PESA Swing

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
To jest dobry artykuł
PESA Swing
Warszawska PESA 120Na nr 3118, na Moście Poniatowskiego w Warszawie
Warszawska PESA 120Na nr 3118, na Moście Poniatowskiego w Warszawie
Dane ogólne
Producent Polska PESA
Premiera maj 2010
Okres produkcji od 2010
Miejsce produkcji Bydgoszcz
Poprzednik PESA Tramicus
Następca PESA Jazz
Dane techniczne
Liczba członów 3 / 5
Długość 19 350 / 30 120 / 31 820 mm
Szerokość 2350 / 2400 mm
Wysokość 3400 mm
Rozstaw wózków 11 800 / ? mm
Rozstaw osi w wózkach 1800 mm
Wysokość podłogi 350-480 mm
Niskopodłogowość 100%
Liczba i moc silników 4 × 105 kW
Prędkość maksymalna 70 km/h
Wnętrze
Liczba miejsc siedzących 23 – 61
Liczba miejsc stojących 110 – 168
źródła:[1][2][3][4][5][6]
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Portal Portal:Portale Komunikacja tramwajowa

PESA Swing – jednoprzestrzenny, jedno- lub dwukierunkowy, niskopodłogowy, wieloczłonowy tramwaj przegubowy produkowany od 2009 przez PESA w Bydgoszczy. Do października 2012 podpisano umowy na dostarczenie do 288 sztuk.

Spis treści

Historia [edytuj]

Geneza [edytuj]

Rodzina Swing powstała na bazie doświadczeń przy konstrukcji i eksploatacji tramwajów rodziny Tramicus, budowanych w latach 2006-2008[7]. Projekt pierwszego tramwaju nowej rodziny (120Na) powstał na potrzeby zamówienia dla Warszawy. Warszawskiego Swinga od poprzednika, 120N Tramicus eksploatowanego w stolicy od 2007[8], różni m.in. mniejsza długość, nowa konstrukcja wózków, usprawnienie systemu sterowania, rozbudowany system informacji pasażerskiej, a także zmodyfikowany wygląd zewnętrzny i nowe rozplanowanie wnętrza[1].

Dotychczasowe zamówienia [edytuj]

29 maja 2009 – podpisanie umowy na dostawę 186 tramwajów typu 120Na dla miasta Warszawa[9].
9 września 2009 – podpisanie umowy na dostawę 35 tramwajów typu 120NaG dla miasta Gdańsk[10].
22 października 2009 – podpisanie umowy na dostawę 9 tramwajów typu 120Nb dla węgierskiego miasta Segedyn[11].
22 lipca 2010 – podpisanie umowy na dostawę 6 tramwajów typu 120NaS dla miasta Szczecin[12].
22 marca 2011 – podpisanie czteroletniej ramowej umowy na dostawę od 2 do 15 tramwajów typu 122Na dla miasta Bydgoszcz[13].
27 marca 2012 – podpisanie umowy ramowej na dostawę do 12 tramwajów dla rumuńskiego miasta Kluż-Napoka[14].
25 października 2012 – podpisanie umowy na dostawę 22 tramwajów typu 120NaS2 dla miasta Szczecin[15].

Nazwy typów [edytuj]

Tramwaje Swing oznaczane są jako kolejne odmiany produkcyjne typów 120N, 121N i 122N należących do rodziny PESA Tramicus. Druga litera "a" (np. 120Na) oznacza wersję z wcięciem boku pudła w dolnej części, a litera "b" prostą burtę (np. 120Nb). Dalsze znaki są opcjonalne i oznaczają albo miasto docelowe wersji (120NaC - Cluj-Napoca (Kluż-Napoka), 120NaG - Gdańsk, 120NaS - Szczecin, 121NaK - Kaliningrad), dwukierunkowość (120NaDuo) lub numer partii (120NaS2).

Następca [edytuj]

W lipcu 2014 PESA ma rozpocząć dostawy do Warszawy nowego modelu tramwajów - Jazz. W odróżnieniu od Swinga ma on mieć całkowicie płaską podłogę, co będzie możliwe dzięki zastosowaniu bezosiowych wózków[16].

Konstrukcja [edytuj]

Charakterystyka rodziny [edytuj]

Wnętrze

Swingi to tramwaje jednoprzestrzenne, całkowicie niskopodłogowe. Wyprodukowane wersje są normalnotorowe lub wąskotorowe, trój- lub pięcioczłonowe, jedno- lub dwukierunkowe. Producent przewiduje także możliwość budowy tramwajów siedmioczłonowych (dla ok. 281 pasażerów)[17] oraz przystosowanych do rozstawu szyn 1524 mm[18].

Tramwaje rodziny Swing są przystosowane do podróżowania osób na wózkach inwalidzkich. Dostęp do tramwaju, także wózkiem dziecięcym, umożliwia wysuwana automatycznie bądź ręcznie rampa[1]. Tramwaje wyposażono także w:

  • 6 zespołów drzwi odskokowo-uchylnych (w tym 4 podwójnych o szerokości 1,3 m)
  • systemy emisji reklam i informacji pasażerskiej
  • system monitoringu
  • systemu diagnostyki on-line[18]

Swingi posiadają falownikowy układ napędowy z 4 asynchronicznymi silnikami umożliwiający hamowanie elektrodynamiczne z rekuperacją energii. Na życzenie zamawiającego producent może zamontować zasobniki na odtwarzaną energię elektryczną[19]. Przy braku zasilania zewnętrznego tramwaj może przejechać kilkadziesiąt metrów przy wykorzystaniu energii zgromadzonej w bateriach[19]. Zawieszenie tramwaju posiada dwa stopnie sprężynowania[18].

