Příbor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Příbor
Příbor
Herb Flaga
Herb Příboru Flaga Příboru
Państwo  Czechy
Kraj morawsko-śląski
Powiat Nowy Jiczyn
Powierzchnia 22,14 km²
Wysokość 278 m n.p.m.
Populacja (2003)
• liczba ludności

8 789
Położenie na mapie kraju morawsko-śląskiego
Mapa lokalizacyjna kraju morawsko-śląskiego
Příbor
Příbor
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Příbor
Příbor
Ziemia 49°38′24″N 18°08′38″E/49,640000 18,143889
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Czechy

Příbor (niem. Freiberg) – miasto w Czechach, na Morawach, w powiecie Nowy Jiczyn, w kraju morawsko-śląskim, nad rzeką Lubiną, prawym dopływem Odry.

Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 2 214 ha, a liczba jego mieszkańców 8 789 osób.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tereny, na których leży Příbor zasiedlone były już w epoce brązu. Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie pochodzi z 1178[1]. W 1251 miasto zostało lokowane na prawie niemieckim przez Arnolda z Hückeswagen na podstawie przywileju morawskiego margrabiego a przyszłego króla czeskiego Przemysła Ottokara II. W następnych stuleciach miasto należało do biskupów i arcybiskupów ołomunieckich jako część tzw. państwa hukwaldzkiego. Miasto zawdzięczało swój rozwój położeniu na skrzyżowaniu kilku szlaków handlowych prowadzących przez Morawy Północne. W mieście urodził się i mieszkał Sigmund Freud. Tutaj znajduje się jego dom rodzinny, w którym obecnie urządzono muzeum interaktywne. Z innych znanych osobistości: Jan Sarkander przeżył tu kilka lat swego dzieciństwa.

Według austriackiego spisu ludności z 1900 r. w Příbor miał 5007 mieszkańców, z czego 4876 było katolikami, 26 ewangelikami a 104 wyznawcami judaizmu a 1 osoba była innej religii, 4594 było czesko-, 331 niemieckojęzycznymi, a 4 osoby posługiwały się innym językiem w domu[2].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Zabytki i pomniki[edytuj | edytuj kod]

  • rynek z kamienną rzeźbą Panny Marii z 1713 roku otoczony renesansowymi domami o przebudowanych w stylu barokowym fasadach;
  • Romańsko-gotycki kościół parafialny pw Narodzenia Najświętszej Marii Panny - wznosi się na skraju skarpy nad rzeką Lubina we wschodniej części starówki. Trzon budowli powstał prawdopodobnie przed rokiem 1251. W architekturze kościoła można odnaleźć elementy romańskie, gotyckie, renesansowe i barokowe. W latach 2003-2004 przeprowadzono gruntowny remont budowli. Wieża dominująca nad miastem ma 60 m wysokości. Wewnątrz kościoła prezbiterium o pięknym sklepieniu i rzeźba Madonny z XV wieku;
Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Příboře
  • Budynek kolegium pijarskiego. Pijarzy przybyli na ziemie czeskie około roku 1620 i zajmowali się przede wszystkim działalnością pedagogiczną. Kolegium założył 5 lutego 1694 biskup ołomuniecki Karol II von Liechtenstein. Budynek wzniesiono w latach 1694-1700 według projektu architekta Giovanni Pietro Tencally i było to jedenaste kolegium pijarskie w Czechach. Aktualnie mieści się tu Muzeum Regionalne z pamiątkami po rodzinie Freuda.
  • Pijarski kościół Św. Walentyna zbudowany w roku 1596, początkowo jako obiekt drewniany. W latach 1760-66 kościół przebudowano i nadano mu wystrój barokowy, który zachował się do dnia dzisiejszego. Na głównym ołtarzu – posrebrzany relief z 1596 r. przedstawiający sceny z życia Św. Walentyna.
  • dom rodzinny Zygmunta Freuda, w którym naukowiec urodził się i mieszkał przez pierwsze 3 lata, został zbudowany na początku XIX wieku. 25 października 1931 roku została umieszczona na budynku pierwsza tablica pamiątkową zniszczoną podczas okupacji niemieckiej. 4 października 1969 roku nowa, większa od poprzedniej tablica została zamontowana. 14 grudnia 2004 władze miasta odkupują budynek od prywatnych właścicieli. W sierpniu 2005 Minister Kultury Republiki Czeskiej ogłasza budynek zabytkiem narodowym. Na początku 2006 roku rozpoczęte zostały prace renowacyjne, które doprowadziły do przywrócenia stanu budynku z XIX wieku. 27 maja 2006 roku dla uczczenia 150 rocznicy urodzin Sigmunda Freuda zostało tu otwarte muzeum.
  • zabytkowe domy przy placu Sigmunda Freuda
  • kościół Świętego Krzyża
  • ratusz przy placu Sigmunda Freuda
  • pomnik Zygmunta Freuda

Muzea[edytuj | edytuj kod]

  • Muzeum Freuda w Příboře – ul. Lidická 50

Trasy rowerowe[edytuj | edytuj kod]

Przez Příbor i okolice prowadzą trzy oznakowane trasy rowerowe ("Cyklotrasy")

  • Cyklotrasa 6039: "Okolice rodzinne Zygmunta Freuda" Koprivnice-Pribor-Skotnice-Sedlnice-Nova Horka (długość 17 km)
  • Cyklotrasa 6134: Stara Ves-Pribor-Klokocov ( długość 11 km)
  • Cyklotrasa 6136: Petrvaldik-Skotnice (długość 8 km)

Příborská freudovka[edytuj | edytuj kod]

Firma Farnese produkuje na podstawie starych receptur likier ziołowy "Příborská freudovka". Likier - uznany za beskidzki produkt regionalny, rozprowadzany jest w kilku punktach miasta.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Rok 1970 1980 1991 2001 2003
Liczba ludności 8 378 9 878 8 887 8 754 8 789

Źródło: Czeski Urząd Statystyczny

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marek Pernal, Tomasz Darmochwał, Marek Rumiński: Przewodniki Wiedzy i Życia - Czechy i Słowacja. Wyd. I. Warszawa: Hachette Livre Polska sp. z o.o., 2006, s. 222. ISBN 978-83-7184-409-6.
  • Materiały informacyjne biura turystycznego w Priborze: Pribor: Město Starobylého Kouzla, Klidu a Odvážných Vizí
  • Piotr Nowicki: Beskid Śląsko-Morawski. Warszawa: PTTK "Kraj", 1997, s. 133-136. ISBN 83-7005-387-4.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]