Polski Kontyngent Wojskowy w Zatoce Perskiej (2003)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z PKW Zatoka Perska (2003))
Skocz do: nawigacja, szukaj
Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Wielonarodowych Połączonych Sił Operacyjnych koalicji międzynarodowej w Królestwie Arabii Saudyjskiej, Królestwie Bahrajnu, Jordańskim Królestwie Haszymidzkim, Państwie Kataru, Państwie Kuwejtu i Republice Iraku oraz w Zatoce Perskiej, na Morzu Czerwonym i Oceanie Indyjskim
(do 2003 jako Zgrupowanie nr 2 Polskiego Kontyngentu Wojskowego w składzie Sił Sojuszniczych w Islamskim Państwie Afganistanu, Emiracie Bahrajnu, Republice Kirgiskiej, Państwie Kuwejtu, Republice Tadżykistanu i Republice Uzbekistanu oraz na Morzu Arabskim i Oceanie Indyjskim)
Stany Zjednoczone Operacja Enduring Freedom (2002-2003)
Stany Zjednoczone Operacja Iraqi Freedom (2003)
Persian Gulf EN.PNG
Zatoka Perska
Historia
Państwa wystawiające  Polska
Państwa mandatowe  Afganistan (2002-2003)
 Arabia Saudyjska (2003)
 Bahrajn
 Irak (2003)
 Jordania (2003)
 Kirgistan (2002-2003)
 Katar (2003)
 Kuwejt
 Tadżykistan (2002-2003)
 Uzbekistan (2002-2003)
Decyzja o użyciu 29 stycznia 2002 (OEF, M.P. z 2002 r. Nr 5, poz. 93)
17 marca 2003 (OIF, M.P. z 2003 r. Nr 14, poz. 200)
Rozpoczęcie misji 19 kwietnia 2002 (OEF)
19 marca 2003 (OIF)
Zakończenie misji 19 marca 2003 (OEF)
4 września 2003 (OIF)
Liczba zmian 3 (2 OEF, 1 OIF)
Konflikt zbrojny
II wojna w Zatoce Perskiej
Organizacja
Typ operacyjny
Podporządkowanie Stany Zjednoczone Dowództwo Koalicyjnych Sił Lądowych, Dowództwo Sił Specjalnych Centralnego Dowództwa, V Flota
Liczebność 77 żołnierzy (2002-2003)
183 żołnierzy (2003)
Skład pluton komandosów (2002-2003), zespół bojowy (2003), pluton likwidacji skażeń (2003), ORP Kontradmirał Xawery Czernicki (2002-2003)
Dyslokacja Amman (Jordania), Camp Doha (Kuwejt), Manama (Bahrajn)


Komandosi GROM w Umm Kasr

Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Wielonarodowych Połączonych Sił Operacyjnych koalicji międzynarodowej w Królestwie Arabii Saudyjskiej, Królestwie Bahrajnu, Jordańskim Królestwie Haszymidzkim, Państwie Kataru, Państwie Kuwejtu i Republice Iraku oraz w Zatoce Perskiej, na Morzu Czerwonym i Oceanie Indyjskim - wydzielony komponent (właściwie 3 odrębne jednostki) Sił Zbrojnych RP, przeznaczony do udziału w działaniach wojennych przeciwko Irakowi w ramach Operacji Iracka Wolność w 2003, wcześniej operował jako część polskiego kontyngentu w Operacji Trwała Wolność. Był to przełomowy kontyngent, gdyż po raz pierwszy od zakończenia II wojny światowej polscy żołnierze brali udział w działaniach wojennych wymierzonych w obce państwo, w dodatku bez formalnego wypowiedzenia wojny.

Enduring Freedom[edytuj | edytuj kod]

W marcu 2002 pierwsi polscy żołnierze przybyli do Bagram w Afganistanie, przyłączając w ten sposób Polskę do operacji antyterrorystycznej Enduring Freedom. 19 kwietnia z lotniska w Mińsku Mazowieckim do Camp Doha w Kuwejcie wyleciało 24 komandosów z Gromu, powiększając w ten sposób siły międzynarodowe w tym kraju[1]. Ich działania polegały na:

  • ochronie szlaków komunikacyjnych,
  • kontroli podejrzanych statków wodnych,
  • zapobieganiu przemytowi m.in. broni.

10 lipca 2002 z portu w Świnoujściu wypłynął okręt wsparcia logistycznego ORP Kontradmirał Xawery Czernicki (53 marynarzy - w tym 6 komandosów Formozy - pod dowództwem kpt. mar. Grzegorza Okuljara, a podczas następnej zmiany kmdr. ppor. Jacka Rogalskiego). Po wpłynięciu na rejon operacji - Ocean Indyjski, rozpoczął wykonywanie zadań obejmujących:

  • zaopatrywanie innych okrętów koalicji i polskiego kontyngentu,
  • wspieranie operacji abordażowych na podejrzane jednostki,
  • patrolowanie wód Zatoki Perskiej,
  • udzielaniu pomocy statkom,
  • utrzymywanie w gotowości zespołu płetwonurków.

Zarówno komandosi, jak i ORP kadm. X. Czernicki formalnie (narodowo) podlegali dowództwu polskiego kontyngentu w Afganistanie, faktycznie (operacyjnie) byli jednak od niego niezależni i znajdowali się pod rozkazami odpowiednio Dowództwa Sił Specjalnych Centralnego Dowództwa USA (SOCCENT) i V Floty USA.