Konstrukcja Swingów wytrzymuje ściskanie siłą 400 kN (klasa P IV normy EN 12663 standard[1]) i spełnia wymagania normy zderzeniowej PN-EN-15227[19].

Osłony wózków [edytuj]

W porównaniu z rodziną Tramicus Swingi posiadają większe osłony wózków (sięgają niżej), aby tłumić hałasy powstające w obrębie wózków[20]. W wersjach z wcięciami w dolnej części ściany bocznej osłony wystają poza obrys pudła tramwaju[21]. W Warszawie i Gdańsku powodowało to obrywanie się osłon przy przejazdach po zaśnieżonych torowiskach[22]. Przy produkcji warszawskich Swingów od 51 egzemplarza montowane są wzmocnione osłony wózków, a we wcześniejszych producent zobowiązał się wymienić osłony na nowe[23].

Charakterystyka ogólna
Typ Długość Szerokość
pudła		 Szerokość
z osłonami
wózków		 Masa Rozstaw toru Miejsca
siedzące		 Miejsca
stojące
120Na
120NaG		 30,12 m 2,35 m 2,4 m 40 t 1435 mm 40
+ 4 rozkładane		 157-161
(5 os/m²)		 [1][3]
[21]
120NaDuo 30,12 m 1435 mm 28
+ 4 rozkładane		 172 [5][24]
120NaS 31,82 m 2,35 m 43,4 t 1435 mm 61 150 [2]
120NaS2 30,12 m 1435 mm 40
+ 4 rozkładane		 156 [25][26]
120Nb 30,12 m 2,35 m 1435 mm 40
+ 4 rozkładane		 168 [1]
121NaK 19,37 m 1000 mm 23
+ 4 rozkładane		 110 [27]
122Na
(niewyprodukowana)		 30,12 m 1000 mm 40 161 [28]
Podzespoły i wyposażenie
Rodzaj Producent Typ Zastosowanie
120Na 120NaG 120NaS 120Nb
Falownik Medcom FT106-600 link= T[29]  ?  ?  ?
Silnik trakcyjny VEM Sachsenwerk DKCBZ 0211-04FA link= T[30]  ?  ? x
DKLBZ 0211-04FA x  ?  ? link= T[31]
Przekładnia osiowa Voith KSH-217 link= T[32] link= T[32] link= T[32]  ?
System hamulcowy Knorr-Bremse 1. hamulce aktywne
2. hamulce pasywne
3. piasecznice		 link= T[33]
(1,2,3)		 link= T[33]
(2,3)		 ? link= T[33]
(2,3)
Odbierak prądu Stemmann Fb 700 link= T[29] ? ? ?
Rejestrator cyfrowy[* 1] ATM Awionika ATM-RPS4W link= T[34] ? ? ?
? x link= T[35] ? ?
Klimatyzacja kabiny motorniczego link= T[1] link= T[1] link= T[1]
przedziału pasażerskiego link= T[1] link= T[1] link= T[1]
Mechanizmy drzwiowe Knorr-Bremse link= T[33] link= T[33] ? link= T[33]
  1. ↑ dokładnie: system rejestracji wszystkich parametrów pracy tramwaju i diagnostyki on-line

Odmiany [edytuj]

120Na [edytuj]

Kabina motorniczego

120NaC [edytuj]

Tramwaje dla Kluż-Napoki są klimatyzowane, wyposażone w monitoring oraz Wi-Fi i mieszczą po 298 pasażerów, w tym 44 na miejscach siedzących[14].

120NaDuo [edytuj]

Pierwszy Swing w wersji dwukierunkowej i dwustronnej. W porównaniu ze 120Na zmniejszono liczbę miejsc siedzących (do 28)[38]. Pierwsze dwa człony są identyczne jak dwa ostatnie. Z każdej strony pojazdy zamontowano po dwie rampy dla niepełnosprawnych (w drugich i czwartych drzwiach). Pierwsza z nich jest rozkładana automatycznie, a druga ręcznie[39].

120NaG [edytuj]

Tramwaje 120NaG mają podobne do 120Na wyposażenie od firmy Knorr-Bremse. Jedyną różnicą jest to, że wszystkie wózki posiadają hamulce pasywne, ze względu na większe wymagania zamawiającego do hamulców postojowych[33].

120NaS [edytuj]

Panel sterowania jazdą do tyłu

Są one dłuższe od pojazdów warszawskich i gdańskich — ich długość (bez sprzęgów) wynosi 31,82 metrów. Posiadają znacznie więcej miejsc siedzących — 61. Natomiast łącznie ze stojącymi pojemność wynosi 211 pasażerów. Zmiany te spowodowały, że 120NaS musiał przejść osobną procedurę homologacyjną[40].

120NaS2 [edytuj]

Są one o 1,7 m krótsze od 120NaS, posiadają o 17 mniej miejsc siedzących, dwie zamiast jednej ramy dla wózków oraz bezprzewodowy internet[25][26].

120Nb [edytuj]

Modyfikacje w stosunku do 120Na obejmują inny kształt pudła (brak wcięcia w dolnej części) oraz podłogi i nieco inny model silnika. Tramwaje posiadają systemy hamulcowe Knorr-Bremse takie jak wersja 120NaG[33].

