martwych drzewach, ale także na żywych, nawet na do wysokości kilku metrów nad ziemią. Rośnie w lasach liściastych i mieszanych, ale także w parkach[6].
Stwierdzono występowanie płomiennicy zimowej na następujących gatunkach drzew i krzewów liściastych: Acer, Aesculus hippocastanum, Alnus glutinosa, Betula pendula, Carpinus, Cornus sanguinea, Crataegus, Fagus, Fraxinus excelsior, Juglans regia, Koelreunteria paniculata, Malus domestica, Morus alba, Populus, Quercus, Ribes rubrum, Robinia, Salix, Sambucus nigra, Sorbus aucuparia, Tilia, Ulmus. Na drzewach iglastych występuje bardzo rzadko i tylko na żywotniku (Thuja)[3].
Znaczenie [edytuj]
Grzyb jadalny: smaczny grzyb, nadaje się do zup i marynowania. Szczególnie cenny dlatego, że owocuje zimą. Jest również uprawiany. W kuchni azjatyckiej znany pod nazwą enoki. Podczas mrozów nie rośnie, ale po ustąpieniu mrozów rośnie dalej[8]. Saprotrof i pasożyt[6].
Gatunki podobne [edytuj]
Biały wysyp zarodników jest bardzo charakterystyczny i zdecydowanie odróżnia zimówkę aksamitnotrzonowaą od grzybów, z którymi może być mylona: hełmówką obrzeżoną (Galerina marginata), łuszczakiem zmiennym (Kuehneromyces mutabilis) albo maślanką wiązkową (Hypholoma fasciculare). Wszystkie wymienione mają ciemniejszy wysyp zarodników[5]. Bardzo charakterystyczny dla płomiennicy zimowej jest też okres pojawiania się owocników, zamszowy, ciemny trzon i miedzianożółta barwa kapelusza[6].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
- ↑ 2,0 2,1 Species Fungorum (ang.). [dostęp 2012-01-02].
- ↑ 3,0 3,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polisch Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Scienceas, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 160. ISBN 83-7404-513-2.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 Albert Pilát, Otto Ušák: Mały atlas grzybów. Warszawa: PWRiL, 1977.
- ↑ Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
- ↑ Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
