PSR B1913+16

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Współrzędne: Astronomia 19h13m12,4655s; 16°01'08,189"

PSR B1913+16
Gwiazdozbiór Orła
Rektascensja 19h 13m 12s
Deklinacja 16° 01' 08"
Odległość 21 tys. ly
Alternatywne oznaczenia

PSR B1913+16układ podwójny złożony z pulsara i gwiazdy neutronowej, zwany od nazwisk odkrywców pulsarem Hulse'a-Taylora. Został odkryty w 1974 roku przez Russela Hulse'a i Josepha Taylora podczas przeglądu radiowego wykonywanego w Obserwatorium Arecibo. Położony jest w gwiazdozbiorze Orła w odległości ok. 21 tys. lat świetlnych.

Dzięki dokładnym obserwacjom prowadzonym przez szereg lat wyznaczone zostało tempo zacieśniania się orbity układu, które okazało się doskonale zgodne z przewidywaniami ogólnej teorii względności. W 1993 roku odkrywcy układu otrzymali za swe osiągnięcie nagrodę Nobla[1].

W układzie PSR B1913+16 składnik B jest pulsarem milisekundowym, którego okres rotacji wynosi 59 ms. Pulsy są modulowane z okresem orbitalnym 7,75 godziny na skutek obecności towarzysza. Gwiazdy obiegają wspólny środek masy po bardzo ciasnych, eliptycznych orbitach o mimośrodzie e = 0,6. Ich minimalna separacja w perycentrum to jedynie 1,1 promienia Słońca, zaś w apocentrum składniki oddalone są o 4,8 promieni Słońca. Wskutek relatywistycznej precesji orbity perycentrum zmienia swoje położenie i przesuwa się o 4,2 stopnia na rok. Okres orbitalny układu skraca się w tempie 0,0000765 sekundy na rok, a orbita zacieśnia się o 3,5 metra na rok. Zacieśnianie się orbity jest potwierdzeniem faktu, że energia i moment pędu unoszone są z układu w wyniku emisji fal grawitacyjnych[2].

Połączenie się obu składników układu w jedną całość nastąpi za około 300 milionów lat.

Przypisy

  1. The Official Website of the Nobel Prize: The Nobel Prize in Physics 1993 (ang.). nobelprize.org, 1993-10-13. [dostęp 2011-04-02].
  2. J.H. Taylor, J.M. Weisberg. A new test of general relativity - Gravitational radiation and the binary pulsar PSR 1913+16. „Astrophysical Journal”. 253, s. 908, 1982. doi:10.1086/159690 (ang.). 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]