121NaK [edytuj]

Trójczłonowa wersja przystosowana do toru 1000 mm[27]. Pojazd jest w całości klimatyzowany, wnętrze wyposażone jest w punkty dostępowe Wi-Fi i system informacji pasażerskiej[41].

Eksploatacja [edytuj]

Kraj Miasto Typ Rozstaw torów Lata dostaw Liczba sztuk Numeracja
Polska
Polska		 Warszawa 120Na 1435 mm 2010-2013 159 z 180 3116-3274
120NaDuo 1435 mm 2012 6 3501-3506
Gdańsk 120NaG 1435 mm 2010-2011 35 1011-1045
Szczecin 120NaS 1435 mm 2010-2011 6 801-806
120NaS2 1435 mm 2013-2014 6 z 22 807-812
Bydgoszcz 122Na 1000 mm 2013-2014 0 z 2-15
Węgry
Węgry		 Segedyn 120Nb 1435 mm 2011-2012 9 100-108
Rumunia
Rumunia		 Kluż-Napoka 120NaC 1435 mm 2012-2013 4 81-84
Rosja
Rosja		 Kaliningrad 121NaK 1000 mm 2012-2013 1 1201
Bułgaria
Bułgaria		 Sofia 1009 mm 2014 0 z 20
Suma: 226 z 285-298

Warszawa [edytuj]

120Na
120NaDuo

Pierwsze zamówienie na tramwaje PESA Swing zostało złożone przez Tramwaje Warszawskie 29 maja 2009 i przewidywało zakup 186 sztuk typu 120Na. Dostawy zaplanowano na okres 2010-2013 i założono, że w 2012 będzie w ruchu ok. 100 egzemplarzy[42]. Zamówione tramwaje zostały podzielone między kilka projektów realizowanych w Warszawie, do których miasto ubiegało się o współfinansowanie ze środków Unii Europejskiej[43]

Koszt zakupu wynosi ok. 1,5 mld zł (za 186 sztuk) czyli koszt tramwaju na poziomie ~8 064 516 PLN[44]

Liczba
tramwajów		 Projekt
25 Modernizacja trasy tramwajowej w ciągu ulic: pętla Piaski – Broniewskiego – Popiełuszki – al. Jana Pawła II – al. Niepodległości – Rakowiecka – pętla Kielecka
10 Rozbudowa trasy Bemowo – Kasprzaka – budowa linii na Powstańców Śląskich
30 Modernizacja trasy tramwajowej W-Z: odcinek Cmentarz Wolski – Dworzec Wileński
30 Modernizacja trasy tramwajowej Dw. Wileński – Stadion Narodowy – Rondo Waszyngtona
60 Dostosowanie taboru Tramwajów Warszawskich do potrzeb osób niepełnosprawnych
31 trasa na Tarchomin
Razem 186 wagonów.
źródło:[43][45]

Pierwszy tramwaj został zaprezentowany w drugim tygodniu maja 2010 w Bydgoszczy, 19 maja przywieziono go do Warszawy (do zajezdni Wola), a 12 czerwca w zajezdni Mokotów uroczyście przekazano go do ruchu[46]. Setnego Swinga dostarczono 19 lutego 2012[47].

Na początku 2012 podpisano aneks do zamówienia mówiący, że 6 z 31 Swingów zamawianych do obsługi trasy na Tarchomin ma powstać w wersji dwukierunkowej[48]. Zmianę wprowadzono, aby umożliwić uruchomienie początkowej części tej nowej trasy, wobec problemów formalnych przedłużających jej dokończenie[39]. Pierwszy Swing Duo dotarł do Warszawy 7 sierpnia 2012[49]. Wszystkie dwukierunkowe Swingi przypisano do zajezdni Żoliborz Po dostarczeniu wszystkich 6 sztuk i uzyskaniu ich homologacji 15 października wprowadzono do ruchu liniowego pierwszego Swinga Duo[50]. Na początku przeznaczono je do obsługi linii przewidujących zawracanie na pętlach. Na początku 2013, po otwarciu nowej trasy przez Most Marii Skłodowskiej-Curie, ma być już wykorzystywana ich dwukierunkowość[39].

Sukcesywne włącznie do ruchu nowych Swingów pozwoliło wycofać wagony Konstal 13N. Ich uroczyste pożegnanie odbyło się 5 stycznia 2013[51]. Ostatecznie dostawy 186 sztuk Swingów mają się zakończyć w 2013, co pozwoli zastąpić także dużą część 105Na[52].

W kolejnym zamówieniu na tramwaje dwukierunkowe dla Warszawy PESA zaproponowała tramwaje z nowej rodziny Jazz, umowę na dostawę 45 takich tramwai podpisano 21 marca 2013[53].

Jeden z tramwajów Swing dla Warszawy był prezentowany na targach InnoTrans 2010 w Berlinie[54].

Malowanie [edytuj]

Warszawskie 120Na mają malowanie zbliżone do ostatecznie wybranego dla 120N Tramicus. Spośród dostarczonych swingów cztery pierwsze wyróżniają się brakiem czerwonego pasa nad kabiną motorniczego.

Gdańsk [edytuj]

120NaG

Drugim zakładem, który zdecydował się zamówić tramwaje PESA 120Na Swing jest ZKM Gdańsk, który zamówił 35 wagonów. Wartość zamówienia wyniosła 305.520.696 zł brutto, z czego 37,5% kosztów zostało pokrytych z funduszy UE[35]. Nowe tramwaje były dostarczane wraz z używanymi tramwajami Düwag N8C, które w wyniku modernizacji zostały nazwane N8C-NF. Wszystkie PESY zostały przyjęte na stan zajezdni Wrzeszcz[55].