Iraqi Freedom[edytuj | edytuj kod]

20 marca 2003 wojska USA i sojuszników zaatakowały Irak. W związku z przygotowaniami do inwazji już wcześniej, bo 17 marca Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski zdecydował o przekształceniu zgrupowania działającego w Zatoce Perskiej w samodzielny polski kontyngent wojskowy, a ze względu na oddalenie geograficzne i brak jednego dowództwa faktycznie działały tam 3 niezależne kontyngenty, liczące łącznie 183 żołnierzy[2]:

  • PKW Kuwejt - zespół bojowy (56 żołnierzy, dowódca - ppłk Andrzej Kruczyński)

Przed rozpoczęciem inwazji oddział GROM-u został powiększony o 32 komandosów i wydzielił grupę do współpracy z m.in. US Naval Special Warfare Squadron w Task Force 20 (Siły Zadaniowe 20). Działania rozpoczęli w nocy z 20 na 21 marca zajmując dwiema sekcjami (wspólnie z Amerykanami z drużyn SEAL) 3 terminale naftowe w okolicach portu Al-Fau. Następnie wraz z Brytyjczykami 25 marca ostatecznie zajęli port Umm Kasr, biorąc przy tym jeńców. Oprócz tego stale (nawet 12 godzinnymi dyżurami) patrolowali strefę przybrzeżną zapobiegając przemytowi broni. W kwietniu ponownie z żołnierzami SEAL Polacy zajęli tamę Mukarajin na rzece Dijala (odległą o 100 km od Bagdadu), chroniąc stolicę Iraku od możliwego zalania (w przypadku, że na polecenie Saddama Husajna iraccy żołnierze mieliby ją zburzyć), co ułatwiło Amerykanom jej zdobycie i tym samym wygranie wojny. Za swoją służbę Polacy otrzymali wiele pozytywnych opinii ze strony przełożonych.

  • PKW Jordania - wzmocniony pluton likwidacji skażeń (74 żołnierzy, dowódca - ppłk Roman Witkowski)

21 marca z 33 Bazy Lotniczej w Powidzu wyleciała pierwsza, kilkudziesięcioosobowa grupa żołnierzy wojsk chemicznych i logistycznych z 4 Pułku Chemicznego, reszta wojsk dołączyła do 30 marca. Pluton (liczący 36 chemików i 38 logistyków oraz wyposażony w m.in. wozy rozpoznania skażeń chemicznych i promieniotwórczych BRDM-2RS) został zakwaterowany w Jordanii, przy amerykańskiej 300 Kompanii Chemicznej. Jego głównym zadaniem miało być przeciwdziałanie w przypadku użycia przez reżim Husajna broni chemicznej. Po zakończeniu wojny, w czerwcu chemicy i komandosi zostali przetransportowani do Iraku, gdzie podporządkowano ich mającemu liczyć ok. 2500 żołnierzy Polskiemu Kontyngentowi Wojskowemu w w składzie Międzynarodowych Sił Stabilizacyjnych, stojącemu na czele sił wielonarodowych pełniąc misję stabilizacyjną w środkowej części Iraku.

W czasie wojny ORP kadm X. Czernicki nadal wspierał logistycznie aliantów, kontynuując patrolowanie wód Zatoki Perskiej. W trakcie całej misji przeprowadził 36 patroli i wykonał 4 akcje ratownicze, ratując lub pomagając 19 marynarzom irackim lub irańskim. 2 sierpnia 2003 opuścił bazę operacyjną Mina Salman w Bahrajnie i rozpoczął rejs powrotny do kraju, zakończony 10 września w Świnoujściu.

Oprócz tych sił w rejon konfliktu miał zostać wysłany Polski Kontyngent Wojskowy w Turcji (pluton likwidacji skażeń z 4 pchem, pododdziały: logistyczny z 10 OBLog i ochrony z 1 psk), pełniący służbę w ramach natowskiej operacji Display Deterrence (obrony Turcji na wypadek ataku chemicznego z Iraku), lecz na skutek jej odwołania gotowy kontyngent pozostał w RP.

Kontyngent z Polski był marginalny w Operacji Iraqi Freedom, ze względu na miniaturowe siły i środki wydzielone przez SZ RP. Przyczyną takiego stanu rzeczy było nieodpowiednie przygotowanie sił i środków i nieliczna ilość przeszkolonych żołnierzy jak na nowoczesny teatr działań wojennych. SZ RP tą operacją rozpoczęły naukę prowadzenia wojny w warunkach rzeczywistych.

Gwiazda Iraku[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Gwiazda Iraku.

Od 1 stycznia 2008 żołnierzom PKW Zatoka Perska przysługuje pamiątkowe odznaczenie zwane Gwiazdą Iraku.

Przypisy

  1. GROM i formoza już w Kuwejcie. Rzeczpospolita. [dostęp 27 czerwca 2010].
  2. Polacy jadą na wojnę. RMF. [dostęp 17 maja 2010].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hubert Królikowski, Czesław Marcinkowski: Irak 2003. Kraków: Dom Wydawniczy Bellona, 2003. ISBN 9788311097469.
  • Marcin Lasoń: Polska misja w Iraku. Kraków: Oficyna Wydawnicza AFM, 2010. ISBN 978-83-7571-085-4.
  • Trudna stabilizacja. Doświadczenia i wnioski z sojuszniczego współdziałania pierwszej zmiany Polskiego Kontyngentu Wojskowego w działaniach pokojowych w Iraku. Warszawa: Akademia Obrony Narodowej, 2004. ISBN 83-89423-46-4.