Płonąca żyrafa (obraz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Płonąca żyrafa
Autor Salvador Dalí
Rok wykonania 1937
Technika wykonania olej
Rozmiar 35 x 27 cm
Muzeum Muzeum Sztuki w Bazylei

Płonąca żyrafa – obraz olejny hiszpańskiego malarza surrealisty Salvadora Dalí[1].

Opis obrazu[edytuj | edytuj kod]

Obraz jest niewielki, wtłoczony w ciasne ramy. Na pierwszym planie znajduje się irracjonalna postać kobiety umiejscowiona na zalanym niebieskim światłem pustkowiu. Kościste ciało oblepione cienką tkaniną wydaje się znajdować w stanie rozkładu, z jej pleców wystają dziwne maczugi o fallicznym kształcie podparte inwalidzkimi kulami. Wyciągnięte ręce o pozbawionych skóry dłoniach szukają oparcia w przestrzeni. Z ciała kobiety wystają półotwarte, puste szuflady[2].

Na drugim planie, w głębi pustkowia stoi inna żeńska postać zbliżona wyglądem do pierwszej. Z jej pleców również wystaje szereg tajemniczych maczug, a z głowy wyrastają jarzące się gałęzie. W prawej ręce kobieta ma czerwoną szarfę, uniesioną do góry jakby na znak zwycięstwa.

Tytułowa płonąca żyrafa stoi na dalszym planie z lewej strony, płomienie unoszące się z jej ciała rzucają długie cienie, które podkreślają niesamowitość sceny i jałowość krajobrazu. Obok obojętnej na płomienie żyrafy znajduje się jeszcze jedna niewielka postać, która podobnie jak pozostałe zdaje się nie zauważać tego, co wokół nich się dzieje.

Interpretacja[edytuj | edytuj kod]

Obraz Płonąca żyrafa reprezentuje typową dla surrealizmu próbę zgłębienia najciemniejszych obszarów podświadomości człowieka. Dzieło jest niejednoznaczne, a interpretacja treści może przebiegać wielowarstwowo. Przedstawione istoty ulegają procesowi destrukcji, który może oznaczać nietrwałość ludzkiego życia, fascynację śmiercią czy też typowe dla autora przekonanie, że cywilizacja ludzka osiągnęła stadium upadku i rozpadu. Demoniczne maczugi wystające z pleców żeńskich postaci podparte są inwalidzkimi kulami, które są częstym rekwizytem w twórczości artysty. Dali jako dziecko miał erotyczne fantazje związane z kulami i stanowiły one dla niego swoisty fetysz. Pozbawiony roślinności krajobraz nawiązuje do faktycznych krajobrazów północnej Hiszpanii, a wystające z ciała pierwszoplanowej postaci szuflady są oczywistym nawiązaniem do freudowskiej psychoanalizy.

Według krytyka Williama Rubina Dalí uporczywie i przesadnie doszukuje się w głębi własnej podświadomości męskich obaw przed kastracją, impotencją, onanizmem czy nawet koprofilią. Sam twórca mówił o upiornym seksapilu rozczłonkowanych kobiet i widział w swoich obrazach alegorię psychoanalizy. Pisał: z jakąż narcystyczną satysfakcją wyczuwamy niezliczone wonie, jakie wydobywają się z naszych szuflad czy tajemnych schowków[3], a swoją żyrafę nazwał męskim, kosmicznym potworem apokalipsy[4].

Nawiązania[edytuj | edytuj kod]

W 1958 Stanisław Grochowiak w tomiku Menuet z pogrzebaczem wydał wiersz będący interpretacją obrazu Salvadora Dali. Wiersz uznawany jest za czołowy utwór nurtu turpistycznego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Zdjęcie obrazu Salvadora Dali
  2. NtionMaster.com – Encyclopedia: The Burning Giraffe (ang.). [dostęp 5.01.2009].
  3. Film z serii Arcydzieła: Salvador Dali, Płonąca żyrafa, reż. Reiner E. Moritz, produkcja RM ARTS 1987.
  4. ArtsHeaven.com – Salvador Dalí: The Burning Giraffe (ang.). [dostęp 5.01.2009].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marco Di Capua, Halina Andrzejewska: Dali: życie i twórczość. Warszawa: Arkady, 2004. ISBN 83-213-4083-0.