Pierwsza PESA 120NaG została dostarczona w nocy 19/20 września 2010[56], a udostępniona do ruchu 2 października 2010[57]. Wprowadzenie nowych tramwajów do ruchu odbyło się podczas festynu na pętli Chełm Witosa, gdzie zostały zaprezentowane również zabytkowe tramwaje Bergmann i Konstal N. Nowe tramwaje obsługiwały początkowo linie 11.[58]. Z czasem swingi zaczęły się pojawiać w innych częściach miasta (m.in. na Siedlcach czy też w Nowym Porcie) za wyjątkiem linii na Stogi (ze względu na tragiczny stan torowiska). Dostawy tramwajów do Gdańska zakończyły się w grudniu 2011[59].

Zakup nowych tramwajów zakończył realizację GPKM IIIa (Gdański Projekt Komunikacji Miejskiej), w którym oprócz zakupu wagonów zmodernizowano torowiska na Dolnym tarasie (Przymorze, Zaspa, Jelitkowo, Wrzeszcz, Nowy Port, Brzeźno) i Siedlcach oraz wybudowano linię w ciągu al. Witosa i Vaclava Havla[60].

Wszystkie egzemplarze otrzymały imiona zasłużonych gdańszczan[61]. Zdecydowano się na takich patronów jak Daniel Gralath, Sat-Okh, Jan Heweliusz, Daniel Chodowiecki, Gabriel Fahrenheit czy Anna Walentynowicz, Maciej Płażyński i Krzysztof Klenczon.

Podczas Mistrzostw Europy w piłce nożnej 2012, ze względów prestiżowych, PESY obsługiwały linię 60, która dowoziła kibiców z dworca głównego do pętli Kliniczna. Pętla ta była miejscem, z którego kibice przechodzili pieszo na stadion[62].

Szczecin [edytuj]

120NaS

Kolejnym miastem, które zdecydowało się na model 120Na Swing jest Szczecin. Tramwaje Szczecińskie zdecydowały się zakupić 6 pojazdów. Dostawa trwała od listopada 2010 (pierwszy wagon przekazano Tramwajom Szczecińskim w zajezdni Pogodno 13 listopada[63]) do początku marca 2011. Kupno i przywiezienie Swingów zbiegło się z pierwszą turą wyborów samorządowych[40]. W pierwszym kursie z pasażerami jechał między innymi prezydent Szczecina. Pierwszy Swing (nr boczny 801) rozpoczął służbę liniową 1 lutego 2011 o godzinie 10:48, podmieniając skład Tatr T6A2 237+238. Dostawy nowych tramwajów spowodowały kasację wagonów Konstal 105N[64].

Wprowadzenie do eksploatacji Swingów wymusiło zmiany w infrastrukturze i w jej utrzymywaniu. Już przy testach zwracano szczególną uwagę na jakość odśnieżenia torowisk[65], aby nie uszkodzić osłon wózków o zalegający śnieg, jak to miało miejsce w Warszawie i Gdańsku[22]. Konieczna była także przebudowa niektórych peronów tramwajowych, aby mogły być obsługiwane przez Swingi[66]. Część krawędzi przystankowych trzeba było wydłużyć, a niektóre odsunąć od osi toru, aby Swingi nie zahaczały o nie osłonami wózków[67]. Na początku składy obsługiwały tylko linię nr 7, a później również 8[64]. Przebudowę przystanków przy trasie ósemki zakończono w lipcu 2011[68]. Innym problemem, który wymagał dostosowania infrastruktury dla Swinga, było zbyt późne wzbudzanie sygnalizacji świetlnej w miejscach, gdzie system wykrywa pantograf zbliżającego się tramwaju. Problemy były spowodowane tym, że odbierak w Swingu umieszczony jest nad środkowym członem, a w starszych szczecińskich tramwajach jest z przodu, nad kabiną maszynisty[69].

W połowie 2011 w plebiscycie Głosu Szczecińskiego zostały wybrane dla tramwajów imiona związane z miastem: Szmaragd (Jezioro Szmaragdowe), Pogodny (osiedle Pogodno), Filipinki (zespół wokalny Filipinki), Pionier 1909 (Kino Pionier 1909), Rusałka (jezioro Rusałka), Różanka (Ogród Różany)[70].

Przebudowa Bramy Portowej rozpoczęta w kwietniu 2012 spowodowała zmiany w organizacji komunikacji miejskiej. Linie 2, 7 i 8, (dwie ostatnie to jedyne, które mogą być obsługiwane przez Swingi[71]), zostały przekierowane na pętle przy ulicy Potulickiej. Ze względu na zły stan torowiska niskopodłogowe tramwaje były przez ponad miesiąc zatrzymane w zajezdni[72].

W 2012 władze Szczecina zamówiły kolejne 22 Swingi[15]. Pierwszy z nich został dostarczony 26 stycznia 2013[26], a w połowie marca dwa pierwsze rozpoczęły służbę na linii nr 8[73]. Kolejne 4 zostały dostarczone pod koniec marca[74], a pozostałe mają zostać dostarczone do końca marca 2014[15]. Tramwaje zostaną objęte pięcioletnią gwarancją[75].

Segedyn [edytuj]

120Nb

Władze węgierskiego miasta Segedyn zamówiły 9 tramwajów typu 120Nb Szeged[11] do obsługi linii łączącej dworzec główny z dworcem Rokus. Zakup tramwajów został współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej, w ramach jednego projektu wraz z modernizacją torowisk i zakupem trolejbusów[76].

Pierwszy skład został dostarczony przez producenta 30 września 2011[77], a 5 października odbyła się uroczysta prezentacja[78]. Po zakończeniu testów, w lutym 2012 tramwaje uzyskały homologację na rynek węgierski[79]. Pierwsze trzy pojazdy, po zakończeniu testów i szkoleń, zostały uroczyście włączone do ruchu 2 marca 2012[80]. Ostatni egzemplarz został dostarczony 22 maja[81]. Z tej okazji 26 maja zorganizowano specjalny tramwajowy show - paradę[82].

23 marca, podczas Dnia Przyjaźni Polsko-Węgierskiej, prezydenci Bronisław Komorowski i Pál Schmitt wspólnie zwiedzali segedyńskie Swingi[83].

29 kwietnia 2013 zawieszono eksploatację swingów w Segedynie[84] z uwagi na testy nowego oprogramowania układu napędowego. Próby mają zakończyć się 6 maja[85].

Kluż-Napoka [edytuj]

120NaC

Drugim zagranicznym miastem, które zdecydowało się na zakup tramwajów Swing, jest Kluż-Napoka. Pierwszy tramwaj, zgodnie z założonym planem[14], został dostarczony 30 maja 2012[86]. Pojazd oznaczono numerem taborowym 81, a dodatkowo dostał tablice rejestracyjne "CJ-N 101" (widoczne obok na zdjęciu). Do tego miasta ma przyjechać w sumie 6 takich tramwajów do końca 2012[87]. Zakup kolejnych sztuk zależy od planu budżetowego Kluż-Napoki na 2013[88]. Tramwaje są objęte sześcioletnią gwarancją producenta[14].

Bydgoszcz [edytuj]

22 marca 2011 podpisano czteroletnią umowę ramową na dostawę od 2 do 15 Swingów do Bydgoszczy[13][89]. Zaplanowano, że pierwsze dwie sztuki będą zakupione w 2012 w ramach funduszy na budowę nowej linii prowadzącej do dworca kolejowego[90]. Kolejne 12 sztuk, których przekazanie zaplanowano na 2014[91], ma zostać dofinansowanych z funduszy europejskich w ramach projektu Budowa linii tramwajowej do Fordonu wraz z przebudową układu drogowego w ciągu ulic: Fordońskiej, Lewińskiego, Akademickiej, Andersa i węzłem integracyjnym w obszarze stacji kolejowej Bydgoszcz-Wschód w Bydgoszczy[89]. Zakup piętnastej sztuki jest możliwy jedynie przy nadwyżce budżetowej miasta w czasie obowiązywania umowy ramowej[90]. Tramwaje mają zostać objęte trzyletnią gwarancją producenta[89].

Kaliningrad [edytuj]

121NaK podczas testów w Bydgoszczy

7 października 2012 PESA zaprezentowała w Kaliningradzie skróconą, trójczłonową wersję warszawskiego Swinga. Do tego rosyjskiego miasta mają zostać dostarczone trzy egzemplarze podobnych tramwajów. Różnicą ma być dostosowane do rozstawu szyn 1000 mm. Według wstępnych deklaracji tramwaje miały przyjechać w grudniu 2012[92].

Pierwszy pojazd dla Rosjan zaprezentowano 14 grudnia 2012 w Toruniu i 17 grudnia 2012 w Bydgoszczy (miasta te posiadają, podobnie do Kaliningradu, torowiska o metrowym rozstawie szyn)[27][93]. Do Kaliningradu tramwaj dotarł 21 grudnia 2012[94], a na ulice wyjechał 28 grudnia[95].

Sofia [edytuj]

W marcu 2013 sofijski operator sieci tramwajowej Stolichen Elektrotransport wybrał w przetargu na dostawę 20 tramwajów do obsługi sieci 1009 mm ofertę PESA z modelem Swing w wersji pięcioczłonowej. Wartość kontraktu to 50 mln euro, z czego 33,2 mln euro to koszt pojazdów, a 16,8 euro części zamiennych oraz urządzeń do diagnostyki pojazdów[96].

Zobacz też [edytuj]

Przypisy

  1. ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Prospekty na stronach producenta: 120Na Warszawa, 120Na Gdańsk i Swing Szeged [dostęp 2012-05-01]
  2. ↑ 2,0 2,1 Tabor Tramwajowy | Tramwaje Szczecińskie (ts.szczecin.pl) [dostęp 2012-02-09]
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Tabor Tramwajowy | Tramwaje Warszawskie (tw.waw.pl) [dostęp 2012-02-09]
  4. ↑ Wybierz tramwaj, który Twoim zdaniem prezentuje się najlepiej! (pol.). infotram.pl, 2010-06-01. [dostęp 2012-05-15].
  5. ↑ 5,0 5,1 Swing Duo na torach Warszawy (pol.). KurierKolejowy.eu, 2012-10-14. [dostęp 2012-10-16].
  6. ↑ Jest pierwszy Swing dla Kaliningradu (pol.). infotram.pl, 2012-12-16. [dostęp 2012-12-17].
  7. ↑ 120N, 120Na Swing, 121N i 122N. W: Arkadiusz Lubka, Marcin Stiasny: Atlas tramwajów. Poznań: Kolpress, 2011, s. 106-109. ISBN 978-83-920784-6-3.
  8. ↑ M. Stiasny. Nowości na stołecznych torach. „Świat kolei”. 9/2007, s. 9. Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  9. ↑ UM Warszawa: 229 mln zł na nowe tramwaje dla Warszawy (pol.). infotram.pl, 2012-07-03. [dostęp 2012-09-21].
  10. ↑ Tramwaje PESY dla Gdańska - umowa podpisana (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2009-09-09. [dostęp 2013-01-28].
  11. ↑ 11,0 11,1 Tramwaje PESY dla Węgier - umowa podpisana (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2009-10-22. [dostęp 2013-01-28].
  12. ↑ A. Sierpińska: Niskopodłogowe tramwaje dla Szczecina (pol.). gazetawroclawska.pl. [dostęp 2012-04-25].
  13. ↑ 13,0 13,1 Bydgoszczanie pojadą Swingami (pol.). infotram.pl, 2011-03-22. [dostęp 2012-09-19].
  14. ↑ 14,0 14,1 14,2 14,3 Cum arată primul tramvai nou din Cluj-Napoca (rum.). monitorulcj.ro, 2012-05-31. [dostęp 2012-06-03].
  15. ↑ 15,0 15,1 15,2 UM Szczecin: Szczecin: 6 nowych Swingów w pół roku (pol.). KurierKolejowy.eu, 2012-10-25. [dostęp 2012-10-25].
  16. ↑ Era Jazzu Duo – 45 nowych tramwajów dla Warszawy (pol.). Tramwaje Warszawskie. [dostęp 2013-04-21].
  17. ↑ PESA: Pierwsza PESA Swing zaprezentowana (pol.). infotram.pl, 2010-05-15. [dostęp 2012-05-14].
  18. ↑ 18,0 18,1 18,2 Tramwaje (pol.). pesa.pl. [dostęp 2012-10-17].
  19. ↑ 19,0 19,1 19,2 Tomasz Jędrzejczak, Tomasz Zaboklicki: PESA – innowacje na szynach (pol.). Portal Innowacji, 2012-06-19. [dostęp 2012-06-23].
  20. ↑ Konrad Majszyk: Swingi rozpadają się zimą (pol.). Zycie Warszawy .pl, 2011-01-26. [dostęp 2012-06-24].
  21. ↑ 21,0 21,1 PESA, Dział Badań i Rozwoju. Rysunek nr 3. „Specyfikacja istotnych warunków zamówienia na dostawę dźwigników tramwajowych”. SIWZ NZ/88/2010, s. 19. Tramwaje Warszawskie (pol.). 
  22. ↑ 22,0 22,1 Agnieszka Domka-Rybka: Pesa Swing. Tramwaje z Bydgoszczy gubią części na warszawskich torach (pol.). Strefa Biznesu, 2011-01-31. [dostęp 2012-06-24].
  23. ↑ lp, jm: Co z osłonami warszawskich Swingów? (pol.). Rynek Kolejowy, 2011-07-14. [dostęp 2012-06-24].
  24. ↑ 10NaDuo nr tab. 3501 (pol.). tramwar4.republika.pl. [dostęp 2012-11-24].
  25. ↑ 25,0 25,1 Nowe Swingi są już w Szczecinie (pol.). kurierkolejowy.eu, 2013-01-28. [dostęp 2013-01-28].
  26. ↑ 26,0 26,1 26,2 Jest pierwszy Swing 120NaS2 dla Tramwajów Szczecińskich (pol.). infotram.pl, 2013-01-28. [dostęp 2013-01-28].
  27. ↑ 27,0 27,1 27,2 ber, Mikołaj Kuras: Supertramwaj na ulicach Torunia, a potem Kaliningradu [zdjęcia] (pol.). torun.gazeta.pl, 2012-12-14. [dostęp 2012-12-14].
  28. ↑ Swingi będą jeździć po Bydgoszczy. 2011-03-22. [dostęp 2012-02-07].
  29. ↑ 29,0 29,1 Jacek Pudło: Współczesne napędy elektryczne. Asynchroniczny napęd tramwaju (pol.). infotram.pl, 2012-04-02. [dostęp 2012-04-30].
  30. ↑ (dot. Swing 120Na) Startselte VEM Gruppe (ang.). vem-group.com. [dostęp 2012-02-26].
  31. ↑ Impulse 01-2011 (dot. Swing Szeged) (ang.). vem-group.com. [dostęp 2012-02-26].
  32. ↑ 32,0 32,1 32,2 Referencje Voith. firmy-kolejowe.pl. [dostęp 2012-02-22].
  33. ↑ 33,0 33,1 33,2 33,3 33,4 33,5 33,6 33,7 33,8 Polish streetcars. New growth market.. „Informer. The customer magazine of Knorr-Bremse Rail Vehicle Systems”. Edition 25, s. 8-9, 2009-11. 
  34. ↑ System zbierania i analizy danych o eksploatacji pojazdów szynowych. „Prezentacja firmy ATM”, s. 16, 24, 25, 2011-08. ATM PP Sp. z o.o. (pol.). 
  35. ↑ 35,0 35,1 PESY są z nami juz rok.... gdansk.pl, 2011-09-30. [dostęp 2012-05-13].
  36. ↑ Knorr-Bremse: Rok 2011 pozwala patrzeć na przyszłość z optymizmem (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-01-29. [dostęp 2012-03-16].
  37. ↑ 37,0 37,1 Zamówienie publiczne na dostawy (pol.). ted.europa.eu, 2012-12-17. [dostęp 2012-12-22].
  38. ↑ jm, Rynek Kolejowy: Swing Duo już na testach (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-08-08. [dostęp 2012-08-30].
  39. ↑ 39,0 39,1 39,2 M. Stiasny. Swing Duo już na trasie. „Świat Kolei”. 12/2012. s. 8. ISSN 1234-5962. 
  40. ↑ 40,0 40,1 Paweł Pięńkowski. Szczecin również niskopodłogowy. „Świat Kolei”. 1/2011. s. 9. ISSN 1234-5962. 
  41. ↑ Test Swinga (pol.). torun.tv, 2012-12-14. [dostęp 2012-12-14].
  42. ↑ Gazeta Wyborcza – Stołeczna 2.04.2009: Warszawa: PESA dostarczy 186 tramwajów (pol.). infotram.pl, 2009-04-03. [dostęp 2012-03-13].
  43. ↑ 43,0 43,1 Projekty mod. Tramwajów Warszawskich. „Na właściwych torach. Biuletyn Rzecznika Prasowego Spółki”. Rok III, numer 5 (15), 2008-09-01. Tramwaje Warszawskie (pol.). 
  44. ↑ http://kurierkolejowy.eu/aktualnosci/6983/Setny-Swing-juz-na-stolecznych-torach.html
  45. ↑ Dostosowanie taboru Tramwajów Warszawskich do potrzeb osób niepełnosprawnych - zakup 60 tramwajów niskopodłogowych (pol.). tw.waw.pl. [dostęp 2012-11-21].
  46. ↑ Jacek Modrzejewski. Warszawskie tramwaje 120Na Swing. „Świat Kolei”. 11/2011, s. 46-47. Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  47. ↑ Setny Swing w Warszawie. Będzie impreza (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-02-20 16:15:21. [dostęp 2012-02-22].
  48. ↑ Dwukierunkowe tramwaje we wrześniu w stolicy. I będą następne (pol.). 2012-02-09. [dostęp 2012-02-09].
  49. ↑ Pierwszy Swing Duo już w Warszawie (pol.). 2012-08-07. [dostęp 2012-08-07].
  50. ↑ jm: Debiut dwukierunkowego Swinga Duo (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-10-15. [dostęp 2012-10-16].
  51. ↑ wu: Warszawa pożegnała parówki (pol.). Rynek Kolejowy, 2013-01-07. [dostęp 2013-01-07].
  52. ↑ Krzysztof Śmietana. Swing wyjeżdża na tory – pierwszy kurs już w sobotę. „Gazeta Stołeczna”, 2010-06-11. 
  53. ↑ Jazz Duo dotrą za rok do stolicy (pol.). kurierkolejowy.eu, 2013-03-21. [dostęp 2013-03-21].
  54. ↑ InnoTrans 2010: Swingiem na podbój Europy wyruszyła PESA (pol.). infotram.pl, 2010-09-26. [dostęp 2012-05-15].
  55. ↑ Krystian Jacobson. Wagony N8C-NF. „Świat Kolei”. 6/2012. s. 48-49. ISSN 1234-5962. 
  56. ↑ Pierwszy Swing w Gdańsku!. zkm.pl, 21 września 2010. [dostęp 21 lutego 2011].
  57. ↑ Gdańszczanie powitali PESĘ Swing. zkm.pl, 4 października 2010. [dostęp 25 stycznia 2011].
  58. ↑ Krystia Jaokobson. Pesy w Gdańsku. „Świat Kolei”. 11/2010. s. 9. ISSN 1234-5962. 
  59. ↑ Ostatnia PESA w Gdańsku. zkm.pl. [dostęp 6 stycznia 2012].
  60. ↑ Jacek Modrzejewski. Tramwaje w obsłudze transportowej Euro 2012 w Polsce. „Świat Kolei”. 7/2011. s. 48-53. ISSN 1234-5962. 
  61. ↑ Lista patronów gdańskich Swingów. gdanskietramwaje.psstm.prohost.pl, 20 grudnia 2011. [dostęp 08 kwietnia 2012].
  62. ↑ Krystian Jacobson. EURO 2012 w polskich miastach. „Świat Kolei”. 8/2012. s. 48-53. ISSN 1234-5962. 
  63. ↑ Prezentacja Swinga w Szczecinie (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2010-11-15. [dostęp 2013-01-28].
  64. ↑ 64,0 64,1 Paweł Pięńkowski. Debiuty niskich, odejście wysokich. „Świat Kolei”. 4/2011. s. 8-9. ISSN 1234-5962. 
  65. ↑ gazeta.pl, Gazeta Wyborcza w Szczecinie, Andrzej Kraśnicki jr: Nowiutki swing już na szczecińskich torach [wideo] (pol.). Narkive newsgroup archive, 2011-01-13. [dostęp 2012-06-24].
  66. ↑ Andrzej Kus: Swing jest za długi. Trzeba przebudować przystanki (pol.). gs24.pl, 2012-03-08. [dostęp 2012-06-24].
  67. ↑ Andrzej Kraśnicki jr: Swing nie przejdzie. Przystanek znowu do remontu? (pol.). gazeta.pl, Gazeta Wyborcza w Szczecinie, 2011-07-16. [dostęp 2012-06-24].
  68. ↑ Marcin Górka: Swing pojedzie wreszcie trasą ósemki (pol.). gazeta.pl, Gazeta Wyborcza w Szczecinie, 2011-07-20. [dostęp 2012-06-24].
  69. ↑ Mariusz Rabenda: Jest kłopot. Swingi mają za daleko pantografy (pol.). gazeta.pl, Gazeta Wyborcza w Szczecinie, 2011-04-30. [dostęp 2012-06-24].
  70. ↑ Andrzej Kus: Po Szczecinie jeździ Szmaragd. Zobacz jakie nazwy mają Swingi (pol.). gs24.pl, 2011-07-03. [dostęp 2012-05-15].
  71. ↑ Marek Łagocki: Brama Portowa: Zablokowana "7-ka", zmieszanie ze Swingiem (pol.). gs24.pl, 2011-04-09. [dostęp 2012-06-24].
  72. ↑ Paweł Pięńkowski. Operacja Brama Portowa - pierwsze ograniczenia. „Świat Kolei”. 6/2012. s. 8-9. ISSN 1234-5962. 
  73. ↑ Nowe Swingi już jeżdżą po Szczecinie (pol.). kurierkolejowy.eu, 2013-03-12. [dostęp 2013-03-27].
  74. ↑ Szczecin: więcej niskopodłogowych tramwajów (pol.). kurierkolejowy.eu, 2013-03-28. [dostęp 2013-03-28].
  75. ↑ Pierwsze tramwaje niskopodłogowe trafią do Szczecina za 181 dni. Jutro podpisanie umowy (pol.). gs24.pl, 2012-10-24. [dostęp 2012-10-26].
  76. ↑ Tramwajowy Segedyn (pol.). infotram.pl, 2009-11-03. [dostęp 2012-05-12].
  77. ↑ Swingi na Węgrzech już z pasażerami (pol.). Rynek Kolejowy, 2011-12-09. [dostęp 2012-05-12].
  78. ↑ Pierwszy Swing z PESA zaprezentowany w Szeged (pol.). pesa.pl, 2011-10-07. [dostęp 2012-05-12].
  79. ↑ Raport: PESA – kurs na Europę (pol.). kurierkolejowy.eu, 2012-02-27. [dostęp 2012-05-12].
  80. ↑ jm, Pesa: Swingi na Węgrzech już z pasażerami (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-03-14. [dostęp 2012-05-08].
  81. ↑ SZEGEDma: Megérkezett a kilencedik Swing Szeged (węg.). szegedma.hu, 2012-05-23. [dostęp 2012-06-23].
  82. ↑ Pesa Bydgoszcz: Pesa zakończyła dostawy tramwajów dla Szeged (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-05-25. [dostęp 2012-05-25].
  83. ↑ Komorowski jeździ tramwajem, by pochwalić się dzieciom (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-03-26. [dostęp 2012-05-08].
  84. ↑ Delmagyar/Rynek Kolejowy: Tramwaje Pesy na Węgrzech wycofane z eksploatacji ze względów bezpieczeństwa (pol.). Rynek Kolejowy, 2013-05-02. [dostęp 2013-05-02].
  85. ↑ jm: Pesa wyjaśnia: Chodzi o układ napędowy (pol.). Rynek Kolejowy, 2013-05-03. [dostęp 2013-05-03].
  86. ↑ Alexandra Păcurar: FOTO Tramvaiul polonez a ajuns în Cluj UPDATE (rum.). citynews.ro, 2012-05-30 - 12:27. [dostęp 2012-05-30].
  87. ↑ Romania’s Cluj – Napoca municipality gets first trams with built in Wi-Fi from Polish PESA (ang.). Romania Business Insider, 2012-05-31. [dostęp 2012-05-31].
  88. ↑ Redactor1: Emil Boc a condus al patrulea tramvai de la Cluj (rum.). monitorulcj.ro, 2012-10-08. [dostęp 2012-11-25].
  89. ↑ 89,0 89,1 89,2 Stefan Markowski. Odpowiedź na interpelację. „bip.um.bydgoszcz.pl”. ZDM-KP-0017-768/11, 2011-07-08 (pol.). 
  90. ↑ 90,0 90,1 Bydgoszcz podpisała umowę z Pesą na dostawę tramwajów (pol.). radio.bydgoszcz.pl, 2011-03-22. [dostęp 2012-11-25].
  91. ↑ Pesa Swing. Umowa podpisana, 14 takich tramwajów wjedzie do Bydgoszczy!. 2011-03-23. [dostęp 2012-02-07].
  92. ↑ Swingi w Kaliningradzie. InfoTram, 8 października 2012. [dostęp 9 października 2012].
  93. ↑ ka: Bydgoszcz jak Kaliningrad. Pesa testowała nietypowego Swinga (pol.). bydgoszcz.gazeta.pl, 2012-12-17. [dostęp 2012-12-17].
  94. ↑ PESA 121NaK № 1201 (ros.). transphoto.ru, 2012-12-24. [dostęp 2012-12-27].
  95. ↑ Новый польский трамвай вышел на маршрут №5 (ros.). klops.ru, 2012-12-28. [dostęp 2012-12-28].
  96. ↑ Pesa dostarczy 20 tramwajów stolicy Bułgarii (pol.). Rynek Kolejowy, 2013-03-26. [dostęp 2013-03-26].
p • d • e
Pojazdy szynowe produkowane przez grupę PESA (PESA i ZNTK "Mińsk Mazowiecki")
Tramwaje
Własne
Tramicus (120N • 121N • 122N) • Swing (120Na • 120Nb • 121Na • 122Na) • Twist (129Nb) • Jazz
Modernizacje
Wagony silnikowe
Spalinowe
Elektryczne
Wagony sterownicze
Własne
Zespoły trakcyjne
Spalinowe
Elektryczne
Modernizacje
EN57 • EN71 • ED72
Lokomotywy
Własne
Modernizacje
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=PESA_Swing&oldid=36377393”